Türk ve Alman müziğini buluşturan Ata Canani hayatını kaybetti
Türk müziğinin ezgilerini Almanca sözlerle birleştiren ve Almanya'daki göçmenlerin yaşadıklarını şarkılarına taşıyan Ata Canani, 63 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar müzik dünyasından uzak kaldıktan sonra yeniden sahnelere dönen sanatçının 13 Kasım'da yaşamını yitirdiği öğrenildi. Canani'nin beklenmedik ölümü, geç gelen başarısının ardından müzik yolculuğunu yarım bıraktı.
1963 yılında Kahramanmaraş'ta dünyaya gelen Ata Canani, müzik çalışmalarında kendisine Ozan Ata Canani adını seçti. Türk halk müziğinin ritimlerini rock müzikle buluşturan sanatçı, Almanca sözleriyle iki kültür arasında kendine özgü bir müzik dili oluşturdu. Şarkılarında göçmenlerin sorunlarını, ayrımcılığı ve aidiyet duygusunu işlerken insanları bir araya getiren mesajlar vermeye özen gösterdi.
En çok tanınan eserlerinden Alle Menschen dieser Erde (Bu Dünyadaki Bütün İnsanlar), onun müziğe yaklaşımını yansıtan şarkılardan biri oldu. Canani, eserinde "Büyük küçük bütün insanlar, herkes mutlu olmak ister" sözleriyle ortak bir insanlık mesajı verdi.
Almanya'ya 12 yaşında geldi
Kendisini ikinci kuşak misafir işçiler arasında gören Ata Canani'nin Almanya yolculuğu, babasının 1971 yılında çalışmak için ülkeye gitmesiyle başladı. Babasının planı iki yıl para biriktirdikten sonra Türkiye'ye dönmek, içinde küçük bir dükkan bulunan bir ev yaptırmaktı. Ancak bu düşünce zamanla değişti.
1972 yılında annesi de Almanya'ya yerleşti. Ata Canani ise 1974'te, henüz 12 yaşındayken ailesinin yanına gitti. Türkiye'den ayrılırken bağlamasını da yanında götürdü.
Aile ilk olarak Bremerhaven'da yaşadı. Burada nispeten sakin bir uyum süreci geçiren Canani, Köln çevresine taşındıktan sonra Almanya'daki göçmen karşıtlığıyla daha yakından karşılaştı. Duvarlara yazılan yabancı düşmanı sloganlar, genç müzisyenin üzerinde derin izler bıraktı.
Henüz 16 yaşında kendi müzik grubunu kuran ve düğünlerde sahneye çıkan Canani, yaşadığı ayrımcılığı şarkılarına da taşıdı. Deutsche Freunde (Alman Dostlar) adlı eserinde Almanya'ya çalışmak için gelen göçmenlerin kaynakçılık, temizlik, çelik sanayisi ve demiryolları gibi farklı alanlarda verdikleri emeği anlattı.
Şarkının en dikkat çekici bölümlerinden birinde ise göçmen ailelerin çocuklarının yaşadığı kimlik sorununa değindi. "Bu insanların çocukları iki dünya arasında bölünmüş durumda. Ben Ata, size soruyorum. Şimdi biz nereye aitiz?" sözleriyle iki kültür arasında büyüyen kuşağın yaşadığı ikilemi dile getirdi.
Televizyon ekranlarından uzun bir sessizliğe
Ata Canani, 1970'li yılların sonunda Almanya'da kısa süreli bir tanınırlık kazandı. Batı Almanya Radyo ve Televizyon Kurumu WDR'nin Aktuelle Stunde programına çıktı. Ünlü televizyoncu Alfred Biolek de 1982 yılında sanatçıyı Bios Bahnhof programında ağırladı.
Ancak bu dönemin ardından müzik kariyerinde uzun bir sessizlik başladı. Canani, sahnelerden uzak kaldığı yılları daha sonra "Boşanma, kalp krizi, erken emeklilik" sözleriyle özetledi.
Sağlık sorunları nedeniyle damarlarına stent takılan sanatçı, bütün bu zorlukların ardından müziğe yeniden dönmeyi başardı.
2010'lu yılların sonlarında eski ve yeni müzisyen arkadaşlarıyla bir grup kurarak çalışmalarına hız verdi. Staatsakt plak şirketinin alt markası Fun In The Church aracılığıyla önce bir single, ardından iki albüm yayımladı. Yeni çalışmaları Almanya genelinde müzik eleştirmenlerinden büyük övgü aldı.
Böylece gençlik yıllarında yakaladığı kısa süreli tanınırlığın ardından, uzun zamandır beklediği geniş çaplı başarıya yıllar sonra ulaştı.
Almanya'da toprağa verilecek
Ata Canani için son yılların en anlamlı gelişmelerinden biri de Almanya ile Türkiye arasındaki İş Gücü Anlaşması'nın 65. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen merkezi resmi kutlamaya davet edilmesi oldu. Sanatçı bu davetten büyük gurur duydu.
Babası gibi bağlama çalan oğlu Can, sanatçının ani ve beklenmedik ölümünü kabullenmekte zorlandığını söyledi. Canani'nin cenazesine ilişkin de bilgi veren oğlu, babasının Köln'de defnedilmek istediğini ve bu isteğinin yerine getirileceğini açıkladı.
Canani, Warte mein Land, warte (Bekle Memleketim, Bekle) adlı şarkısında eski vatanına özlem duyan insanların hikayesini anlatmıştı. Kendi yaşamında ise Almanya, zamanla ikinci vatanı haline geldi.
Türkçe ve Almancayı müziğinde buluşturan Ata Canani, geride göçmen kuşakların yaşadıklarını ve iki kültür arasındaki bağları anlatan şarkılar bıraktı.
Fotoğraf: Facebook / Ata Canani