Yapay zeka 1.000'den fazla hastalığı önceden tahmin edebiliyor
İngiltere ve Danimarka’dan araştırmacıların geliştirdiği yeni bir yapay zekâ sistemi, 1.000’den fazla hastalığın bireyler üzerindeki riskini önceden öngörebiliyor.
“Delphi-2M” adlı bu model, milyonlarca kişinin sağlık verilerini analiz ederek, kimin hangi hastalığa yakalanma olasılığının ne zaman artacağını tahmin ediyor.
2,4 milyon kişilik veriyle eğitildi
Yapay zeka, İngiltere’deki UK Biobank’tan 400.000, Danimarka’dan ise 1,9 milyon kişinin sağlık verileriyle geliştirildi. Sistem, sadece belirli risk faktörlerini değil; tanılar, yaşam tarzı ve sağlık geçmişi gibi geniş bir veri yelpazesini değerlendirerek çalışıyor. Bu sayede yalnızca belirli bir hastalık için değil, çok sayıda farklı hastalık için tahmin yapabiliyor.
Tahmin gücü “AUC” adı verilen bir ölçümle değerlendirildi. Modelin doğruluk ortalaması 0,76 olarak tespit edildi. Bu, tıbbi tahminlerde oldukça güvenilir bir oran olarak kabul ediliyor. 10 yıl sonrası için bile 0,70’lik bir doğruluk sağladığı belirtiliyor.
Henüz klinik kullanıma hazır değil
Araştırmacılar, bu modelin henüz klinik uygulamalarda kullanılmaya başlamadığını ve daha fazla testten geçmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle gençler ve etnik azınlıkların verilerinin sistemde yeterince temsil edilmediğine dikkat çekiliyor.
Ayrıca etik açıdan da birçok soru işareti mevcut. Yanlış tahminlerin kişisel veya toplumsal sonuçları, mahremiyetin korunması ve verilerin kötüye kullanılma riski gibi konular hala tartışma konusu.
Gelecekte neler mümkün?
Delphi-2M gibi sistemler, hastalıkları çok daha erken aşamada tespit etmeyi mümkün kılabilir. Kalp rahatsızlıkları, diyabet gibi kronik hastalıklar daha oluşmadan risk grubundaki bireyler belirlenebilir. Böylece hem birey sağlığı korunabilir hem de sağlık sistemleri, kaynaklarını daha etkili kullanarak maliyetleri düşürebilir.
ARTI49