BND’nin gizli operasyonu: Obama yıllarca dinlendi

ZEIT gazetesinin araştırmasına göre, Alman dış istihbarat servisi BND, Obama’nın Air Force One adlı başkanlık uçağında yaptığı telefon görüşmelerini kayıt altına aldı. Başbakanlık, bu izlemeyi 2014 yılında sonlandırdı.

Siyasi açıdan dikkat çekici olan bu olay, dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, 2013 yılında ABD Ulusal Güvenlik Ajansı NSA’yi “Dostlar arasında casusluk olmaz” sözleriyle eleştirmesinden kısa bir süre sonra yaşandı.

Güvenlik açıkları dinlemeyi kolaylaştırdı

İçeriden bilgi veren kaynaklara göre, BND’nin bu görüşmeleri yakalayabilmesi, başkanlık uçağının iletişim şifrelemesindeki zayıflıklardan kaynaklandı. Uçakta görevli ABD teknik ekibi, Obama’nın telefon görüşmeleri için yaklaşık on iki farklı frekans kullanıyordu. BND bu frekansları biliyor ve düzenli şekilde, ancak sürekli olmamak kaydıyla dinliyordu. Operasyonun hassasiyeti kurum içinde daima biliniyordu çünkü ABD, BND’nin resmi görev tanımında hedef ülkeler arasında yer almıyordu.

Gizli dosyalar, sınırlı erişim

Obama’nın iletişim kayıtlarının çözümleri özel bir dosyada, yalnızca tek nüsha olarak saklandı. Bu dosyaya yalnızca istihbarat teşkilatının en üst düzey yöneticileri, başkan, yardımcıları ve ilgili daire başkanı, erişebiliyordu. Belgelerin okunmasının ardından imha edilmesi gerekiyordu. Elde edilen bilgiler, ABD’nin genel siyasi tutumu hakkında yapılan değerlendirmelere dönüştürülerek Başbakanlığa iletiliyordu.

Dinleme 2014’te durduruldu

Süddeutsche Zeitung, 2014 yılında, dönemin ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın da benzer şekilde dinlendiğini yazmıştı. Bunun üzerine dönemin Başbakanlık Müsteşarı Peter Altmaier, uygulamayı durdurma talimatı verdi. Ancak Altmaier’in, BND’nin aynı zamanda Obama’yı da hedef aldığı bilgisinden habersiz olduğu belirtiliyor. Obama’ya yönelik dinleme operasyonunun birkaç yıl sürdüğü, ancak ne zaman başladığının ya da öncesinde George W. Bush’un da izlenip izlenmediğinin belirsiz olduğu ifade ediliyor.

Merkel’in bilgisi yoktu

ZEIT’in elde ettiği bilgilere göre, BND’nin Obama’yı dinlemesi hiçbir resmi onaya dayanmadı. Başbakanlıkta bazı çalışanların bu durumdan haberdar olup olmadığı netlik kazanmadı. Ancak Merkel’in konuyla ilgili bilgilendirilmediği ve böylesi bir eyleme izin vermeyeceği değerlendiriliyor. Spiegel, 2013 Ekim’inde NSA’nin Merkel’in cep telefonunu yıllarca dinlediğini ortaya çıkardığında, Merkel “Dostlar arasında izleme olmaz” sözünü yinelemişti. Kısıtlı bir çevrede ise Stasi benzetmesi yaparak, devletlerin aşırı gözetleme tutkusunun kendi çöküşlerine yol açabileceğini ifade etmişti.

Angela Merkel’in ofisi ZEIT’in sorularına yanıt vermezken, BND de konuya ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmadı.