Almanya'da Bürgergeld reformunda hesap tutmadı: Milyarlarca Euro tasarruf hayal oldu

Almanya'da Bürgergeld sosyal yardım sisteminde yapılan köklü değişikliklerden beklenen büyük tasarruf sağlanamadı. Federal hükümetin açıkladığı verilere göre, temel sosyal yardım harcamaları son aylarda geçen yılın aynı dönemine kıyasla aylık yaklaşık 100 milyon Euro azaldı. Ancak bu rakam, Başbakan Friedrich Merz'in reform öncesinde dile getirdiği on milyarlarca Euro tasarruf hedefinin oldukça gerisinde kaldı.

Federal Çalışma Bakanlığı Sözcüsü, temel geçim yardımı giderlerinin son aylarda geçen yılın aynı aylarına göre yaklaşık 100 milyon Euro daha düşük olduğunu açıkladı. Buna rağmen sosyal yardım sistemi, federal bütçenin en büyük harcama kalemlerinden biri olmaya devam ediyor. 2027 yılı bütçe taslağında, iş arayanlara yönelik temel sosyal yardımlar için 50,8 milyar Euro ayrıldı.

Süddeutsche Zeitung gazetesinin Federal Maliye Bakanlığı raporlarına dayandırdığı habere göre, reformun ardından sosyal yardım ve kira giderlerinde yalnızca sınırlı bir düşüş yaşandı.

Eylül ayında toplam harcama 3,3 milyar Euro olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 3,4 milyar Euro'ydu. Ağustosta ise giderler 3,5 milyar Euro'dan 3,4 milyar Euro'ya geriledi. Temmuz ayında herhangi bir değişiklik olmadı ve harcamalar 3,5 milyar Euro seviyesinde kaldı.

Merz'in milyarlarca Euro vaadi gerçekleşmedi

Başbakan Friedrich Merz, Aralık 2024'te, dönemin koalisyon hükümetinin dağılmasının ardından yaptığı açıklamada Bürgergeld sistemini köklü biçimde değiştireceklerini duyurmuştu.

O dönemde henüz başbakanlık görevini üstlenmeyen Merz, “Bu sistemi köklü biçimde değiştireceğiz. Böylece on milyarlarca Euro tasarruf sağlanabilecek” demişti.

Ancak hükümetin son hesaplamaları, bu ölçekte bir tasarrufun yakın zamanda mümkün olmadığını gösteriyor.

Hükümet Sözcü Yardımcısı Steffen Meyer, reformun doğru bir adım olduğuna inandıklarını belirtti. Meyer'e göre düzenlemenin temel amacı, sosyal yardım alan daha fazla kişinin iş hayatına katılmasını sağlamak. İstihdamın artmasıyla kamu harcamalarının da azalması bekleniyor.

Meyer, reformun sonuçlarını değerlendirmek için henüz erken olduğunu vurguladı.

2027'de yalnızca 70 milyon Euro tasarruf bekleniyor

Alexander Schweitzer'in yönettiği Federal Çalışma Bakanlığı, reformun mali etkilerine ilişkin yasa tasarısındaki hesaplamaların gerçekçi olduğunu savundu.

Hükümetin tahminlerine göre federal yönetim, eyaletler, belediyeler ve Federal İş Ajansı (BA) genelinde 2026 yılında 86 milyon Euro, 2027 yılında ise 70 milyon Euro tasarruf sağlanacak.

Ancak sonraki iki yıl için tablo değişiyor. Federal İş Ajansının giderlerindeki artış nedeniyle 2028 ve 2029 yıllarında toplam 19 milyon Euro ek maliyet oluşması bekleniyor.

Bakanlık, son dönemdeki harcama düşüşünde Ukraynalıların ve diğer ülkelerden Almanya'ya gelen kişilerin daha hızlı istihdama kazandırılmasını hedefleyen Jobturbo programının da etkili olduğunu belirtti. Ayrıca sosyal yardım kapsamında karşılanan barınma giderlerine genel olarak üst sınır getirildi.

Sosyal yardım alanların 1,4 milyonu çocuk

Çalışma Bakanlığı, sosyal yardım harcamalarında milyarlarca Euro tasarruf sağlanmasının önünde önemli engeller bulunduğuna da dikkat çekti.

Almanya'da temel sosyal yardımlardan yararlanan yaklaşık 5 milyon kişinin 1,4 milyonunu çocuklar oluşturuyor.

Geriye kalan yaklaşık 3,7 milyon kişinin önemli bir bölümü ise çalışmasına rağmen geliri geçinmesine yetmediği için devletten ek destek alıyor. Bu grupta küçük çocukları bulunan aileler ve çocuklarını tek başına büyüten ebeveynler de yer alıyor.

Bakanlık Sözcüsü, milyarlarca Euro düzeyinde daha yüksek tasarrufların ancak çalışan sayısında çok büyük bir artış sağlanmasıyla mümkün olabileceğini belirtti.

Yaz aylarında kabul edilen reformla birlikte Bürgergeld adı kaldırıldı ve temel sosyal yardım sistemi yeniden düzenlendi. Değişiklikler özellikle iş bulma sürecindeki yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilere yönelik yaptırımları ağırlaştırdı.

Reform, ağırlıklı olarak Birlik partilerinin talebiyle hayata geçirildi.

Sosyal yardım sisteminde yeni değişiklikler hazırlanıyor

Federal hükümet, mevcut reformun yanı sıra sosyal yardım sistemini yeniden düzenlemek için aylardır başka yasal değişiklikler üzerinde çalışıyor.

Çalışma Bakanlığı Sözcüsü, yeni düzenlemelerle sosyal devlet hizmetlerinin vatandaşlar için daha kolay erişilebilir, verimli ve kısmen dijital hale getirilmesinin amaçlandığını açıkladı.

Ancak bu ikinci reform aşamasının da temel hedefinin büyük miktarlarda bütçe tasarrufu sağlamak olmadığını vurguladı.

Hükümet ayrıca eylül ayında sosyal yardımların kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik bir eylem planı başlattı. Bakanlığa göre planın hayata geçirilmesi için hem yasal düzenlemeler hem de yasa değişikliği gerektirmeyen idari önlemler üzerinde çalışmalar sürüyor.