Ukrayna Avrupa'ya Rus gazı göndermeyi durdurdu
Rusya-Ukrayna savaşının üçüncü yılına yaklaşırken, Ukrayna Rus gazının Avrupa’ya transitini durdurduğunu açıkladı. Ukrayna Enerji Bakanı Herman Haluschtschenko, bu adımı "tarihi bir olay" olarak nitelendirdi.
Gaz transit anlaşması sona erdi
31 Aralık'ta süresi dolan gaz transit anlaşması, Ukrayna tarafından yenilenmedi. Bu karar, Rusya’nın Avrupa’ya doğrudan gaz ihracatını keserken, özellikle Slovakya ve Macaristan gibi ülkeleri etkiledi.
Rus enerji devi Gazprom, anlaşmanın sona ermesinin ardından teknik ve yasal olarak gaz sevkiyatını sürdüremeyeceğini açıkladı. Slovakya Başbakanı Robert Fico, bu durumun "Avrupa için yıkıcı sonuçlar doğuracağını" söyledi.
Avrupa ülkeleri ve enerji güvenliği
2023 yılında Rus gazı, Avrupa Birliği’nin toplam gaz ithalatının %10'undan daha azını oluşturdu. Ancak coğrafi ve siyasi nedenlerle bazı ülkeler hâlâ büyük ölçüde Rus gazına bağımlı.
- Macaristan, gaz ihtiyacının büyük bir kısmını TürkAkım (TurkStream) üzerinden karşılıyor ve bu nedenle transit kesintiden kısmen etkileniyor.
- Avusturya, büyük ölçüde Rus gazı alıyor olsa da, yetkililer tedarik güvenliğinin sağlandığını ve gaz depolarının dolu olduğunu açıkladı.
- Polonya, Rus gazına olan bağımlılığını tamamen sonlandırdığı için Ukrayna'nın kararını destekledi.
Avrupa Komisyonu, tedarik güvenliğinin garanti altına alındığını ve bir yıldan uzun süredir bu senaryoya hazırlandıklarını açıkladı.
Moldova ve Transdinyester krizi
Transit durdurma kararı, komşu ülke Moldova’da da ciddi sonuçlar doğurdu. Özellikle Rus yanlısı ayrılıkçı Transdinyester bölgesi, gaz kesintisi nedeniyle ısıtma ve enerji krizine sürüklendi. Bölgedeki birçok yerleşim birimi ve kamu kurumu, gaz eksikliği nedeniyle hizmet veremiyor.
Ukrayna'nın stratejik hamlesi
Ukrayna, gaz transitini durdurarak, Rusya’nın savaş finansmanına darbe vurmayı hedefliyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, bu adımın savaşın finansal kaynaklarını kesmek için atıldığını belirtti ve ülkesinin barışa ulaşmak için elinden gelen her şeyi yapacağını vurguladı.
Savaşın gölgesinde yılbaşı
Gaz krizinin yanı sıra, Ukrayna yeni yıla da Rusya’nın yoğun hava saldırıları altında girdi. Kiev’de düzenlenen drone saldırılarında iki kişi hayatını kaybetti, altı kişi yaralandı. Ukrayna Hava Kuvvetleri, yılbaşı gecesi ülkeye 111 Rus insansız hava aracı fırlatıldığını açıkladı.
