Dünyanın en eski peyniri: Tam 3600 yıllık
Çinli paleoantropologlar, mumya kalıntıları üzerinde yaptıkları çalışmalar sayesinde kefir peynirinin yaklaşık 3600 yıl önce Bronz Çağı'nda üretildiğini ortaya çıkardı.
Bilim insanları, Çin'in Tarım Havzası'ndaki mumyaların yanında bulunan eski peynir örneklerinden DNA çıkarıp analiz etmeyi başardı. Bu peynirin yaklaşık 3600 yıllık olduğu tahmin ediliyor. Araştırmacılar, "Bu, dünyada şimdiye kadar keşfedilmiş en eski peynir örneği" ifadesine yer verdikleri yeni bir çalışmada bulgularını paylaştılar.
Sonuçları Cell adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırma, kefir peynirinin kökenine dair yeni bir bakış açısı sunarken, probiyotik bakterilerin evrimine de ışık tutuyor. Aynı zamanda, eski insanların yaşamı ve beslenme alışkanlıkları hakkında yeni bilgiler de sağlayabilir.
Peynirin korunması zor bir süreç
Peynir gibi taze bir gıdanın binlerce yıl boyunca nasıl korunabildiği, araştırmacıların dikkatini çeken bir soruydu. Çin Bilimler Akademisi'nde omurgalı paleontolojisi ve paleoantropoloji üzerine çalışmalar yapan Qiaomei Fu, "Peynir gibi yiyecekleri binlerce yıl boyunca korumak son derece zordur" diyerek bulguların önemine vurgu yaptı.
Bu beyaz maddenin keşfi ise oldukça yakın bir zamanda gerçekleşti. Yaklaşık 20 yıl önce, araştırmacılar Bronz Çağı'na ait mumyaların baş ve boyun kısımlarında beyaz maddeler keşfettiler. Bu mumyalar, Çin'in kuzeybatısındaki Tarım Havzası'nda yer alan Xiaohe mezarlığında 3600 ila 3300 yıl öncesine tarihlenen buluntular arasında yer alıyordu.
Fermente süt ürünü şüphesi
O dönem uzmanlar, bu beyaz maddelerin fermente bir süt ürünü olabileceğini düşündü ancak tam olarak ne tür bir ürün olduğunu belirleyemediler. Bu buluşun netleşmesi, on yıldan fazla süren DNA analizleri ve araştırmalar sonucunda mümkün oldu.
Kefir peynirinin DNA'sı çözüldü
Araştırmacılar, üç farklı mezarda bulunan peynir örneklerinden mitokondriyal DNA çıkarmayı başardılar. Bu örneklerde inek ve keçilere ait DNA'ya rastladılar. En önemlisi, bu peynir örneklerinde mikroorganizmaların DNA'sını analiz ederek, beyaz maddelerin gerçekten kefir peyniri olduğunu doğruladılar. Bu örneklerde günümüzde kefir mayasında yaygın olarak bulunan Lactobacillus kefiranofaciens ve Pichia kudriavzevii gibi bakteri ve mantar türlerine rastladılar.
Kefir kültürünün 3000 yıllık tarihi takip edildi
Eski kefir peynirinde bulunan bakterilerin gen dizilimi, araştırma ekibine probiyotik bakterilerin son 3600 yıldaki evrimini izleme fırsatı verdi. Özellikle, eski kefir peynirindeki Lactobacillus kefiranofaciens türlerini günümüz türleriyle karşılaştırdılar. Araştırmada, Rusya ve Tibet'ten gelen iki büyük Lactobacillus bakteri grubuna dikkat çekildi. Rus türü, dünya çapında yoğurt ve peynir yapımında en yaygın kullanılan bakteri türüdür.
Ancak araştırma ekibi, Tarım Havzası'ndaki örneklerin Tibet grubuna daha yakın olduğunu keşfetti. Bu buluş, kefirin yalnızca Kuzey Kafkasya'daki dağlık bölgelerden geldiği yönündeki yaygın görüşü çürütüyor. Araştırmayı yürüten Fu, "Gözlemlerimiz, kuzeybatı Çin'deki Sincan bölgesinde kefir kültürünün Bronz Çağı'ndan bu yana devam ettiğini gösteriyor" dedi.
