Lidl ve Rewe ürünleri pestisit tartışmasının merkezinde

Avrupa’da yasaklanmış pestisit kalıntılarının market raflarındaki bazı ürünlerde tespit edilmesi tartışma yarattı. Tüketici örgütü Foodwatch tarafından Almanya, Hollanda, Fransa ve Avusturya’da satılan 64 baharat, çay ve pirinç ürünü üzerinde yapılan incelemede, 43 üründe yasaklı pestisit izine rastlandı. Üç ürünün ise yasal sınırları aştığı bildirildi.

Lidl’in kimyonunda dikkat çeken sonuç

Araştırmada en dikkat çekici bulgu Lidl’in Kania markalı kimyon ürününde ortaya çıktı. Mart 2025’te satın alınarak laboratuvarda incelenen üründe, Avrupa Birliği’nde kullanımına izin verilmeyen Flamprop adlı herbisitin kilogram başına 2,17 miligram seviyesinde bulunduğu açıklandı. Bu maddenin yasal sınırı 0,01 mg/kg olarak belirlenirken, tespit edilen miktarın sınır değerin 217 katı olduğu kaydedildi.

Benzer bir sonucun Fuchs markalı kimyonda da görüldüğü belirtildi. Bu üründe Flamprop seviyesinin 1,65 mg/kg olduğu ve izin verilen değerin 165 katına ulaştığı ifade edildi. Ostmann markalı kimyonda ise üç farklı pestisit tespit edildiği, bunlardan ikisinin Avrupa Birliği’nde onaylı olmadığı aktarıldı.

Lidl ise farklı analiz sonuçlarına sahip olduğunu savundu. Şirket, yaptığı açıklamada, "Kania kimyon ürünümüzle ilgili elimizde bulunan güncel ve akredite bağımsız laboratuvar raporlarının hiçbirinde Flamprop etken maddesi tespit edilmemiştir" ifadelerini kullandı. Şirket, Foodwatch tarafından açıklanan sonuçları ayrıca inceleyeceğini bildirdi.

Yetkililerden "satılamaz" değerlendirmesi

Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü'nün yaptığı değerlendirmede ölçülen Flamprop seviyelerinin yasal sınırların üzerinde olduğunu ve bu nedenle söz konusu iki kimyon ürününün "piyasaya sunulmaya uygun olmadığını" belirtti.

Bununla birlikte kurum, baharatların günlük tüketim miktarlarının düşük olması nedeniyle mevcut veriler ışığında akut bir sağlık riski beklenmediğini de vurguladı.

En fazla pestisit Rewe’nin chili karışımında bulundu

Foodwatch’a göre test edilen ürünler arasında en yüksek pestisit yüküne sahip ürün Rewe Chili Mix oldu. Laboratuvar analizlerinde bu üründe toplam 22 pestisit kalıntısı tespit edildi. Bunların yedisinin Avrupa Birliği’nde yasaklı olduğu belirtildi. Ayrıca Chlorfenapyr adlı insektisitin yasal sınırı aştığı öne sürüldü.

Rewe ise bu değerlendirmeye katılmadı. Şirket, Avrupa Baharat Birliği’nin kurutulmuş chili tozu için farklı bir sınır değeri kabul ettiğini belirterek, ilgili eşik değerin 0,01 mg/kg yerine 0,1 mg/kg olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Bu hesaba göre ölçülen sonucun sınırın altında kaldığı ifade edildi.

Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü de kurutulmuş chili tozu için aynı sınır değerini esas aldığını ve ölçüm sonucunun yasal eşiğin hemen altında bulunduğunu açıkladı. Rewe, kendi incelemelerini başlattığını ve ürünlerin şu aşamada "herhangi bir kısıtlama olmaksızın satışa uygun olduğunu" düşündüğünü duyurdu.

Paprika ürünlerinin tamamında yasaklı kalıntı çıktı

İncelenen tüm paprika ürünlerinde Avrupa Birliği’nde izin verilmeyen pestisit kalıntıları tespit edildi. Ancak ölçülen değerlerin tamamının yasal sınırların altında kaldığı bildirildi.

Test sonuçlarına göre:

Ostmann Paprika Rosenscharf: 13 pestisit, 3 yasaklı

Aldi Le Gusto Tatlı Paprika: 12 pestisit, 4 yasaklı

Lidl Kania Tatlı Paprika: 8 pestisit, 5 yasaklı

Rewe ja! Tatlı Paprika: 8 pestisit, 5 yasaklı

Foodwatch ayrıca "kokteyl etkisi" olarak adlandırılan riske dikkat çekti. Kuruluşa göre benzer etki mekanizmasına sahip farklı maddeler bir araya geldiğinde etkileri birleşebiliyor. Bu nedenle tek başına sınır değerin altında bulunan bir pestisit risk oluşturmasa da, çok sayıda madde birlikte değerlendirildiğinde farklı sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Çay ve pirinç ürünlerinde de yasaklı pestisit kalıntıları bulundu ancak tüm ölçümlerin yasal sınırların altında kaldığı belirtildi.

Çay ürünlerinde sonuçlar şöyle sıralandı:

Teekanne Feinster Grüner Tee: 2 yasaklı pestisit

Meßmer Grüner Tee: 2 yasaklı pestisit

Mivolis Mide-Bağırsak Çayı: Kalıntı bulunmadı

Aldi Westminster Siyah Çay: Kalıntı bulunmadı

Lidl Lord Nelson Earl Grey: Kalıntı bulunmadı

Pirinç ürünlerinde ise:

Rewe ja! Basmati Pirinci: 3 pestisit, 2 yasaklı

Edeka Herzstücke Uzun Taneli Pirinç: 1 yasaklı pestisit

Dr. Oetker Sütlaç Pirinci, Oryza ve Ben’s Original: Kalıntı bulunmadı

Foodwatch, Fuchs Kimyon, Lidl Kania Kimyon ve Rewe Chili Mix ürünlerinin derhal geri çağrılmasını talep etti. Yetkili kurumların bu çağrı doğrultusunda adım atıp atmayacağı ise henüz netlik kazanmadı. Rewe ve Lidl kendi incelemelerini sürdürürken, ürünlerin acil sağlık tehlikesi oluşturduğu iddiasını kabul etmiyor.

Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü, söz konusu ürünlerin ara sıra tüketilmesinin mevcut verilere göre doğrudan bir sağlık riski yaratmadığını belirtiyor. Buna rağmen özellikle yasal sınırları belirgin şekilde aşan Kania ve Fuchs markalı kimyon ürünleri konusunda temkinli olunabileceği ifade ediliyor.