Uzmanlardan uyarı: Gıda koruyucuları kanser riskini yükseltiyor
Fransa’da yürütülen iki geniş kapsamlı araştırma, gıda koruyucu maddelerinin yüksek oranda tüketilmesinin Tip 2 diyabet ve kanser riskini artırabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, NutriNet-Santé Projesi kapsamında 2009 ile 2023 yılları arasında 100 binden fazla Fransız yetişkinin beslenme ve sağlık verilerini inceledi. Çalışma, Avrupa ve ABD’de genellikle güvenli kabul edilen 17 farklı koruyucu maddenin tüketim düzeylerini analiz etti.
Diyabet riskinde yüzde 49 artış tespit edildi
Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, antioksidan olmayan koruyucu maddeleri en fazla tüketen katılımcıların, en az tüketenlere kıyasla Tip 2 diyabet geliştirme riski yüzde 49 daha yüksek bulundu. 17 koruyucu maddeden 12’sinin fazla tüketilmesi, diyabet riskinde artışla ilişkilendirildi.
Koruyucular kanser türleriyle ilişkilendirildi
BMJ dergisinde yayımlanan bir diğer çalışma ise 17 kimyasaldan altısının kanser riskini artırabileceğini gösterdi. Özellikle sodyum nitrit, sıklıkla salam ve sosis gibi işlenmiş etlerde kullanılıyor ve prostat kanseri riskini yüzde 32 oranında artırdığı saptandı. Potasyum nitrat, tüm kanser türlerinde yüzde 13, meme kanserinde ise yüzde 22’lik artışla ilişkilendirildi.
Sorbik asit ve potasyum sorbat, genellikle peynir, soslar ve unlu mamullerde yer alıyor. Bu maddelerin fazla tüketimi, genel kanser oranlarında yüzde 14, meme kanserinde ise yüzde 26 artışla bağlantılı bulundu. Asetatlar ve asetik asit, kanser oranlarını sırasıyla yüzde 15 ve yüzde 25, yalnızca asetik asit ise yüzde 12 oranında artırdı.
Ayrıca eritörbat tuzları, özellikle tavuk ürünleri, gazlı içecekler ve unlu gıdalarda bulunuyor ve meme kanseri riskinin artışıyla ilişkilendirildi.
Bilim insanlarından sınırların yeniden belirlenmesi çağrısı
Araştırmacılar, sonuçların gözleme dayalı olduğunu ve doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermediğini vurguladı. Ancak, bulguların küresel düzeyde gıda güvenliği politikalarını etkileyebileceği değerlendiriliyor. SciTechDaily’nin aktardığına göre bilim insanları, “Bu çalışma, gıda katkı maddelerinin güvenliğinin gelecekte yeniden değerlendirilmesine yönelik önemli bilgiler sunuyor” açıklamasında bulundu.
Araştırmacılar, sağlık otoritelerinin koruyucu maddelerin fayda-risk dengesini yeniden gözden geçirmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca gıda üreticilerine gereksiz koruyucu kullanımlarını azaltma çağrısı yaparken, tüketicilere taze ve az işlenmiş gıdaları tercih etmeleri tavsiyesinde bulundu.
