Kutup ayılarının eriyen dünyası "Kuzey Kutbu"
Kuzey Kutbu, coğrafi konumu, denizcilik faaliyetleri, ticaret rotaları, aşırı avlanma, madencilik, petrol ve gaz arama çalışmaları, insan kaynaklı kirleticiler, ve okyanus sularındaki plastik gibi etkenler nedeniyle dünyada küresel iklim değişikliğinden en çok etkilenen alan olarak öne çıkıyor. Bu nedenlerle hızla ısınıp erimeye devam ediyor.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), nesli tükenmekte olan hayvanlar arasında kırmızı listede "hassas" statüsünde yer alan ve dünyadaki en büyük kara etoburu olan kutup ayılarının, Kuzey Kutbu'ndaki erimenin devam etmesi durumunda yaşam alanlarını kaybedeceği ve nesillerinin tehlikede olacağı öngörüsünde bulunuyor.
Yapılan araştırmalar, karbon emisyonlarının azaltılmaması durumunda bu yüzyılın sonuna kadar birçok kutup ayısı popülasyonunun tamamen yok olabileceğine işaret ediyor.
Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen 3. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi'nde bilim insanları, kutup canlılarının yaşam alanlarını gözlemleyerek raporlar hazırladılar.
Kutup bölgelerinde gerçekleştirilen canlı gözlemleri, gelecekteki daha geniş kapsamlı araştırmalara hazırlık olarak büyük önem taşıyor.
Bilimsel araştırma seferlerinde aynı zamanda ekosistemi destekleyen fiziksel parametreler gözlemlenerek bölgedeki iklim projeksiyonları ve ekosistemin değişime uyumu üzerine araştırmalar yapılıyor. Bu parametrelerin takip edilerek uluslararası literatüre katkı sağlamak hedefleniyor.
Kutup ayılarının yaşam alanlarının daralmasının en büyük nedenlerinden biri, küresel iklim değişikliği nedeniyle deniz buzlarının erimesi olarak biliniyor.
Kuzey Kutbu, birçok kutup canlısına ev sahipliği yapmanın yanı sıra dünyadaki en büyük kara etoburu olan kutup ayısının da anavatanı olarak biliniyor.
Kutup ayıları kuzey yarım kürede evrimleşti
Kuzey Kutbu, kutup canlılarının yaşayabileceği tek alan olarak öne çıkıyor. Kutup ayıları sadece Kuzey Kutbu'na özgü bir canlıdır ve bu alanda evrimleşmiştir. Genellikle üreme dönemleri dışında sadece deniz buzlarının üzerinde zaman geçirirler.
Evrimsel olarak genç bir tür olan ve atası boz ayı olan kutup ayılarının, Güney Kutbu'nda besin bulma açısından daha avantajlı olabilecekleri düşünülse de bilim insanları bu durumun ekolojik bir dengesizliğe yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Kırmızı listede ve "hassas" statüsünde yer alan kutup ayıları, birçok araştırma kuruluşu tarafından GPS takipleri ile izleniyor. GPS tasması, kutup ayılarının ve yaşadıkları deniz buzlarının kaybının takip edilmesine yardımcı oluyor.
Küresel iklim değişikliği kutup ayılarının avlanma davranışlarını da etkiliyor
Kuzey Buz Denizi'nde yaşayan diğer bir canlı olan halkalı foklar, kutup ayıları için önemli avlardan birini oluşturur. Deniz buzları, halkalı fokların avlanma ve av olmamak için saklanma alanlarıdır.
Deniz buzlarının erimesi bu saklanma alanlarını yok ederek halkalı fokları savunmasız hale getirir.
Bilim insanları, küresel iklim değişikliği sonucu buzulların erimesi ile ortaya çıkan bazı virüs ve bakterilerin kutup ayılarına bulaştığını keşfetmiştir.
Eriyen deniz buzlarının sebep olduğu hastalıkların kutup ayılarını daha fazla etkileyeceği ve popülasyonlarının daha da azalacağı endişesi dile getiriliyor.
"Deniz buzlarının Arktik'te azalması ciddi sonuçları beraberinde getiriyor"
Kutup bölgelerindeki canlı yaşamı hakkında konuşan 3. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Arktik ve Antarktik bölgeleri arasında ciddi farklar olduğunu belirtti.
Özsoy, Arktik'teki canlıların Antarktik'teki canlılardan farklı olduğunu ve özellikle kutup ayılarının sadece deniz buzlarının üzerinde yaşayabilen canlılar olduğunu vurguladı.
Deniz buzlarının erimesinin kutup ayılarının yaşam alanını daralttığını ve bu durumun nesillerinin tehlikeye girmesine neden olduğunu ifade etti.
Kutup ayılarının yaşam alanlarının daralmasının ve nesillerinin tehlike altında olmasının ana nedenlerinden biri olarak küresel iklim değişikliği olduğuna dikkat çeken Özsoy, bu değişikliğin sadece kutup ayılarını değil, bölgedeki tüm ekosistemi etkilediğini söyledi.
Kaptan Özgün Oktar, deniz buzlarının kaybolmasının büyük bir değişimi işaret ettiğini söyleyerek, bu değişimin sadece doğal döngüden kaynaklanmadığını, insan faaliyetlerinin de etkisini gösterdiğini belirtti.
