Diyarbakır UNESCO şemsiyesi altına girdi

DİYARBAKIR - Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri'nin UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne girmesi kentte büyük bir sevinç yaratırken, Diyarbakır'ın artık bir dünya kenti olarak tescillendiği ve uluslararası koruma şemsiyesi altına girdiği belirtildi. Kararı değerlendiren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanı Gültan Kışanak, karar ile Diyarbakır'ın uluslararası koruma şemsiyesi altına girdiğini belirterek, "Artık hem merkezi hükümet hem de yerel yönetimler Surlar ve miras alanı ile ilgili kendi başına karar alamayacak. UNESCO kriterlerine göre hareket etmek zorundadır"dedi. Belediye Eş Başkanı Fırat Anlı ise, Diyarbakır'ın artık bilinen haberlerle değil, ülkemize çok ciddi katkıları olan ve öncülük yapan Ortadoğu'nun yıldız kenti haline geleceğini söyledi. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Alan Yönetimi Başkanı Nevin Soyukaya ise, alanına karar ile Diyarbakır'ın prestijinin artığını söyledi. Diyarbakır'ın simgesi olan, üzerindeki yazıtlar, kitabeler ve kabartma figürlerle bir açık hava müzesini andıran 5 bin 700 metre uzunluğunda 12 metre yüksekliğindeki tarihi surlar ile özgün işlevini binlerce yıldır koruyan 700 hektarlık alanı kapsayan Hevsel Bahçeleri, UNESCO tarafından "Dünya Mirası" olarak tescillenmesi kentte büyük bir sevinç yarattı. Kararın alındığı Almanya'nın Bonn kentindeki toplantıda hazır bulunan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Fırat Anlı, Diyarbakır surlarının aslında çok önceden Dünya miras listesine alınması gereken bir varlık olduğunu belirterek, "Ama bugünde bu kararın alınması bizim için son derece memnuniyet verici bir gelişmedir. 3 yıl önce ilk başvurumuzu yapmış ve dosyamızı hazırlamıştık. Bu açıdan süratli bir işlem ve sonuç oldu. 3 yıl içinde bu kadar hızlı yol alınması ve bugün 21 üyenin tamamının büyük bir sevgi ve saygı ile Diyarbakır surlarına destek vermesi sadece Diyarbakır için değil, ülkemiz için bölgemiz için son derece önemli bir gelişmedir"dedi. Eş Başkan Anlı, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Palmira yok edilirken, Diyarbakır'ın Dünya Miras Listesi'ne alınması ayrıca önemli" "Bildiğiniz gibi yanı başımızda işte Suriye Palmira'da, Nemrut'ta saldırılar ile kültürel miras yok edilirken, hemen yanı başında Diyarbakır'da surların ve Hevsel bahçelerinin kültürel miras listesine alınması bir başka açıdan son derece önemli bir gelişmedir. Diyarbakır ve bölgenin turizm potansiyeli açısından büyük bir gelişmedir, sevindirici bir gelişmedir. Sadece Diyarbakır değil, miras listesine girecek bir çok tarihi varlığımız var. Ama maalesef Türkiye'de 14. varlığımız var miras listesine giren. Ama biliyoruz ki son derece büyük tarihi varlıklara sahip bir ülkeyiz. Diyarbakır'daki sivil toplum kuruluşları ve bütün kurumlar elendin gelen bütün çabayı ortaya koydu. Bu çok kıymetli bir çaba bundan sonra asıl işler başlıyor. Yine bu konuda Bakanlığın ortaya koyduğu destekte önemli. Herkes elinden gelen bütün çabayı ortaya koydu. Diyarbakır surları sıradan surlar değil, 33 medeniyetin tüm izlerinin nakşedildiği surlardır." "Diyarbakır artık tarihi, kültür mirası ile gündeme gelecek" Fırat Anlı, alınan kararın bundan sonra kentte olan