Mekke'deki kaza vinç güvenliğini gündeme getirdi

ANKARA (AA) - BAHATTİN GÖNÜLTAŞ - Şiddetli yağış ve fırtına nedeniyle Mescid-i Haram'da vincin devrilmesi sonucu meydana gelen kaza, "vinçlerin güvenliğini" gündeme getirdi. 

Yapılan araştırmalar, vinç kazalarına yönelik önemli bilgiler veriyor. Buna göre, dünyadaki vinç kazalarının yüzde 38'i vinç çalışırken, yüzde 31'i vinç kurulurken ve sökülürken meydana geliyor. Söz konusu kazaların yüzde 23'ü ise Mekke'de olduğu gibi rüzgar etkisinden kaynaklanıyor. Kazaların yüzde 8'inin ise nedeni tam olarak bilinmiyor. 

AA muhabirine açıklama yapan uzmanlar, Türkiye'de mevcut prosedürlerin yetersiz olduğuna ve uygulamada aksaklıklar yaşandığına dikkati çekerek, "vinçlerin güvenliği" konusunun tekrar gözden geçirmesi gerektiğini ifade etti. 

Makine Mühendisleri Odası (MMO) Yönetim Kurulu Üyesi Bedri Tekin, vinçlerin denge ağırlıkları ve denge kontrol anahtarları bulunduğuna işaret ederek, "Bunlar devreden çıkartıldığı zaman kazalara yol açabilir" uyarısında bulundu. Tekin, vinçlerin üzerine asılan şirket isim panolarının rüzgarda denge bozucu etki yaptığını kaydederek, bu panoların kullanılmaması gerektiğini aktardı. 

Mevzuattan kaynaklanan sorunlara da değinen Tekin, "Mevzuat gereği kontroller yılda bir yapılıyor. Bu büyük bir problem, kazaları artırıcı etkisi oluyor. Kontrollerin üç ayda bir yapılması gerekir" ifadelerini kullandı. Tekin, İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde vinç kurulması için gerekli alanların kısıtlı olmasının da kaza riskini artırdığını anlattı. 

- "Kazalar denetim eksikliğinden kaynaklanıyor"

İş Makineleri Operatörlüğü Eğiticisi Emin Yaman ise vinçlerin, rüzgarın hızının 50 kilometre üzerinde olduğu durumlarda kullanılamayacağını söyledi. 

Kanun gereği kaldırma ekipmanları, kule vinçler, mobil vinçler, tavan vinçleri ve forkliflerin yılda en az bir defa periyodik teste tabi tutulması gerektiğini hatırlatan Yaman, "Muayene ücreti 70 ile 150 lira arasında değişiyor. Böyle komik bir rakamla yapılan muayeneyi yılda bir defa yapmak büyük bir hata" değerlendirmesinde bulundu. 

Vinç operatörlerin çok sıkı bir eğitimden geçmesi gerektiğini dile getiren Yaman, Türkiye'deki vinç kazalarının büyük bir çoğunluğunun denetim eksikliğinden kaynaklandığını savundu. Yaman, vinçlerde kapasiteden fazla yük taşınmasının da kazalara davetiye çıkardığını belirtti.

Pi Makina Kule Vinç Takım Lideri Sinan Özkalas da vinç güvenliği için, öncelikle İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatına ve Makina Emniyeti Yönetmeliğine riayet edilmeli gerektiğini belirterek, "Makinanın kurulumu, işletmeye alınması, periyodik kontrolleri büyük bir ciddiyet ve önem içerisinde yapılmalıdır" ifadelerini kullandı. 

 - "Rüzgar uyarıları dikkate alınmalı"

TeknoVinç Grup Başkanı Sinan Türeyen ise vinçlerle güvenli bir çalışma yapılması için meteoroloji istasyonları tarafından yayınlanan kuvvetli rüzgar uyarıların dikkate alınması gerektiğini kaydetti. 

Kule vinçlerin hiçbir yere bağlanmadan ayakta duran, çalışan, ortalama 40-65 metre yüksekliğindeki makineler olduğunu anlatan Türeyen, "Rüzgar ve makine arasında teknik bir ilişki var. Aşırı kuvvetli rüzgara maruz kalan vincin devrilmesini engellemenin çok basit bir kuralı var. Rüzgarlı havalarda kule dönüş frenlerini açık bırakmak gerekir. Zira kule vincin rüzgar esme yönüne göre pozisyon alması gerekir. Ancak kule dönüş frenleri kapalı kalırsa rüzgara maruz bıraktığı alandan dolayı, devrilme riski ortaya çıkar" değerlendirmesinde bulundu. 

Kule vinç kullanımındaki artışa karşın, şantiyelerde hiçbir şekilde düzenli bir teknik denetim yapılmadığını vurgulayan Türeyen, "Mevcut prosedür hem yetersiz hem de uygulanmıyor. Yeni kanun denetimlere herhangi bir yenilik getirmemiştir. Bu yasaya göre kule vinçlerin periyodik olarak TÜRKAK’tan akredite olmuş, kalite denetim kurumları tarafından denetlenmesi gerekiyor. Fakat ne yazık ki bu kurumlardan gelen denetmenlerin kule vinçler hakkında yeterli bilgisi olmadığını görüyoruz. Çoğu zaman gelen denetmenler bizim ekiplerimiz tarafından bilgilendiriliyor, gerektiğinde istenen teknik eğitim dokümanları tarafımızca sağlanıyor" diye konuştu.