Hollanda'da yastık altı altına vergi sürprizi: Satmadan da ödeme çıkabilir

Hollanda'da 2028 yılında uygulanması planlanan yeni vergi sistemi, evinde altın ve gümüş biriktirenleri yakından ilgilendiriyor. Hükümetin hazırladığı düzenleme, fiziki altın ve gümüş sahipleriyle borsa üzerinden değerli metallere yatırım yapanlar arasında önemli bir vergi farkı doğurabilir. Yeni kuralların bu şekilde yürürlüğe girmesi halinde, evinde altın saklayanlar satış yapmasalar bile değer artışı üzerinden vergi ödemek zorunda kalabilir.

Hollanda hükümetinin 29 Eylül'de Temsilciler Meclisine sunduğu Box 3 vergi planı, yatırım gelirlerinin vergilendirilmesinde değişiklikler öngörüyor. Ancak altın ve gümüşün yeni sistemde nasıl değerlendirileceği henüz netleşmedi.

Altınını satanla saklayana farklı vergi uygulanabilir

Yeni düzenlemeye göre hisse senetleri, tahviller, opsiyonlar ve diğer finansal araçlarda 2028'den itibaren gerçekleşmiş kazançların vergilendirilmesi planlanıyor. Yatırımcılar, ellerindeki varlıkların değeri artsa bile satış yapmadıkları sürece bu artış üzerinden vergi ödemeyecek.

Diğer yatırım varlıklarının ise 2030 yılında aynı sisteme geçirilmesi öngörülüyor.

Vergi danışmanlık şirketi Crop, hükümetin hazırladığı belgede finansal araçların kapsamının kesin olarak tanımlanmadığını belirtiyor. Hisse senetleri ve tahviller açıkça anılırken altın, gümüş, kripto para ve yabancı para birimlerine ilişkin aynı açıklık bulunmuyor.

Forum voor Democratie partisi, bu durumun fiziki değerli metal sahipleri açısından dezavantaj yaratabileceğine dikkat çekti. Partiye göre altın ve gümüşe yatırım yapan borsa yatırım fonları (ETF) 2028'de yeni vergi sistemine geçerken, külçe altın ve madeni para sahipleri 2030'a kadar mevcut yönteme tabi kalabilir.

Newsbit de fiziki altın ve gümüşün yeni vergilendirme sistemine geçişinin iki yıl gecikebileceğini aktardı.

Aradaki fark, verginin ne zaman ödeneceğinde ortaya çıkıyor. Borsa üzerinden altına yatırım yapan kişi kazancını satış sırasında vergilendirirken, fiziki altın sahibi henüz eline geçmeyen kazanç için yıllık vergiyle karşılaşabilir.

50 bin Euro'luk altın için 2 bin 340 Euro vergi hesabı

Düzenlemenin yaratabileceği fark, 50 bin Euro değerinde altın yatırımı bulunan bir kişi üzerinden yapılan örnek hesaplamayla daha iyi anlaşılıyor.

Altının fiyatının 2028 yılında yüzde 15 yükseldiği varsayıldığında, 50 bin Euro'luk yatırımın değeri 57 bin 500 Euro'ya çıkıyor. Yatırımcı altınını satmasa bile kağıt üzerinde 7 bin 500 Euro kazanç elde etmiş oluyor.

Tasarıda yer alan yüzde 36 vergi oranı ve kişi başına 1.000 Euro'luk vergiden muaf kazanç tutarı esas alındığında, 7 bin 500 Euro'luk değer artışının 6 bin 500 Euro'luk bölümü vergilendiriliyor.

Böylece fiziki altın sahibi için 2 bin 340 Euro vergi ortaya çıkabiliyor. Üstelik yatırımcı altınlarını satmamış ve hesabına herhangi bir kazanç geçmemiş olsa bile bu tutarı ödemek zorunda kalabilir.

Aynı miktardaki altına ETF aracılığıyla yatırım yapan kişi ise planlanan yeni sisteme tabi olması halinde 2028'deki fiyat artışı için hemen vergi ödemeyecek. Vergi yükümlülüğü, yatırımını sattığı yıl doğacak.

Bu durum ETF kazançlarının vergiden muaf tutulacağı anlamına gelmiyor. Yatırımcı ileride aynı 7 bin 500 Euro kazançla satış yaparsa, vergi oranları ve muafiyetlerin değişmediği varsayımıyla yaklaşık 2 bin 340 Euro ödeyecek.

Vergi danışmanları, henüz nakde dönüşmemiş kazançların vergilendirilmesinin özellikle fiziki altın sahiplerini zorlayabileceği görüşünde.

Altın fiyatlarının sonraki yıl düşmesi de ayrı bir risk oluşturuyor. Daha önce kabul edilen düzenlemede zararların geçmiş yıllardaki kazançlarla mahsup edilmesine izin verilmediği belirtiliyor. Buna göre yatırımcı, bir yıl önce değer artışı nedeniyle ödediği vergiyi sonraki yıl zarar etmesi halinde doğrudan geri alamayabilir.

2027'de de altın sahiplerinin vergi yükü artabilir

Hollanda'da yeni sistemin başlamasından önce, 2027 yılında mevcut Box 3 kurallarının uygulanması bekleniyor.

