NASA’nın Mars hamlesi: Yapay zeka uzay görevlerinde dengeleri değiştiriyor

Yapay zeka denildiğinde akla genellikle e-posta yazımı, uygulama geliştirme ya da finansal analizler geliyor. Ancak bu alandaki kullanım artık Dünya sınırlarını aşmış durumda. “Claude” adlı yapay zeka modeli, NASA’nın Mars’taki aracı Perseverance için bir rota planladı ve bu rota rover tarafından sorunsuz şekilde tamamlandı.

Mars ile Dünya arasında yaklaşık 20 dakikalık bir sinyal gecikmesi bulunuyor. Bu nedenle Perseverance, uzaktan kumandalı bir araç gibi anlık yönlendirilemiyor. Rover’ın izleyeceği yollar önceden planlanıyor ve tüm olası riskler hesaba katılıyor. Aksi halde ciddi kazalar yaşanabiliyor. Nitekim 2009 yılında Mars’taki Spirit adlı rover, kumda sıkışmış ve görevini tamamlayamadan devre dışı kalmıştı.

Claude, AutoNav sisteminin sınırlarını tamamladı

Perseverance, kendi başına engellere tepki verebilen AutoNav adlı bir sisteme sahip olsa da bu teknoloji uzun mesafeli planlamalarda yeterli olmuyor. Bu noktada devreye Claude ve Claude Code girdi. Yapılan testler, yapay zekanın rover ekibinin iş yükünü ciddi biçimde azaltabileceğini ortaya koydu.

NASA’nın yeni başkanı Jared Isaacman, konuya ilişkin değerlendirmesinde “Bu tür otonom teknolojiler, görevlerin daha verimli yürütülmesini, zorlu arazilerde daha iyi tepki verilmesini ve bilimsel verimin artmasını sağlayabilir” ifadelerini kullandı. Isaacman, bu uygulamanın yeni teknolojilerin sahada dikkatli ve sorumlu biçimde kullanılmasına iyi bir örnek olduğunu vurguladı.

400 metrelik Mars rotası başarıyla tamamlandı

NASA’nın Jet Propulsion Laboratory ekibi, Perseverance ile ilgili geçmiş deneyimlerini ve rover’ın çevresine ait Mars yüzeyi görüntülerini bir araya getirerek Claude’a aktardı. Bu verilerle yapay zeka, yaklaşık 400 metre uzunluğunda bir Mars rotası oluşturdu. Perseverance, bu güzergahı 8 ve 10 Aralık 2025 tarihlerinde başarıyla kat etti.

Anthropic tarafından yapılan açıklamada, 500 binden fazla değişkenin modellenerek rover’ın konumu ve olası tehlikelerin değerlendirildiği belirtildi. Rover ekibinin yalnızca küçük düzenlemeler yapmasının ardından rota uygulanmaya alındığı aktarıldı.

Yapay zeka Mars keşfini hızlandırabilir

Mars sürücüleri, yapay zekanın rota planlama süresini yarıya indirebileceğini öngörüyor. Bu sayede Perseverance’ın daha fazla mesafe kat etmesi, daha çok bilimsel veri toplaması ve bu verilerin daha hızlı analiz edilmesi mümkün olacak. NASA, yapay zeka desteğiyle Mars hakkında daha fazla bilgiyi daha kısa sürede elde etmeyi hedefliyor.

Kısa süre önce yapılan başka bir araştırma da yapay zekanın uzay verilerinin analizinde ne kadar etkili olabileceğini ortaya koymuştu. Buna göre, “Hubble” teleskobundan elde edilen görüntülerde iki buçuk gün içinde yüzlerce anomali tespit edildi.