etkisini anlatırken, "Şehrimiz bundan sonra tarihi, kültürel mirası ile gündeme gelecek. Ben dışarıdan gelen turistlerden önce Türkiye'de yaşayan herkesi Diyarbakır'a davet ediyorum. Önce onlar gelsinler, Diyarbakır'ın bu tarihi mirasına ev sahipliği yapsınlar ve ne olduğunu önce onlar görsünler. Ondan dolayı çok keyifli ve mutluyuz. Hem şehrimiz, bölgemiz ve ülkemiz için güzel gelişmelerin başlangıcı olmasını diliyorum. İnşallah ulaslararası havaalanı hizmete girdiğinde istihdam ve hizmet sektöründe gözle görülür farklar olacak. Bergama geçen yıl listeye girmişti. Bergama'dan gelenler şunu söylemişti. 'Japon turistlere hazırlıklı olun'. Yani yüksek sayıda bir Japon turist gelecek. Bunun, hem sosyo ekonomik anlamda hem toplumsal değişim dönüşüm anlamda çok ciddi etkileri olacaktır. Kentin tüm kültür ve sosyal hayatına etkileri olacaktır. Kurumlar arasındaki ortak çalışma açısından bu karar büyük bir motivasyon yaratmaya devam edecektir. Diyarbakır'a takip etmeye devam edin. Diyarbakır bildiğiniz haberlerle değil, ülkemize çok ciddi katkıları olan ve öncülük yapan Ortadoğu'nun yıldız kenti haline gelecektir"diye konuştu. Kışanak: Oy birliği ile alınan bir sonucu beklemiyorduk Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Gültan Kışanak ise, yaptıkları lobi çalışmalarında 12-13 ülkenin kararı ile bir tescil kararı beklediklerini ifade ederek, "Toplantıda bütün ülkelerin temsilcileri söz alarak muhteşem bir destek sundular. Hepsinin ortak kararı ile zaten bize göre ulaslararası miras olan Diyarbakır surları ve Hevsel bahçelerinin dünya mirası olarak tescillendi"dedi. Kışanak, kararın önemine değinirken, sorumluluklarının daha da arttığına işaret ederek, "Diyarbakır Surları ile Hevsel Bahçelerinin insanlığın mirası olduğu, bu mirası gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğumuz olduğu artık tescillendi. Söz konusu alanın korunması, aslına uygun olarak restore edilmesi ve kentin ekonomisinin gelişimi için çalışmalarını yoğunlaştıracağız. Surların aslına uygun olarak restore edilmesi gerekiyor. Artık merkezi hükümet ve yerel yönetimler olarak biz ve sivil vatandaşlar bu alan üzerinde hiç bir çalışmayı tek başına yapamayacak. UNESCO'nun kriterleri doğrultusunda çalışmalar yapılabilecek. Artık dünyanın gözü önünde olan bu kentin turizm altyapısını geliştirmek gerekiyor. Karar, turizm eksenli istihdamın artmasını ve kalkınmasını da sağlayacak"dedi. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Alan Yönetimi Başkanı Nevin Soyukaya da, alanına karar ile Diyarbakır'ın prestijinin artığını ifade ederek, "Diyarbakır artık dünya kenti, karar kentte ciddi bir prestij kazandırdı. Diyarbakır artık dünya şehri. Tanınırlığı arttı. Turizme büyük katkısı olacak. Alınan karar ile Diyarbakır Kalesi ve Hevsel bahçeleri artık uluslararası bir koruma korumu şemsiyesi altına girdi. Bütün bunların Turizm yoluyla bir ekonomik katkısı olacaktır"diye konuştu. Vali Aksoy: Karar ile Diyarbakır turizmden ciddi pay alacak Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy, Diyarbakır Surları ve Hevsel bahçelerinin UNESCO tarafından Dünya mirası olarak tescillenmesinin çok önemli olduğunu belirterek, alanan karar ile Diyarbakır'ın Turizm'den ciddi şekilde pay alacağını söyledi. Kararı değerlendiren Vali