Merz'in geri göndermek istediği Suriyelilerin iş gücüne katılım verileri açıklandı

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ülkede yaşayan Suriyelilerin büyük bölümünün önümüzdeki yıllarda ülkelerine dönmesini istediğini açıkladı. Berlin’de Suriye geçiş dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa ile yapılan görüşme sonrası konuşan Merz, iki ülkenin bu süreç için ortak bir “görev gücü” kurmayı planladığını duyurmuştu.

Almanya’da şu anda yaklaşık 950 bin Suriyeli yaşıyor. Bu nüfusun büyük kısmı, 2011’de başlayan iç savaş nedeniyle ülkeye sığınmıştı. Merz, üç yıllık bir perspektifte Suriyelilerin yaklaşık yüzde 80’inin geri dönmesinin hedeflendiğini belirtti. Bu açıklama, kamuoyunda “Peki Almanya’daki Suriyeliler ne yapıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Suriyelilerin iş gücüne katılımı artıyor

Federal İş Ajansı’nın yayımladığı kapsamlı bir analiz, özellikle 2015 sonrası gelen Suriyelilerin iş hayatındaki durumuna ışık tutuyor. 2016-2024 dönemini kapsayan çalışmada, başlangıçta 213 bin kişilik bir grup mercek altına alındı.

İlk yıllarda tablo oldukça sınırlıydı. 2017 ortasında yalnızca 20 bin kişi çalışıyordu, 46 bin kişi işsizdi. Yaklaşık 140 bin kişi ise işsiz sayılmayan ancak çalışmayan grupta yer alıyordu. Bu kişiler çoğunlukla dil kursları ya da uyum programlarına katılıyordu.

Yıllar ilerledikçe tablo belirgin şekilde değişti. 2024 sonu itibarıyla aynı grupta 111 bin kişi istihdama katıldı. İşsiz sayısı 34 bine gerilerken, çalışmayan ancak işsiz sayılmayanların sayısı da 22 bine düştü. Ayrıca yaklaşık 45 bin kişi artık sistem kayıtlarında yer almıyor. Bu durumun ya istihdama geçişten ya da idari sistemlerden tamamen çıkıştan kaynaklandığı belirtiliyor.

Entegrasyon süreci kademeli ilerliyor

Veriler, Suriyelilerin iş gücü piyasasına ani değil, aşamalı biçimde dahil olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle ilk yıllarda dil eğitimi, mesleki kurslar ve eğitim süreçlerini tamamlayanların daha sonra işe yöneldiği görülüyor.

2024 sonunda çalışanların yüzde 98’inin sosyal güvenlik kapsamında olması, yani düzenli prim ödemesi dikkat çekiyor. Öte yandan 2017’de 200 binden fazla olan sosyal yardım alan kişi sayısı, 2024 sonunda 70 bin seviyesine kadar geriledi.

Aynı dönemde işsizlik oranı da önemli ölçüde düştü. Başlangıçta kaydedilen 213 bin kişi içinde 2024 sonunda 34 bin kişi işsiz kaldı. Bu oran yaklaşık yüzde 16’ya denk geliyor.

Kadınlar iş gücüne daha yavaş katılıyor

Rapor, cinsiyetler arasında belirgin farklara da işaret ediyor. Erkeklerin istihdama katılımı daha hızlı artarken, kadınların iş gücüne dahil olma süreci daha yavaş ilerliyor. Birçok kadının daha uzun süre ailevi nedenlerle veya farklı sebeplerle çalışma hayatı dışında kaldığı belirtiliyor.

Ayrıca dil kursları ve eğitim programlarına katılanların sayısındaki düşüşün de önemli bir kısmının işe geçişten kaynaklandığı ifade ediliyor.

Genel tablo: Genç nüfus ve düşen işsizlik

Çalışma, tüm Suriyelileri temsil etmese de genel eğilimi ortaya koyuyor. Güncel verilere göre Almanya’da yaklaşık 300 bin Suriyeli çalışıyor, buna karşılık 250 bine yakın kişi iş arıyor. Genel işsizlik oranı ise yüzde 34 civarında.

Suriyeli nüfusun ortalama yaşı 27 olarak ölçülürken, toplam nüfusun önemli bir kısmını çocuklar oluşturuyor. Çalışanların yaklaşık yarısının nitelikli iş gücü seviyesinde olduğu, yüzde 10’dan fazlasının ise daha yüksek uzmanlık gerektiren işlerde yer aldığı belirtiliyor.

Uzun süre ülkede kalanlarda istihdam oranının arttığı da dikkat çekiyor. Buna göre Almanya’da yedi yıl veya daha uzun süre yaşayan Suriyelilerin yüzde 61’i bir işte çalışıyor.