Mevcut sistemde yatırım amacıyla tutulan altın, hisse senetleri ve borsa yatırım fonları aynı varlık kategorisinde değerlendiriliyor. Bu gruptaki yatırımların vergisi, devletin belirlediği varsayımsal getiri oranına göre hesaplanıyor.

2026 yılında yüzde 6 olan bu oranın, PwC'nin aktardığı bilgilere göre, 2027'de yüzde 7,87'ye yükselmesi öngörülüyor.

Bu artış, altının fiyatı değişmese bile hesaplanan vergi tutarının yükselmesine neden olabilecek.

Örneğin, vergiden muaf tutarın üzerinde kalan her 10 bin Euro'luk altın yatırımı için 2027 yılında yaklaşık 283 Euro vergi hesaplanıyor.

50 bin Euro'luk altın yatırımının tamamının vergilendirilebilir tutara dahil olduğu bir durumda, 2026 yılı için 1.080 Euro olan vergi, 2027'de yaklaşık 1.417 Euro'ya çıkıyor. Böylece aynı yatırım için yıllık vergi yükü yaklaşık 337 Euro artıyor.

Bu hesaplamada altının yıl içinde gerçekten değer kazanıp kazanmadığı dikkate alınmıyor. Vergi, belirlenen varsayımsal getiri üzerinden hesaplanıyor.

Dolayısıyla 2027 yılında fiziki altın ile altın ETF'si arasında yeni düzenlemeden kaynaklanan bir fark oluşması beklenmiyor. Asıl ayrımın 2028 yılında ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

Her altın vergi kapsamına girmiyor

Evde bulunan altınların tamamı yatırım varlığı olarak değerlendirilmiyor. Hollanda'da kişisel kullanım amacıyla bulundurulan takılar, kural olarak Box 3 vergisinden muaf tutuluyor.

Günlük hayatta kullanılan altın kolye, bilezik ve benzeri takılarla yatırım amacıyla saklanan külçe altın ve madeni paralar arasında ayrım yapılıyor.

Bu nedenle vergilendirmede altının yalnızca değeri değil, hangi amaçla elde tutulduğu da önem taşıyor.

Yeni düzenlemenin henüz kesinleşmemiş olması ise belirsizliği artırıyor. Kripto paraların 2028'den itibaren yıllık değer artışı üzerinden vergilendirilmesine ilişkin taslakta daha açık hükümler bulunurken, fiziki altın ve gümüş için aynı netlik sağlanmış değil.

Altın ETF ve ETC ürünlerinin yeni kurallara dahil edilip edilmeyeceği de bu yatırım araçlarının hukuki yapısına ve yasanın son şekline bağlı olacak.

Crop, hükümetin açıkladığı planın henüz tamamlanmış bir yasa teklifine dönüşmediğine dikkat çekiyor. Taslak değişikliğin 31 Aralık'a kadar Hollanda Senatosundan geçmesi gerekiyor. Düzenlemenin değiştirilmesi veya tamamen gündemden kalkması da ihtimaller arasında bulunuyor.

Evde altın saklayanlar sigorta şartlarına da dikkat etmeli

Vergi planının yanı sıra, fiziki altın sahiplerinin evde sakladıkları değerli metallerin sigorta kapsamında olup olmadığını da kontrol etmesi gerekiyor.

Investeringsgoud.nl'nin verdiği bilgilere göre, Interpolis sigortasında altın, gümüş ve değerli madeni paralar için standart hırsızlık teminatı 7 bin 500 Euro ile sınırlı.

Belirli güvenlik standartlarını karşılayan kasalarda ise eşya veya koleksiyon başına teminat 200 bin Euro'ya kadar yükselebiliyor.

Bunun için kasanın en az Euronorm 1143-1 CEN II güvenlik standardını karşılaması ya da en az 23 bin Euro değerinde eşya saklamaya uygun güvenlik seviyesinde olması gerekiyor.

Ayrıca 1.000 kilogramdan hafif kasaların genellikle duvara veya zemine sabitlenmesi isteniyor. Sigorta şirketlerinin teminat sınırları ve güvenlik şartları farklılık gösterebiliyor.

Altın sahipleri şimdiden nelere dikkat etmeli?

Vergi uzmanlarının değerlendirmeleri, altın ve gümüş yatırımcılarının yeni sistem kesinleşmeden önce mevcut yatırımlarını gözden geçirmesinin önemli olduğunu gösteriyor.

Özellikle yatırım amacıyla saklanan külçe altın ve madeni paraların, kişisel kullanım için bulundurulan takılardan ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

2027 yılına ilişkin hesaplamalarda yüzde 7,87'lik varsayımsal getiri oranının dikkate alınması, olası vergi yükünün önceden görülmesini sağlayabilir.

Fiziki altınlarını borsa yatırım fonlarına dönüştürmeyi düşünenlerin ise nihai yasa metnini beklemesi ve tercih edecekleri ürünün hangi vergi kurallarına tabi olacağını kontrol etmesi öneriliyor.

Altın alım belgelerinin saklanması da hem sigorta işlemlerinde hem de gelecekte gerçek yatırım kazancının kanıtlanmasında önem taşıyabilir.

Hollanda'daki yeni vergi planının fiziki altın sahiplerine gerçekten daha yüksek bir yük getirip getirmeyeceği, değerli metallerin kesinleşecek yasada nasıl sınıflandırılacağına bağlı olacak.