Milka çikolatalarında gramaj hilesi mi var? Tüketici örgütü dava açtı...

Almanya’da çikolata üreticisi Milka’nın bazı ürünlerinde gramajın düşürülmesine rağmen ambalajın aynı kalması, tüketiciyi yanıltma iddiasıyla yargıya taşındı. Hamburg Tüketici Merkezi, üretici Mondelez’i “müşterileri yanıltmak” ile suçlayarak Bremen Eyalet Mahkemesi’nde dava açtı. Dava, yalnızca bir çikolata tartışması olmanın ötesinde, gıda sektöründe yaygınlaşan uygulamaları da gündeme getiriyor.

Tartışmanın odağında Milka çikolata tabletlerinin ağırlığındaki değişim bulunuyor. Daha önce 100 gram olan birçok ürünün artık 90 gram olarak satışa sunulduğu belirtiliyor. Tüketici örgütüne göre ambalaj ve tasarımda herhangi bir değişiklik yapılmazken, ürünün kalınlığı yaklaşık bir milimetre inceldi. Aynı süreçte fiyatın 1,49 Euro’dan 1,99 Euro’ya yükselmesi dikkat çekti.

Tüketici örgütü bu durumun yanıltıcı olduğunu savunarak haksız rekabet gerekçesiyle dava açtı. Üretici firma ise eleştirileri reddediyor. Şirket, gramaj bilgisinin ambalaj üzerinde açıkça yer aldığını ve değişikliklerin sosyal medya üzerinden duyurulduğunu belirtiyor. Ayrıca tüm ürünlerin detaylarının internet sitesinde yayımlandığı ifade ediliyor.

Mahkeme süreci nasıl ilerleyecek?

Davanın ilk duruşmasında mahkemenin tarafların görüşlerini değerlendirip genel bir çerçeve çizmesi bekleniyor. Ancak bu aşamada kesin bir karar verilmeyecek. Tarafların uzlaşamaması durumunda süreç devam edecek ve daha ileri bir tarihte nihai karar açıklanacak.

Uzmanlara göre Milka örneği tek başına değil. Tüketici örgütü, benzer uygulamaların “süpermarketlerin pek çok rafında görüldüğünü” vurguluyor. Üreticilerin çoğu zaman fark edilmeden ürün miktarını azalttığı, bunun da “enflasyonun yavaşlaması” olarak adlandırıldığı belirtiliyor. Bu kavram, ürün içeriğinin küçülmesine rağmen fiyatın aynı kalması ya da artması anlamına geliyor.

Kuruluşun listesinde 1000’den fazla “aldatıcı ambalaj” bulunduğu ifade ediliyor. Özellikle markalı ürünlerde ve tatlı grubunda bu tür değişimlerin sık yaşandığı aktarılıyor. Geçen yıl listeye 77 yeni ürün eklendiği, bunun da önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15 artış anlamına geldiği belirtiliyor. Gerçek sayının daha yüksek olabileceği değerlendiriliyor.

Üreticiler neden gramaj düşürüyor?

Sektör temsilcilerine göre bu tür değişikliklerin arkasında farklı nedenler bulunuyor. Artan üretim maliyetleri ve tüketici beklentilerindeki değişim öne çıkan gerekçeler arasında yer alıyor. Ayrıca “aldatıcı ambalaj” ifadesinin hukuki açıdan dikkatle kullanılması gerektiği vurgulanıyor. Nihai satış fiyatlarının ise perakendeciler tarafından belirlendiği hatırlatılıyor.

Üretici firma da ekonomik belirsizlikler ve yükselen maliyetlere işaret ederek bazı ürünlerin ağırlığını bu nedenle ayarladığını savunuyor. Bu sayede kalite veya tatta bir değişiklik yapılmadığı ileri sürülüyor.

Tüketiciler neye dikkat etmeli?

Uzmanlara göre alışveriş sırasında ürünleri karşılaştırmak oldukça zor. Eski fiyat ve gramaj bilgilerini akılda tutmanın gerçekçi olmadığı belirtiliyor. Değişikliklerin çoğu zaman ancak evde fark edildiği, özellikle eski ve yeni ürünlerin karşılaştırılmasıyla ya da ürün başka bir kaba aktarıldığında ortaya çıktığı ifade ediliyor.

Tüketiciler bu tür durumları internet üzerinden ilgili kurumlara bildirebiliyor. Her yıl binlerce şikayet alındığı, bu başvuruların incelenerek gerektiğinde üreticilerle iletişime geçildiği ve hukuki süreç başlatıldığı aktarılıyor.

Benzer bir davada daha önce bir margarin ürününde gramajın düşürülmesi mahkeme tarafından tüketiciyi yanıltıcı bulunmuştu.

Davanın olası etkileri

Milka davası bireysel bir örnek olarak görülse de, çıkacak kararın sektörde etkili olabileceği değerlendiriliyor. Mahkemenin tüketici tarafını haklı bulması halinde üretici firmanın uygulamalarını değiştirmesi gerekecek. Tüketici örgütleri ise kararın diğer şirketler için caydırıcı olmasını bekliyor.

Son yıllarda benzer kararların ardından bazı üreticilerin ürün değişikliklerini daha açık şekilde belirtmeye başladığı ifade ediliyor. “Daha az içerik, aynı kalite” gibi ifadelerin artık zaman zaman ambalajlarda yer aldığı belirtiliyor.

Kalıcı çözüm için ise yasal düzenleme gerektiği görüşü öne çıkıyor. Hükümetin gizli fiyat artışlarına karşı daha fazla şeffaflık sağlama hedefi bulunsa da somut adımlar henüz netlik kazanmış değil. Tüketici tarafı gramaj düşüşlerinin açık şekilde belirtilmesini isterken, sektör temsilcileri bunun ek maliyet ve bürokrasi yaratacağını savunuyor.