Aksoy, 2000 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesine alınan Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçelerinin 2012 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı bünyesinde oluşturulan Alan Yönetimi Başkanlığı ile birlikte daimi listeye alınması için resmi çalışmalara başlandığını söyledi. Uzun ve titiz bir çalışmayla hazırlanan dosyaya bir çok kesimden önemli katkılar sağlandığını, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından İç kale yerleşkesinde yapılan Müze alanı çalışmaları, Surların restorasyonu ve projelendirilmesi adına Kalkınma Bakanlığı Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı kapsamında uygulanan projelerle dosyaya önemli katkılar sunduğunu söyleyen Vali Aksoy şöyle konuştu: "Kurunlar arası iş birliği önümüzdeki dönemde de sürecek" "Ayrıca surların ve Hevsel bahçelerinin tanıtımı adına Valiliğimiz tarafından yapılan Sempozyumlar, tanıtım filmleri, Fuar çalışmaları gibi etkinliklerle sürecin ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtılması sağlanmıştır. 2012 yılında Diyarbakır Surları adı altında ilimizde bir sempozyumun organize edilmesi sağlanmış ayrıca Diyarbakır Valiliğimiz ve Büyükşehir Belediyesi iş birliği ile ilgili kurumların desteği sağlanarak UNESCO sürecinde önemli bir konuma sahip olan uzmanların yer aldığı ICOFORT/ICOMOS Diyarbakır buluşması sağlanarak 15 farklı ülkeden 40'a yakın uzmanın ve yetkilinin Diyarbakır'a gelmesi sağlanmış, burada yapılan sempozyumda adaylık süreci, dosya hazırlığı ve yapılan çalışmalar tanıtılmış, dosyaya ve adaylık sürecine önemli bir katkı sunulmuştur. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Diyarbakır Valiliği olarak bu süreçte yapılan projelendirme, restorasyon ve tanıtım çalışmalarına 20 milyon TL'ye yakın harcama yapılmıştır. UNESCO sürecindeki kurumlar arası işbirliğini önümüzdeki dönemde de Diyarbakır'ın kültürel mirasının korunması ve turizmi konusunda yapılacak çalışmalar ile ilgili de sürdüreceğiz. Diyarbakır'ın listede yer almasıyla Dünya turizmine özellikle de kültür turizmine entegrasyonun daha hızlı sağlanacağını ve turizmden daha fazla gelir elde eden bir şehir olacağımızı bekliyoruz. Tüm bunların yanında Diyarbakır Surlarının listede yer alarak korunmasının ileri dönemlerde planlı bir şekilde sağlanması için hem yerel hem de ulusal ve uluslararası çalışmaların olacağının bilinmesi bile bizim için büyük bir önem arz etmektedir." Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy, Diyarbakır Surları ve Hevsel bahçelerinin UNESCO tarafından Dünya mirası olarak tescillenmesinin çok önemli olduğunu da belirterek, alınan karar ile Diyarbakır'ın Turizm'den ciddi şekilde pay alacağını söyledi. Vali Aksoy, "UNESCO'nun aldığı karar ile Diyarbakır'ın var olan değeri dünyaca artık görünür hale geldi. Bunun etkilerini başta Turizm olmak üzere bir çok alandan bekliyoruz"diye konuştu. "Diyarbakır Surları kalkan balığı şeklinde yapılmış" Diyarbakır'da yaşayanların "beden" diye adlandırdıkları Diyarbakır surları, 5 bin 700 metre uzunluğunda, 10-12 metre yüksekliğinde ve 3-5 metre genişliğindedir. Sur içindeki alanın boyutları 1700-1300 metredir. Surlar, şehrin batısında bulunan eski yanardağ Karacadağ'dan akan kalın bazalt tabakaya uygun olarak kalkan balığı