Yapay zeka ve krizler Alman iş gücü piyasasını değiştiriyor

Almanya’da yıllardır iş dünyasının en büyük sorunlarından biri olarak gösterilen nitelikli eleman açığında dikkat çekici bir gerileme yaşanıyor. Münih merkezli ifo Enstitüsü’nün 2026 ilkbaharına ilişkin verileri, şirketlerin artık eskisi kadar yoğun personel sıkıntısı yaşamadığını ortaya koydu. Buna karşılık işten çıkarmaların hızlandığına dikkat çekildi.

Şirketlerde personel sıkıntısı azalıyor

ifo Enstitüsü’nün ekonomik eğilim araştırmasına göre Almanya’daki şirketlerin yalnızca yüzde 22,7’si nitelikli çalışan eksikliği yaşadığını bildirdi. Bu oran Ekim 2025’te yüzde 25,8 seviyesindeydi. Böylece son beş yılın en düşük seviyesi kaydedildi.

2022 yılında şirketlerin iki milyondan fazla açık pozisyon bildirdiği hatırlatılırken, bugün açık iş sayısının bir yıl içinde yaklaşık yüzde 19 düşerek bir milyon civarına gerilediği belirtildi.

Araştırmada ekonomik durgunluğun bu gelişmede etkili olduğu ifade edilirken, yapay zekanın iş gücü piyasasını giderek daha fazla değiştirdiğine dikkat çekildi. Şirketlerin artık hangi pozisyonlara gerçekten ihtiyaç duyduklarını daha dikkatli değerlendirdiği ve boşalan her kadroyu otomatik olarak doldurmadığı aktarıldı.

Bazı sektörlerde düşüş çok daha belirgin

Nitelikli eleman açığındaki gerilemenin tüm sektörlerde aynı seviyede olmadığı belirtildi. Özellikle taşımacılık ve lojistik alanında önemli bir rahatlama yaşandı. Bu sektörde personel sıkıntısı yaşayan şirketlerin oranı yüzde 42,7’den yüzde 30,6’ya düştü.

Sanayi sektöründe işletmelerin yüzde 16,6’sı eleman bulmakta zorlandığını bildirdi. Otomotiv sektörü ile elektrikli ekipman üretiminde bu oran yüzde 10’un altına kadar geriledi. Makine mühendisliğinde ise yaklaşık yüzde 19 seviyesinde kaldı.

Perakende ve toptan ticarette de durumun kısmen düzeldiği belirtildi. Ticaret sektöründe şirketlerin yaklaşık yüzde 18’i açık pozisyonları doldurmakta sorun yaşadığını ifade etti.

Buna karşın inşaat sektörü yüzde 30,4 ile personel sıkıntısının en yoğun hissedildiği alanlardan biri olmaya devam etti. En yüksek oranlar ise hukuk ve vergi danışmanlığı şirketleriyle geçici işçi sağlayan firmalarda görüldü.

İşten çıkarmalar hızlandı

Personel açığı azalırken işten çıkarmaların hız kazandığına işaret edildi. ifo İstihdam Barometresi’nin Nisan 2026’da 91,3 puana düştüğü açıklandı. Mart ayında bu değer 93,4 puan seviyesindeydi.

ifo’ya göre bu, Mayıs 2020’den yani koronavirüs salgınının ilk döneminden bu yana görülen en düşük seviye oldu.

Araştırmada, şirketlerin personel planlamalarının jeopolitik belirsizliklerden doğrudan etkilendiği ve birçok işletmede yeni istihdamdan çok işten çıkarma eğiliminin öne çıktığı belirtildi.

Yapay zeka ve krizler iş piyasasını değiştiriyor

ifo Başkanı Clemens Fuest, İran krizi nedeniyle yükselen yakıt fiyatlarının özellikle lojistik sektörünü zorladığını söyledi. Artan maliyetlerin şirketleri personel planlamalarında değişikliğe ittiği ifade edildi.

Aynı zamanda yapay zekanın bazı görevleri otomatikleştirmesi nedeniyle geçmişte uzman çalışan gerektiren birçok işin artık farklı şekilde yürütüldüğü belirtildi. Bunun da yeni işe alımları doğrudan etkilediği kaydedildi.

“Sorun tamamen ortadan kalkmış değil”

ifo Enstitüsü, personel açığındaki düşüşe rağmen uzun vadeli sorunların sürdüğü uyarısında bulundu. Uzmanlar, Almanya’da nüfusun yaşlanmasıyla birlikte teknolojik dönüşümün devam ettiğini ve bunun gelecekte bazı meslek gruplarında yeniden ciddi personel ihtiyacı yaratabileceğini vurguladı.