Mısır’da sosyal medya paylaşımlarına tutuklama dalgası
Mısır’da sosyal medyada paylaşılan bir dans videosu, “ahlaka aykırı” sayılarak yıllarca hapis cezasına yol açabiliyor. Ülkede, özellikle kadınların neşesini ya da özgür ifadesini gösteren paylaşımlar nedeniyle tutuklamalar artıyor.
Son aylarda ise tutuklama dalgası yeniden hız kazandı. Ağustos ayından bu yana, 134 mahkeme dosyasında en az 167 kişi gözaltına alındı, 2020’den bu yana görülen en yüksek sayı bu. İçişleri Bakanlığı bu operasyonları açıkça sergiliyor; resmi Facebook hesabında, ev kıyafetleriyle fotoğrafları sansürlenmiş tutukluların görüntülerini, yanlarında el konulan nakit para, telefon ve ekipmanlarla birlikte paylaşıyor. Dakikalar sonra bu paylaşımlar, “başarı” olarak kutlanıyor.
Sosyal medya paylaşımlarına yönelik sert müdahale
Tutuklananlar arasında Mawada el-Adham gibi isimler de var. Ceza Mahkemesi, 2021 Haziran’ında ünlü fenomeni “insan ticareti” suçundan altı yıl hapis cezasına çarptırdı. İnsan hakları örgütlerinin desteğiyle gündeme gelen davada, suçlamalar TikTok ve Instagram videolarında çocukların görünmesi nedeniyle yöneltildi. Yetkililer bunu “sömürü” ve “aile değerlerinin ihlali” olarak nitelendirdi. El-Adham daha önce “aile değerlerine aykırılık” suçlamasıyla mahkum edilmiş, ancak daha sonra beraat etmişti.
Bu örnek, son yıllarda verilen benzer kararların ortak yönünü gösteriyor: Yetkililer, sosyal medyada paylaşılan içerikleri “ahlaken uygunsuz” ilan ederek cezalandırıyor. Özellikle kadınlar hedefte. Mısır Kişisel Haklar Girişimi’ne göre gözaltına alınanların 107’si kadın. Tutuklamaların amacı, kadınların kıyafet tercihlerinden sosyal medyada kendilerini nasıl ifade ettiklerine kadar tüm kişisel alanlarını denetim altına almak ve geleneksel, tek tip bir kadın imajını dayatmak.
Erkekler de “uygunsuzluk” gerekçesiyle tutuklanıyor
Bu baskı yalnızca kadınlarla sınırlı değil. Erkekler de “kabul edilebilir erkeklik” kalıplarına uymadıkları gerekçesiyle hedef alınıyor. Makyaj yapan, uzun saçlı ya da takı takan erkekler gözaltına alınıyor.
Ayrıca, dövme yapan sanatçılar da yasak sayılan dövme uygulamaları nedeniyle soruşturma geçirebiliyor. Bir komedyenin, “kaba” bulunduğu iddia edilen bir röportajı bile ceza nedeni olabiliyor.
Fotoğraf: Instagram / mawada_eladhm
