Nazi üyelik kayıtları erişime açıldı: Almanlar ailelerinin geçmişini araştırıyor
ABD Ulusal Arşivleri tarafından yaklaşık bir ay önce internete açılan eski NSDAP üyelerine yönelik arama hizmeti yoğun ilgi gördü. Almanya’da aynı bilgilere erişim daha sıkı koşullara bağlıyken, ABD’deki dijital arşive bugüne kadar yaklaşık 1,5 milyon kez erişildi.
Nazi rejiminin sona ermesinin üzerinden 80 yılı aşkın süre geçmesine rağmen, Almanya’da çok sayıda kişi ailesinin geçmişini araştırmayı sürdürüyor. ABD Ulusal Arşivleri’nin çevrim içi erişime açtığı yeni veri tabanına yönelik ilgi de bu merakı ortaya koydu.
Kurumun verdiği bilgilere göre çevrim içi arşivdeki arama sayfası şimdiye kadar yaklaşık 1,5 milyon kez görüntülendi. Çok sayıda dijital belgeye önceden başvuru yapılmadan ücretsiz şekilde ulaşılabiliyor. Ancak yoğunluk nedeniyle internet sitesine erişimde zaman zaman sorun yaşanıyor.
Milyonlarca üyeye ait kayıt internette
20 Mart’tan bu yana Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin mikrofilme alınmış merkezi üye kartları ile yerel teşkilat kayıtlarının tamamı çevrim içi olarak incelenebiliyor. Belgelerde, 1945 yılına kadar partiye üye olmuş milyonlarca Alman hakkında bilgiler bulunuyor.
Alman Tarih Müzesi’nin verilerine göre NSDAP, İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru yaklaşık 8,5 milyon üyeye sahipti. Buna göre 1945 yılında Almanya’daki her beş yetişkinden biri parti üyesiydi.
Arşivde arama yapabilmek için araştırılan kişinin adı ve soyadının bilinmesi gerekiyor. Doğum tarihi ile ikamet ettiği yerin de bilinmesi, doğru kayda ulaşmayı kolaylaştırıyor.
Arama sonuçları kullanıcıları doğrudan tek tek üye kartlarına yönlendirmiyor. Bunun yerine dijital ortama aktarılan mikrofilmler açılıyor ve ilgili kayıtların bu görüntüler içinde aranması gerekiyor.
Arşiv yalnızca NSDAP üyeliğine ilişkin bilgi sunuyor. Bir kişinin Wehrmacht, SA ya da SS ile bağlantılı olup olmadığına dair veriler ABD’deki sistemde yer almıyor.
Yoğunluk nedeniyle siteye erişilemedi
Sunulan bilgilerin sınırlı olmasına rağmen çevrim içi aramaya gösterilen ilgi bir süre o kadar arttı ki ABD Ulusal Arşivleri’nin internet sitesine erişilemedi. Bu durumu haberleştiren kuruluşlar arasında Bayerischer Rundfunk da yer aldı.
Die Zeit gazetesi de aynı veri setini kendi çevrim içi arama aracı üzerinden erişime açtı.
Almanya’da daha sıkı koşullar geçerli
Aile geçmişine yönelik benzer araştırmalar Almanya’da da yapılabiliyor. Ancak ülkede belgelere ulaşmak için daha kapsamlı kısıtlamalar uygulanıyor.
ABD Ulusal Arşivleri’nde bulunan dosyalar, 1994 yılından bu yana Berlin’deki Federal Arşiv’de de mevcut. Federal Arşiv ayrıca SS ve SA gibi partiye bağlı yapılanmalardaki üyelikler hakkında da bilgi barındırıyor. Bu veriler henüz ABD arşivinde sunulmuyor.
Bununla birlikte Federal Arşiv’deki dosya ve belgeleri incelemek isteyenlerin, belirli kişiler hakkında bilgi talep eden resmi bir başvuruda bulunması gerekiyor. Kişilik hakları nedeniyle belgelerin paylaşılmasında koruma süreleri de uygulanıyor.
Federal Arşiv’de eski NSDAP üyelerine ait kişilik hakları, kişinin ölümünden ancak on yıl sonra ya da doğumunun üzerinden 100 yıl geçmesiyle sona eriyor.
