Alman vatandaşlığına geçmek isteyenlere kötü haber: 8 yıl ve B2 şartı gündemde
Almanya'da CDU/CSU, vatandaşlığa geçiş şartlarını yeniden ağırlaştırmak istiyor. Hazırlanan öneriye göre Alman vatandaşlığı için gereken ikamet süresi 5 yıldan 8 yıla çıkarılacak, Almanca şartı B1'den B2'ye yükseltilecek. Çifte vatandaşlığın da sınırlandırılması planlanıyor. Birlik partileri, bu talepleri SPD ile yürütülecek yeni göç ve iltica pazarlığının parçası haline getirmek istiyor.
Almanya'da Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) arasında göç politikalarına ilişkin yeni bir reform paketi gündeme geldi. CDU/CSU vatandaşlık yasasında koalisyon anlaşmasının ötesine geçen değişiklikler yapılmasını hedefliyor.
Yeni önerinin arkasında, CDU/CSU Federal Meclis Grubu Başkan Yardımcısı Günter Krings ile grubun iç politika sözcüsü Alexander Throm bulunuyor. İki siyasetçinin hazırladığı plan, Alman pasaportu almak isteyen yabancılar için üç önemli değişiklik içeriyor.
Vatandaşlık için 8 yıl bekleme şartı
CDU/CSU'nun ilk hedefi, vatandaşlığa geçişte aranan yasal ikamet süresini yeniden 8 yıla yükseltmek.
Almanya'da 2024 yılında yapılan vatandaşlık reformuyla normal vatandaşlığa geçiş süresi 8 yıldan 5 yıla indirilmişti. Aynı düzenleme, belirli şartları yerine getiren kişilere 3 yılda vatandaşlık yolunu da açmıştı.
Ancak CDU/CSU ve SPD hükümeti, 30 Ekim 2025'te yürürlüğe giren değişiklikle 3 yılda vatandaşlık uygulamasını kaldırdı. Normal vatandaşlığa geçişte 5 yıllık ikamet şartı ise korundu.
Şimdi CDU/CSU bu süreyi de uzatmak istiyor. Önerinin kabul edilmesi halinde normal vatandaşlık başvurusunda aranan ikamet süresi mevcut kurala göre 3 yıl artacak.
Almanca şartı B2'ye yükseltilecek
Hazırlanan plandaki ikinci önemli değişiklik dil yeterliliğiyle ilgili.
Alman vatandaşlığına geçişte halen genel olarak B1 seviyesinde Almanca bilgisi yeterli kabul ediliyor. Krings ve Throm'un önerisi ise vatandaşlık için en az B2 seviyesinde Almanca bilinmesini şart koşuyor.
B1'den B2'ye geçilmesi, başvuru sahiplerinden daha ileri düzeyde Almanca bilgisi istenmesi anlamına geliyor.
CDU/CSU, bu değişiklikle birlikte vatandaşlığa geçişte hem Almanya'da geçirilen süreyi hem de dil yeterliliğini daha sıkı şartlara bağlamayı amaçlıyor.
Çifte vatandaşlık yeniden sınırlandırılmak isteniyor
Planın Almanya'daki Türkleri de yakından ilgilendiren bir diğer maddesi çifte vatandaşlık.
2024 yılındaki reformla Almanya, vatandaşlığa geçen kişilerin önceki vatandaşlıklarını korumasına genel olarak izin vermişti. Böylece Alman vatandaşlığı almak için mevcut vatandaşlıktan çıkma zorunluluğu büyük ölçüde kaldırılmıştı.
CDU/CSU içinde hazırlanan yeni öneri ise bu düzenlemenin değiştirilmesini öngörüyor. Buna göre Alman vatandaşlığının ikinci vatandaşlık olarak verilmesi yeniden istisnai durumlarla sınırlandırılacak.
Alexander Throm, mayıs ayında da vatandaşlığa geçiş süresinin 8 yıla çıkarılmasını ve çifte vatandaşlığın genel olarak kabul edilmesine son verilmesini istemişti. Ancak CDU/CSU, bu taleplerini SPD ile yapılan önceki koalisyon görüşmelerinde kabul ettirememişti.
SPD ise o dönemde vatandaşlık yasasının yeniden ağırlaştırılmasına karşı çıkmış, çifte vatandaşlık düzenlemesinin korunmasını savunmuştu.
SPD'nin oturum önerisi pazarlığın merkezinde
Vatandaşlıkla ilgili yeni talepler, koalisyonda göçmenlerin oturum hakları konusunda yürütülen tartışmalarla bağlantılı.
SPD Federal Meclis Grubu, 10 Kasım'da kabul ettiği öneriyle Almanya'da çalışan veya eğitim gören sığınmacılara daha güvenceli oturum hakkı verilmesini istedi.
SPD'nin planı, yalnızca çalışanları değil, meslek eğitimi alanları, üniversite öğrencilerini ve okulunu bitirme ihtimali bulunan öğrencileri de kapsıyor. Küçük çocuklarına bakan veya yakınlarının bakımını üstlendiği için çalışamayan kişilerin de belirli şartlarla oturum hakkından yararlanması öngörülüyor.
Öneri özellikle Almanya'da geçici oturum izniyle yaşayan Suriyeliler ve Ukraynalılar açısından önem taşıyor. SPD, bu kişilerin iş hayatına katılmış olmalarına rağmen oturumlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmalarını önlemek istiyor.
Reuters'in aktardığı bilgilere göre SPD'nin önerisinden yüz binlerce kişi yararlanabilir.
CDU/CSU, çalışan veya meslek eğitimi gören yabancıların oturum haklarının genişletilmesi konusunda SPD ile görüşmeye açık. Ancak Birlik partileri, bunun karşılığında vatandaşlığa geçişin daha geç ve daha zor hale getirilmesini talep ediyor.
Böylece SPD'nin genişletilmiş oturum hakkı isteği ile CDU/CSU'nun daha sıkı vatandaşlık şartları aynı siyasi pazarlığın iki önemli konusu haline geldi.
Yeni şartlar henüz yürürlüğe girmedi
Vatandaşlık yasasında yapılmak istenen değişiklikler şimdilik CDU/CSU içinde hazırlanan siyasi bir öneri niteliğinde. SPD ile yeni şartlar üzerinde anlaşmaya varıldığı veya Federal Mecliste kabul edilmiş bir yasa değişikliği bulunduğu açıklanmadı.
Mevcut koalisyon anlaşması, 3 yılda vatandaşlığın kaldırılmasını öngörürken 2024'te yapılan vatandaşlık reformunun diğer temel düzenlemelerinin korunmasını esas alıyordu. Bu nedenle 8 yıl, B2 ve çifte vatandaşlık sınırlaması talepleri, koalisyonun daha önce üzerinde uzlaştığı çerçevenin dışına çıkıyor.
18 Kasım 2026 itibarıyla Almanya'da normal vatandaşlığa geçiş için 5 yıllık yasal ikamet süresi ve genel olarak B1 düzeyinde Almanca şartı geçerliliğini koruyor. Önceki vatandaşlığın korunmasına da Alman hukuku genel olarak izin veriyor.
Yeni kuralların uygulanabilmesi için koalisyon içinde siyasi uzlaşma sağlanması ve vatandaşlık yasasının değiştirilmesi gerekiyor.