NSU cinayetlerinin üzerinden 15 yıl geçti: Mağdur aileler için yeni tazminat çağrısı

Almanya'da 10 kişinin ölümünden sorumlu olan aşırı sağcı NSU terör örgütünün ortaya çıkarılmasının üzerinden 15 yıl geçti. Federal Hükümetin NSU mağdurlarından sorumlu temsilcisi Barbara John, cinayetlerde yakınlarını kaybeden ailelere yeniden tazminat ödenmesini istedi. John, ailelerin yalnızca terör saldırılarıyla değil, yıllarca kendilerine yöneltilen haksız suçlamalarla da mücadele etmek zorunda kaldığını vurguladı.

Alman yayın kuruluşu RedaktionsNetzwerk Deutschland'a (RND) konuşan Barbara John, NSU kurbanlarının yakınlarının Almanya'daki diğer terör mağdurlarından farklı bir süreç yaşadığını belirtti.

John, "NSU saldırılarından sağ kurtulanlar ve hayatını kaybedenlerin yakınları çok özel bir konumda. Çünkü yıllarca faillerin Türk mafyasından geldiği yönündeki asılsız suçlamalarla yaşamak zorunda bırakıldılar. Bu nedenle istedikleri hayatı yaşayamadılar" dedi.

Güvenlik makamlarının gerçek failleri uzun süre ortaya çıkaramadığını hatırlatan John, mağdur ailelerin devletin tutumu nedeniyle de büyük sıkıntılar yaşadığını söyledi.

John, "Almanya'da terörden etkilenen başka hiçbir grup, failleri bulamayan devlet tarafından bu şekilde muamele görmedi. Bu nedenle tazminat ödenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Tazminat için Federal Meclis ve eyaletlere çağrı

Barbara John, mağdur ailelere yapılacak yeni ödemelerin Federal Meclis tarafından karşılanabileceğini belirtti. Bunun için parlamentonun belirli bir bütçe ayırmasını önerdi.

Federal Meclisin harekete geçmemesi durumunda eyaletlerin sorumluluk üstlenebileceğini söyleyen John, özellikle Saksonya ve Bavyera'yı işaret etti.

John, "Federal Meclis bunu yapmazsa eyaletler de üstlenebilir. Faillerin uzun süre saklandığı Saksonya bu konuda değerlendirilebilir. Bavyera da aynı şekilde. Çünkü yalnızca bu eyalette beş cinayet işlendi" dedi.

John, ailelere ne kadar tazminat verilmesi gerektiğine ilişkin ise herhangi bir rakam açıklamadı.

Almanya'da NSU mağdurlarına daha önce de maddi destek sağlanmıştı. Federal Hükümet, Ekim 2012'de aşırı sağcı saldırıların mağdurları için oluşturulan fondan hayatını kaybedenlerin yakınlarına toplam 900 bin Euro ödemişti.

Eyaletler arasında ise şimdiye kadar yalnızca Thüringen tazminat kararı aldı. NSU terör örgütünün ortaya çıktığı Thüringen eyaleti, mağdurlar için toplam 1,5 milyon Euro ödedi.

NSU cinayetlerinde yıllarca yanlış kişiler araştırıldı

Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) adlı aşırı sağcı terör örgütü, 2000 ile 2007 yılları arasında Almanya'da 10 kişiyi öldürdü.

Irkçı saldırılarda Türk ve Yunan kökenli dokuz esnaf ile bir Alman kadın polis hayatını kaybetti. Örgütün işlediği cinayetler arasındaki bağlantı uzun süre tespit edilemedi.

Alman güvenlik makamları, gerçek failleri araştırmak yerine cinayetlerin ardından mağdurların ailelerini ve yakın çevrelerini soruşturdu. Aileler, yakınlarını kaybetmenin acısını yaşarken bir yandan da suç şüphesi altında bırakıldı.

Örgütün çekirdek kadrosunda Uwe Mundlos, Uwe Böhnhardt ve Beate Zschäpe bulunuyordu. NSU'nun ayrıca yaklaşık 200 kişiye ulaşan bir destekçi ağına sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu kişiler arasında güvenlik kurumlarına bilgi sağlayan muhbirler ve aşırı sağcı partilerin yöneticileri de yer alıyordu.

Mundlos ve Böhnhardt, Köln'de 20'den fazla kişinin yaralandığı iki bombalı saldırı da düzenledi. Örgüt üyelerine ayrıca 43 cinayete teşebbüs ve 15 soygun suçlaması yöneltildi.

NSU'nun varlığı, 4 Kasım 2011'de ortaya çıktı. Banka soygununun ardından yakalanmamak için bir karavanda intihar eden Mundlos ve Böhnhardt'ın ölümü, yıllardır çözülemeyen cinayetlerin arkasındaki terör yapılanmasını açığa çıkardı.

Beate Zschäpe en az 2035'e kadar cezaevinde kalacak

NSU davasında 2018 yılında karar açıklandı. Örgütün hayatta kalan başlıca üyesi Beate Zschäpe, cinayetlere ortak olmaktan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Örgüte yardım eden dört kişi de hapis cezaları aldı.

Ekim ayının sonunda Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi, Zschäpe'nin erken tahliye talebini reddetti.

Mahkeme, cezaevinde geçirilmesi gereken asgari süreyi 24 yıl olarak belirledi. Böylece Zschäpe'nin en az 2035 yılına kadar cezaevinde kalacağı kesinleşti.

Zschäpe, mahkemeye yaptığı açıklamada NSU cinayetlerinden önceden haberdar olduğunu ilk kez kabul etti. Mahkeme ise cezasının kalan bölümünün şartlı olarak ertelenmesine izin vermedi.

Öldürülenlerin anısı Almanya'da yaşatılıyor

NSU kurbanlarını unutturmamak amacıyla Almanya'nın çeşitli kentlerinde meydanlara ve kamusal alanlara hayatını kaybedenlerin isimleri verildi.

Örgütün ilk kurbanlarından biri olan çiçekçi Enver Şimşek, 9 Eylül 2000'de Nürnberg'in Liegnitzer Caddesi'nde öldürüldü.

Nürnberg Belediyesi, Temmuz 2021'de bir meydana Enver Şimşek'in adını verdi. NSU'nun başlıca faillerinin geçmişte yaşadığı Jena kentinde de 2020 yılında bir meydan Şimşek'in anısına isimlendirilmişti.

Chemnitz kentinde ise 2025 yılında Johannisplatz'da Almanya'nın ilk NSU Dokümantasyon Merkezi açıldı.

Aradan geçen 15 yıla rağmen NSU cinayetlerinin mağdur aileler üzerindeki etkileri sürüyor. Barbara John'un yeni tazminat çağrısı, ailelerin yıllarca maruz kaldığı haksız suçlamalar ve devletin soruşturma sürecindeki tutumunu yeniden gündeme taşıdı.