Almanya'nın sınır kontrolleri mahkemelik oldu: Sürücüler uygulamaya itiraz ediyor

Almanya'nın Polonya ve Çekya sınırlarında sürdürdüğü sınır kontrollerinin hukuka uygunluğu yargıya taşındı. Dresden İdare Mahkemesi, Federal Polis tarafından kontrol edilen iki kişinin Almanya Federal Cumhuriyeti'ne karşı açtığı davaları incelemeye başladı. Davaların merkezinde, Schengen Bölgesi'nde serbest dolaşım hakkının ihlal edilip edilmediği ve Federal Hükümetin sınır kontrollerini sürdürmek için yeterli hukuki gerekçeye sahip olup olmadığı bulunuyor.

Saksonya eyaletindeki Dresden İdare Mahkemesinde çarşamba günü başlayan duruşma yoğun ilgi gördü. Farklı tarihlerde ve farklı sınır kapılarında yaşanan iki olay, hukuki açıdan benzer itirazlar içerdiği için tek dosyada birleştirildi.

Davacılar, Almanya'nın uyguladığı kontrollerin geçici bir güvenlik önlemi olmaktan çıktığını ve temel haklarına müdahale edildiğini savunuyor.

Polonya sınırındaki kontrol dava konusu oldu

Davacılardan biri, Almanya'nın Görlitz kentinde yaşıyor. Alman ve Polonya vatandaşlığına sahip olduğunu belirten kişi, ailevi nedenlerle Görlitz ile Polonya'nın Zgorzelec kenti arasında neredeyse her gün seyahat ediyor.

25 Eylül 2024 tarihinde Görlitz'deki şehir köprüsünde Federal Polis tarafından durdurulan davacı, aracının bagajının da kontrol edildiğini belirtiyor. Bu işlemin sıradan bir sınır kontrolünün ötesine geçerek arama niteliği taşıdığını düşünüyor.

Veri analisti olarak çalışan ve iki küçük kız çocuğu bulunan davacı, yaşadığı bölgede ciddi bir güvenlik tehdidi hissetmediğini söylüyor. Buna rağmen günlük hayatında silahlı polislerin bulunduğu kontrol noktalarından geçmek zorunda kalmasını orantısız bir uygulama olarak değerlendiriyor.

Davacı, "Bize getirilen bu yükün haklı bir gerekçesi olduğunu düşünmüyorum. Yaşadığımız kentte kendimizi özellikle tehdit altında hissetmiyoruz." sözleriyle itirazını dile getirdi.

Açtığı davayla yalnızca kendi yaşadığı olayın değil, sınır kontrollerinin hukuki dayanağının da sorgulanmasını istiyor.

Çekya sınırında kimlik kontrolüne itiraz

İkinci dava, Brandenburg eyaletinin Michendorf kentinde yaşayan bir kişinin başvurusuna dayanıyor.

Yılda birkaç kez arkadaşlarını ziyaret etmek ve konserlere katılmak için Çekya'ya seyahat eden davacı, 18 Mayıs'ta Almanya-Çekya sınırındaki Breitenau'da kimlik kontrolünden geçirildi.

Bu kontrolün Schengen Bölgesi'nde geçerli olan serbest dolaşım ilkelerine aykırı olduğunu savunan davacı, işlemin hukuka aykırı olduğunun mahkeme tarafından tespit edilmesini talep ediyor.

İki davanın ortak noktası, Almanya'nın iç sınır kontrollerini hangi koşullarda ve ne kadar süreyle uygulayabileceği sorusu.

Almanya istisnai yetkileri gereğinden fazla mı kullanıyor?

Avrupa Birliği hukukuna göre Schengen Bölgesi'ndeki iç sınırlarda kontrol yapılmaması temel ilke olarak kabul ediliyor. Üye ülkeler, belirli güvenlik tehditleri karşısında geçici sınır kontrollerini yeniden uygulayabiliyor.

Ancak bu yetkinin sınırsız olmadığı, kontrollerin somut gerekçelere dayanması ve geçici nitelik taşıması gerektiği belirtiliyor.

Davacıların hukuki itirazı da bu noktada yoğunlaşıyor. Almanya'nın yıllardır sürdürdüğü sınır kontrollerinde istisnai yetkilerin gereğinden fazla kullanıldığı ve uygulamanın Schengen kurallarının öngördüğü sınırları aştığı savunuluyor.

Federal Polisin kontroller için ortaya koyduğu gerekçelerin yeterli olmadığı ileri sürülürken, sınır geçişlerinde uygulanan önlemlerin kişilerin serbest dolaşım hakkına müdahale ettiği belirtiliyor.

Davacı taraf, daha önce başka mahkemelerde verilen kararların ve Avrupa Komisyonunun konuya ilişkin değerlendirmelerinin de Dresden'deki yargılamada dikkate alınmasını bekliyor.

Hukuki itirazın temelinde, Federal Hükümetin sınır kontrollerine devam etmek yerine bu uygulamaları sona erdirmesi gerektiği görüşü bulunuyor.