Alman kadına dul maaşı şoku: 60 bin Euro geri ödemek zorunda kaldı

Bir mektup, Hessen’de yaşayan bir dul kadının hayatını altüst etti. Alman Emeklilik Sigortası Kurumundan gelen yazıda, her yıl yapılan maaş güncellemesi yerine 60 bin Euro’luk bir geri ödeme talebi yer alıyordu. Kadına göre bu durum, adeta hayatının altını oymuştu; çünkü yirmi yıl boyunca farkında olmadan fazladan emekli maaşı almıştı.

Olayın geçmişi 1996 yılına uzanıyor. Kocası vefat ettikten sonra kadına büyük dul maaşı bağlanmıştı. Üç yıl sonra ise kendi yaşlılık maaşını almaya başladı. Ancak farkında olmadığı bir ayrıntı vardı: İkinci maaş, dul maaşını otomatik olarak azaltmalıydı. Fakat bu bilgi, 20 yıl boyunca kuruma hiçbir şekilde ulaşmadı.

2019 yılında yapılan otomatik veri karşılaştırması, çifte ödemeyi ortaya çıkardı. Hessen Eyaleti Sosyal Mahkemesi, kadının parayı geri ödemesine hükmetti.

Dul maaşında gelir bildirimi zorunluluğu

Alman yasalarına göre dul maaşı, evliliğin en az bir yıl sürmesi ve ölen eşin en az beş yıl sigorta primi ödemiş olması durumunda bağlanıyor. Ancak dul eşin kendi maaşı veya geliri bulunuyorsa, bu tutar dul maaşından düşülüyor.

Kadın ise mahkemede kendini savundu. Her iki maaşın da aynı kurumdan ödendiğini, dolayısıyla sistemin bunu zaten bilmesi gerektiğini öne sürdü. Ayrıca yaşlılık maaşını alırken dul maaşını da beyan ettiğini belirtti. Ancak mahkeme bu savunmayı ikna edici bulmadı.

Mahkeme, kadının aslında bu konuda bilgi sahibi olduğunu belirtti. Kadının geçmişte sigorta işlemleriyle ilgilenen bir çalışan olduğu ve kuralları bilmesi gerektiği vurgulandı. Mahkemeye göre bu durum, “ağır ihmal” kapsamına giriyordu.

20 yıl sonra bile geri alma mümkün

Kadın hem Sosyal Mahkeme’de hem de Hessen Eyaleti Sosyal Mahkemesi’nde davasını kaybetti. Son olarak Federal Sosyal Mahkeme (BSG) de kararı onayladı. Mahkeme, kendi maaşını dul maaşıyla birlikte alanların bunu aktif olarak bildirmesi gerektiğini, kurumun bunu “kendiliğinden bilmesinin” yasal olarak beklenemeyeceğini belirtti.

Peki, 20 yıl sonra yapılan bu geri ödeme talebi yasal mıydı? Normalde fazla ödemelerin geri alınması, ödeme başlangıcından itibaren en fazla 10 yıl için mümkündür. Ancak bu olayda, dul maaşı hala ödenmekteydi ve dava süreci devam ederken ödeme sürdüğü için bu süre sınırı geçerli sayılmadı. Aralık ayından itibaren kadının dul maaşı ise düşürülmüş olarak yatırılacak.

Almanya’da dul maaşında yeni dönem: Ek gelir limiti yükseliyor