AfD, NRW seçimleri öncesinde yeni anketlerde yükselişte
2025’in Şubat ayında gerçekleşen erken genel seçimle birlikte seçim yılı büyük ölçüde sakin ilerlerken, Kuzey Ren-Vestfalya’da yerel seçim heyecanı devam ediyor. 14 Eylül’de kent, ilçe ve eyalet meclislerinin yanı sıra belediye başkanları da seçilecek. Ancak seçim süreci, özellikle AfD adayları arasındaki yedi ölüm vakası nedeniyle şimdiden dikkat çekti. Diğer partilerden de hayatını kaybeden adaylar oldu.
Başbakan Friedrich Merz, Münster’de yaptığı bir açıklamada, federal ve eyalet düzeyindeki siyasetin yerel seçim sonuçlarını “yalnızca sınırlı ölçüde” etkileyeceğini belirtti. Ancak Almanya'nın en kalabalık eyaletinde partisinin performansı Merz’in radarında olacak. Çünkü Saksonya-Anhalt’tan gelen yeni bir anket sonucu, sadece CDU’da değil, tüm siyaset sahnesinde alarm zillerini çaldıracak türden.
AfD Saksonya-Anhalt’ta açık farkla önde
Infratest dimap tarafından MDR, Mitteldeutsche Zeitung ve Volksstimme için yapılan Saksonya-Anhalt anketinde, AfD şimdiye kadar eyalette hâkim parti olan CDU’ya fark attı. 28 Ağustos – 2 Eylül tarihleri arasında 1167 kişiyle yapılan ankette, katılımcıların %39’u oyunu aşırı sağcı AfD’den yana kullanacağını belirtti. CDU ise %27 ile ikinci sırada yer aldı. Bu sonuç, CDU için mevcut yasama döneminin en düşük seviyesi olurken, AfD açısından ise şimdiye kadar eyalette elde edilen en yüksek oran oldu.
AfD, Ekim 2023’te %33 ile ulaştığı en yüksek desteği de aşarak büyük bir sıçrama yaptı. 2021 eyalet seçimlerinde %20,8 oy alan AfD, o dönem de ikinci parti olmuştu. Ancak seçimi %37,1 ile açık ara kazanan CDU, o günden bu yana SPD ve FDP ile “Almanya Koalisyonu” adı verilen üçlü bir ittifakla yönetimi sürdürüyor.
SPD ve FDP baraj altında, Yeşiller meclis dışında kalabilir
Yapılan anketin sonuçları şöyle:
AfD: %39
CDU: %27
Sol Parti (Die Linke): %13
SPD: %7
BSW (Bündnis Sahra Wagenknecht): %6
Yeşiller: %3
Diğer partiler: %5
Mevcut üçlü koalisyon modeli, eyalet düzeyinde hâlâ benzersiz bir örnek olsa da, anket sonuçlarına göre bu modelin tekrarlanması neredeyse imkânsız hale geldi. SPD %7’ye gerilerken, FDP “diğer partiler” kategorisinde yer aldı. Liberaller en son Haziran 2023’te yapılan bir ankette %5 barajını geçmişti. Sol Parti %13, BSW ise %6 ile meclise girmeye yakın görünürken, Yeşiller %3 ile barajın altında kaldı. Bu durum, 2006 seçimlerinden sonra ilk kez meclis dışında kalabilecekleri anlamına geliyor.
CDU, AfD ile işbirliği dışı kararı nedeniyle çıkmazda
Görev süresi sona eren Başbakan Reiner Haseloff, koltuğunu CDU eyalet başkanı ve Ekonomi Bakanı Sven Schulze’ye devretmeyi planlarken, ankete katılanların %47’si seçim sonrası CDU liderliğinde bir hükümet görmek istiyor. AfD’yi ise %37’lik kesim tercih ediyor. Katılımcıların geri kalanı ise kararsız veya cevapsız kaldı.
Ancak CDU’nun 2018 yılında aldığı AfD ile işbirliği yapılmayacağına dair karar yürürlükte kalırsa, çoğunluk için Sol Parti ile koalisyon kurması gerekebilir. Ancak bu partiyle de benzer şekilde işbirliği seçenekleri dışlanmış durumda. Bu durum, CDU’yu zorlu bir siyasi çıkmazın eşiğine getiriyor.
Mecklenburg-Vorpommern ve Thüringen’de de benzer tablo
AfD’nin yükselişi yalnızca Saksonya-Anhalt ile sınırlı değil. İki hafta sonra seçim yapılacak Mecklenburg-Vorpommern’da da AfD, son anketlerde %29 ila %30 aralığında destek buldu. SPD ise Başbakan Manuela Schwesig liderliğinde %21 ila %22 seviyelerinde.
Thüringen’de ise AfD geçen yılki seçimlerle birlikte eyalet meclisinde en büyük gruba sahip. %32,8 oy alan parti, CDU’yu %9,2 geride bırakmıştı ancak hiçbir koalisyon ortağı bulamadı. Bu da AfD’nin başka eyaletlerde de benzer zorluklarla karşılaşabileceğini gösteriyor.
Yine de son aylardaki yükseliş sürerse, AfD bazı doğu eyaletlerinde artık koalisyonsuz iktidara gelebilecek konuma ulaşabilir. Bu da federal düzeyde ciddi siyasi etkiler doğurabilir. Dolayısıyla bu anket sonuçlarının Başbakan Merz ve hükümeti açısından da önemli siyasi sonuçları olabilir.
