İran’da para biriminden dört sıfır atılıyor

İran’da değer kaybı yaşayan para birimi Rial’a karşı alınan radikal kararlar yeniden gündemde. Ekonomik kriz derinleşirken, iktidar yönetimi çözümü sadeleştirmede buldu. Meclis ekonomi komisyonu, para biriminden dört sıfırın atılmasını öngören yasayı pazar günü onayladı. 2019’da da tartışılan bu plan, böylece bir kez daha uygulamaya yaklaşmış oldu. Komisyon başkanı Şemseddin Hüseyni, gelişmeyi kamuoyuna duyurdu.

Yeni sistemde isim değişmiyor

Yaklaşık 91,5 milyon İranlı için büyük bir isim değişikliği söz konusu değil. Çünkü para biriminin adı yine “Rial” olarak kalacak. Asıl hedef, finansal işlemleri daha anlaşılır ve pratik hâle getirmek. Yeni sistemle birlikte, bir yeni Rial, bugünkü 10.000 Rial’a denk olacak. Ancak uygulamaya geçilmesi için parlamentonun yasayı kabul etmesi ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin de onay vermesi gerekiyor. Oylamanın ne zaman yapılacağı ise henüz net değil.

İran ekonomisi zorlu bir süreçten geçiyor

Ülkede döviz kuru hızla yükselirken, pazar günü kara borsada 1 ABD doları yaklaşık 920.000 Rial’den işlem gördü. Bu çöküşte enflasyon, kötü yönetim ve nükleer program nedeniyle uygulanan uluslararası yaptırımlar etkili oldu. Ekonomik göstergeler alarm veriyor, halkın alım gücü zayıflamaya devam ediyor. Hükûmetin aldığı bu son karar, sorunları teknik bir hamleyle kontrol altına alma çabası olarak yorumlanıyor.

Günlük hayatta hâlâ Toman kullanılıyor

İlginç bir detay ise İran halkının günlük yaşamında para birimini çoktan sadeleştirmiş olması. 1925’e kadar resmî para birimi olan “Toman”, halk arasında hâlâ yaygın biçimde kullanılıyor. Bir Toman, on Rial’e denk geliyor. Market alışverişinden taksi ücretine kadar pek çok alanda İranlılar hâlen bu eski adı tercih ediyor. Dolayısıyla sıfırların silinmesi, halk için yabancı bir değişim değil.