şeklindedir. Balığın baş kısmı iç kaleye, kuyruk kısmı ise güneybatı kesimindeki yedi kardeş ve evli beden burçlarının olduğu yere uyar. Diyarbakır surlarının yapımında yörenin temel yapı malzemesi olan gri-siyah bazalt taşı kullanılmıştır. Sur ve burçların üzerinde, güneş ve yıldız sembolleri, kaplan, boğa, çift başlı kartal, akrep ve at kabartmaları, silah, meyve ve tahıl şekilleri bazalt taşlar üzerine işlenmiş ve günümüze kadar gelmiştir. ayrıca birçok yerde, özellikle Urfa kapı ve dağ kapı çevresinde eşsiz kitabe ve motifler bulunmaktadır. Diyarbakır surlarının bir kısmı, şimdiki iç kaleye uyan yerde Hurriler tarafından yapılmıştır. (M.Ö.3000). Bu bölge, muhtemelen gerek Dicle vadisine gerek Diyarbakır düzlüğüne hakim en stratejik yer olarak seçilmiştir. Diyarbakır surları, günümüzdeki şekli ile 346 yılında Bizans imparatoru 2. Constantinus döneminde yapılmıştır. Ancak o zamanki surların şimdiki Gazi caddesinden geçen batı kesimi 367-375 yılları arasında, şehre gelenlerin artmasının üzerine yıktırılmış ve surlar şimdiki şekliyle genişletilmiştir. O günden günümüze kadar surlar zaman zaman onarılmış ve yenilenmiştir. Birçok uygarlık kendi döneminde yeni burçlar, kitabeler ve süslemeler, motiflerle surlara kendi imzalarını atmışlardır. Özellikle Romalılar, Bizanslılar, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Nisanoğulları, Artukoğulları, Eyyubiler, Akkoyunlular ve Osmanlılar'dan günümüze kadar gelen birçok kıymetli burç, kitabe ve kabartmalar bulunmaktadır. Hevsel Bahçesi kuş cenneti Diyarbakır surları ile birlikte UNESCO tarafından Dünya mirası listesine alınan Hevsel Bahçeleri ile Dicle Vadisi'nde 200 dolayında kuş ve 10 dolayında da memeli hayvan yaşıyor. Tarihi Diyarbakır Surları'na yüzyıllar önce yapılan kuş figürlerinin bile Hevsel Bahçeleri'nde yaşayan kuşlardan esinlendiği biliniyor. Hevsel'de en çok görülen kışlar arasında Küçük Akbalıkçıl, Yalı çapkını, Pembe göğüslü ötleğen, Bülbül, kamış bülbülü, söğüt bülbülü, leylek, arı şahini, kızıl şahin, arı kuşu ve sakalar olarak dikkat çekerken, porsuk, kızıl tilki, su samuru, yaban kedisi, saz kedisi ve sincap gibi memeli hayvanlar yaşıyor. Dicle Nehri'nde yapılmak istenen HES'ler ve yapı kararları iptal edilmişti 14 Kasım 2014 tarihinde toplanan Diyarbakır İl Toprak Koruma Komisyonu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın talebi doğrultusunda 8 milyon 629 bin 499 metrekarelik alana sahip Hevsel Bahçeleri'nin 7 milyon 517 bin 732 metrekaresini tarımsal niteliği korunacak alan statüsünden çıkarılmıştı. Geriye kalan 1 milyon 111 bin 767 metrekarelik alanı ise tarımsal niteliği korunacak alan statüsünde kalmıştı. Bu kararla kentin yaşam kaynağının ranta kurban edilmek istendiğini vurgulayan Diyarbakır'daki sevil toplum kuruluşları Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi'ne sahip çıkarak buna tepki göstermişti. Hem Toprak koruma kurulu kararı hem de Dicle Vadisi'nde yapılmak istenen HES'ler mahkeme ve bakanlık kararı ile sonradan iptal edilmişti. Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri'nin UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınması ile kent rahat bir nefes aldı. [gallery ids="266966,266965,266964,266963,266962,266961,266960,266959,266958,266957,266345,266344,266343,266342"]