Almanya'dan Suriye'ye dönüşler hızlandı: Bavyera açık ara ilk sırada

Almanya'dan ülkelerine gönüllü dönen Suriyelilerin sayısı hızla artıyor. 2024 yılından bu yana 12 bin 227 Suriyeli ülkesine dönerken, en fazla dönüşün yaşandığı eyalet Bavyera oldu. Bavyera hükümeti, yüksek dönüş sayısının arkasında iki önemli neden bulunduğunu açıkladı. Bunlardan biri ek maddi yardımlar, diğeri ise eyalet genelinde sunulan ücretsiz danışmanlık hizmetleri.

Neue Zürcher Zeitung gazetesinin Almanya'nın 16 eyaletindeki ilgili bakanlıklardan aldığı verilere göre, 2024 yılından bu yana Bavyera'dan 4 bin 125 Suriyeli gönüllü olarak ülkesine döndü. Böylece Bavyera, diğer eyaletleri büyük farkla geride bıraktı. Hamburg'da ise aynı dönemde yalnızca 77 gönüllü dönüş kaydedildi.

Bavyera'da dönüş yapanlara ek para yardımı

Bavyera İçişleri Bakanı Joachim Herrmann'ın sözcüsü, Münchner Merkur gazetesine yaptığı açıklamada, gönüllü geri dönüşün eyalet yönetimi açısından uzun yıllardır öncelikli konular arasında bulunduğunu belirtti.

Bavyera hükümeti, Suriye'ye dönmek isteyenlere federal düzeydeki yardımların dışında ek destek de sağlıyor.

2018 yılından beri uygulanan Bavyera Geri Dönüş Programı, ülkelerine dönen Suriyelilerin yeniden hayat kurmalarını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Program kapsamında kişilerin ihtiyaçlarına göre maddi destek veriliyor. Özel durumlarda ilave yardımlardan da yararlanılabiliyor.

İçişleri Bakanlığı, bu desteğin özellikle dönüş sonrasındaki ilk dönemde insanların karşılaşabileceği zorlukları hafifletmek için sunulduğunu bildirdi.

Ücretsiz danışmanlık dönüş kararında etkili

Bavyera'nın diğer eyaletlerden ayrıldığı bir başka nokta ise geri dönüş konusunda oluşturduğu geniş danışmanlık ağı.

Eyalet genelindeki merkezi yabancılar daireleri, geri dönüş danışma merkezleri ve Münih'te faaliyet gösteren Coming Home programı aracılığıyla ücretsiz hizmet veriliyor.

Bakanlık, bu sistem sayesinde ülkesine dönmeyi düşünen kişilerin yaşadıkları yere yakın merkezlerden ayrıntılı bilgi alabildiğini belirtti. Danışmanlık görüşmelerinde kişilerin kendi koşullarını değerlendirerek karar vermelerine yardımcı olunuyor.

Bavyera İçişleri Bakanlığı, eyaletler arasındaki dönüş sayılarının doğrudan karşılaştırılmasının ise yanıltıcı olabileceği uyarısında bulundu. Sağlıklı bir değerlendirme için diğer eyaletlerin verileri nasıl topladığının ve hangi destek programlarını uyguladığının da incelenmesi gerektiği vurgulandı.

Suriye'ye dönenlerin sayısı 2025'te sıçradı

Almanya genelindeki rakamlar, gönüllü dönüşlerin özellikle Beşar Esad yönetiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden sonra hızlandığını gösteriyor.

2024 yılında Almanya'dan Suriye'ye gönüllü dönenlerin sayısı 1.355 olarak kaydedildi. Bu rakam 2025 yılında 6 bin 243'e yükseldi. 2026 yılında ise şu ana kadar 4 bin 629 Suriyelinin ülkesine döndüğü bildirildi.

Yeni verilere göre gönüllü dönüşler, zorunlu sınır dışı işlemlerinden çok daha yüksek seviyede bulunuyor.

Bavyera'da yaşayan Suriyelilerin durumuna ilişkin veriler de dikkat çekiyor. İçişleri Bakanı Herrmann'ın Haziran 2026'da paylaştığı bilgilere göre eyalette yaklaşık 87 bin Suriyeli yaşıyor. Bunlardan yaklaşık 1.200'ünün Almanya'dan ayrılma yükümlülüğü bulunuyor.

Son beş yılda Bavyera'da 32 binden fazla Suriyeli Alman vatandaşlığına geçti.

Suriyelilerin iş gücü piyasasına katılımında da Bavyera, Almanya ortalamasının üzerinde yer alıyor. Eyaletteki Suriyelilerin istihdam oranı yüzde 51,9 olurken, ülke genelinde bu oran yüzde 47,9 seviyesinde.

Yaklaşık 30 bin Suriyeli, Bavyera'da sosyal sigorta primi ödenen işlerde çalışıyor. Bu kişilerin yaklaşık yarısı nitelikli iş gücü kapsamında istihdam ediliyor.

Eyalet yönetimi, oturum hakkı bulunmayan ve ağır suç işlemiş kişilerin sınır dışı edilmesi için de Bavyera İltica ve Geri Gönderme Dairesi bünyesinde özel bir ekip oluşturdu.

Dönüş yardımı 8 bin Euro'ya çıkarılmak isteniyor

Suriye'ye dönmek isteyenlerin sayısındaki artış, Bavyera'daki danışmanlık merkezlerine de yansıyor.

ZDFheute'nin haberine göre Nürnberg'deki Kuzey Bavyera Merkezi Geri Dönüş Danışmanlığına başvuranlar arasında Suriyeliler artık en büyük grubu oluşturuyor.

Danışmanlar, geri dönüş kararında yalnızca maddi yardımların belirleyici olmadığını söylüyor. Aile bağları, kişinin ülkesine olan bağlılığı ve Almanya'da uzun vadeli oturum imkanının bulunmaması da önemli rol oynuyor.

Almanya Federal Hükümeti, gönüllü olarak Suriye'ye dönmek isteyenlere şu anda kişi başına 1.000 Euro, aile başına ise en fazla 4 bin Euro başlangıç yardımı sağlıyor.

Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ise geri dönüşleri artırmak amacıyla bu tutarı yükseltmeyi planlıyor. Bakanın hazırladığı düzenlemeye göre Suriyelilere sağlanan dönüş desteğinin 8 bin Euro'ya kadar çıkarılması hedefleniyor.

Avrupa ülkelerinde gönüllü dönüş yapan Suriyelilere verilen maddi yardımlar ise ülkeden ülkeye önemli farklılıklar gösteriyor.

Geri dönüş tartışmalarını büyüten bir başka gelişme de Almanya'daki Suriyelilere gönderilen resmi yazılar oldu.

Federal Göç ve Mülteciler Dairesinin (BAMF) binlerce Suriyeliye mülteci statüsünün geri alınmasına ilişkin 16 sayfalık karar yazıları gönderdiği belirtiliyor. Bu yazılarla kişilerin ülkelerine dönüşe hazırlanmaları isteniyor.

BAMF, kararlarına gerekçe olarak Esad yönetiminin devrilmesini ve Suriye'deki iç savaşın sona ermesini gösteriyor. Kurum ayrıca Türkiye, Lübnan ve Ürdün gibi komşu ülkelerden Suriye'ye 1,5 milyondan fazla kişinin döndüğüne dikkat çekiyor.

Ancak uygulama insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor. Pro Asyl, Suriye'deki güvenlik durumunun istikrara kavuşmadığını belirterek mülteci statülerinin geri alınmasını sert biçimde eleştirdi.