Almanya'da müslümanlar için kalıcı mezar talebi artıyor, belediyeler kapasiteyi artırıyor

Son on yılda, Kuzey Ren-Vestfalya (NRW) eyaletindeki birçok şehirde Müslüman cenazelerinin sayısı belirgin şekilde arttı.

Almanya'daki Müslümanların büyük bölümü, vefatlarının ardından hâlâ köken ülkelerine defnediliyor. Müslüman Merkez Konseyi (ZMD) NRW Başkanı Samir Bouaissa’ya göre, belediye mezarlıklarında yapılan definler birçok Müslüman için “ikinci en iyi seçenek” olarak görülüyor. Defin talepleri artıyor, ancak hâlâ temkinli bir yaklaşım var.

Sayılar artsa da hâlâ düşük seviyede

Köln'de Müslüman mezarlıklarına yapılan definler 2024'te 185’e ulaşarak son on yılda yaklaşık iki katına çıktı. Ancak bu rakam, şehirde yıllık toplam 8.500 cenaze göz önüne alındığında hâlâ düşük. Duisburg’da bu sayı beşe katlanarak 99’a çıktı. Dortmund’da ise 2014’te 26 olan sayı, 2024 itibarıyla 81’e yükseldi. Şehir, 150 yeni mezar yeri planlıyor. Gelsenkirchen, temmuz başında Müslüman mezar alanını genişletti. Corona pandemisiyle birlikte defin sayısında keskin bir artış yaşandı. Hagen, Hamm ve Bielefeld gibi şehirler de benzer artışlar bildiriyor.

Engeller ve kültürel beklentiler

Bouaissa, Almanya'da Müslüman mezarlara yönelik ilginin yavaş yavaş arttığını ancak bunun genellikle yurtdışına gönderilmenin mümkün olmadığı durumlarda geçerli olduğunu belirtiyor. Özellikle savaş bölgelerinden gelen mülteciler, Almanya’da defnediliyor. Kuzey Afrikalı ve Türkiyeli Müslümanlar hâlâ yurt dışında defin için sigorta yaptırmayı tercih ediyor.

İslam inancına göre mezarlar kalıcı olmalı, yani yeniden kullanılmamalı. Almanya'daki mezar yerlerinin belirli sürelerle sınırlı olması, birçok Müslüman için önemli bir engel. Ancak üçüncü ve dördüncü kuşak Müslümanların, Almanya’daki defin fikrine daha sıcak baktığı da ifade ediliyor. Bouaissa, “Birçoğunun eski anavatanla bağı azaldı,” diyerek, bu kişilerin Almanya’da kalan mezarları ziyaret etmeyi daha kolay bulduğunu söylüyor.

Wuppertal’da ilk Müslüman mezarlığı yolda

Goethe Üniversitesi'nin araştırmasına göre, Almanya genelinde en az 327 Müslüman mezarlık alanı bulunuyor. Bunların 91’i NRW’de yer alıyor. Ancak bu alanların büyük kısmı belediyelerin kontrolünde. 11 yıl önce yapılan yasa değişikliğine rağmen, tamamen Müslümanların yönettiği bir mezarlık henüz açılmadı. Bu durumu değiştirecek proje ise Wuppertal’da hayata geçirilmek üzere. Bouaissa’nın yıllardır üzerinde çalıştığı projede inşaat izni nihayet alındı.

Bouaissa, bu girişimin diğer şehirlerdeki benzer projelere de örnek olmasını umuyor: “Atalar neredeyse, vatan da orasıdır. Pek çok Müslüman kendini Almanya’da evinde hissediyor. Bu aidiyet, ölümle birlikte son bulmamalı.”