Hitler böceğine isim tartışması: Nazilerin gözdesi

Neonazilerin yasa dışı şekilde topladığı Anophthalmus hitleri böceğinin soyu tükenme tehlikesine girmesi tartışmaları da beraberinde getirdi. Bazı bilim insanları böceğin adının değiştirilmesini talep etti.

1933 yılında Avusturyalı mühendis ve amatör böcekbilimci Oskar Scheibel tarafından Slovenya’da keşfedilen bu tür, adı nedeniyle illegal ticaretin bir objesi haline geldi.

Geçtiğimiz hafta Amerikan Ornitoloji Derneği ilk adımı atarak insanların adını taşıyan onlarca kuşun isminin değiştirileceğini duyurdu. Dernek, yaptığı açıklamada , "İnsandan türetilen kuş isimleri zararlı ve dışlayıcı olabilir ve dikkati kuşların kendisine odaklanmaktan, takdir etmekten veya dikkate almaktan uzaklaştırabilir" ifadelerini kullandı. Ancak ornitologların yalnızca İngilizce isimleri değiştirme hakkı var, bilimsel isimler konusunda ise elleri kolu bağlı.

BİLİMSEL İSİMLERİN DEĞİŞTİRİLMESİ ZOR

Araştırmacılar yeni hayvan türleri keşfettiklerinde onlara bilimsel bir isim vermelerine izin veriliyor. Bu Latince veya Yunanca isim, cins adı ve tür adı olmak üzere iki kelimeden oluşuyorr. İkili ad, hayvanın kökenini belirtebilir, görünümünü veya bir özelliğini tanımlayabilir. İkinci durumda, bilim adamları genellikle ünlü bir kişinin ismini veriyor.

İsim belirlendikten sonra hayvanlar yeniden adlandırılamaz. İkili terminolojinin kökeni 18. yüzyılda İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus'a kadar uzanıyor. O zamandan bu yana, sınıflandırma sistemi geliştirildi ve kapsamlı bir kurallar dizisi olan "Uluslararası Zoolojik İsimlendirme Komisyonu" (ICZN) ile sabitlendi . Komisyon, tüm hayvan türlerinin bilimsel isimlendirilmesinin ve sınıflandırılmasının doğru bir şekilde uygulanmasını sağlıyor. Herhangi bir yeniden adlandırmanın bilimsel literatürde kaosa ve kafa karışıklığına neden olacağı düşünülüyor.

''YÖNETMELİKLER DEĞİŞTİRİLMELİ''

Son aylarda yaşanan tartışmalar sebebiyle isim değiştirme düzenlemelerine yönelik eleştiriler de artıyor. Kısa bir süre için ICZN katı kurallarını yeniden gözden geçirmek istiyormuş gibi göründü, ancak daha sonra komisyonun bazı üyeleri "Linnean Topluluğu Zooloji Dergisi" ndeki tüm talepleri reddetti. ''Her ne kadar etik nedenlerden dolayı isim değişikliği arzusu anlaşılsa da, bunlar terminolojinin ve dolayısıyla bilimin istikrarını tehlikeye atacaktır.'' ifadeleri kullanıldı.

Bu karar bilim dünyasının büyük kesimlerinde anlayışsızlık ve öfkeyle karşılandı. Güney Afrika'daki Nelson Mandela Üniversitesi'nden Estrela Figueiredo, Science dergisine "İnsan faaliyetinin başka hangi alanlarında Hitler'in adı verilen bir şey var?Toplumun geri kalanı gibi düzenlemelerin de değişmesi ve uyum sağlaması gerekiyor.” dedi .

Bazı araştırmacılar, sakıncalı isimlerin vaka bazında incelenmesi için ayrı bir etik kurul oluşturulması çağrısında bulunuyor. Bazıları ise daha radikal bir çözüm öneriyor. Genel olarak türlere insanların adı verilememesi gerektiğini söylüyor. Bu ICZN için isimlendirme açısından büyük bir sıkıntıya neden olabilir. Şu ana kadar sınıflandırılan 1,5 milyon hayvanın yaklaşık yüzde 20'sinin belirli bir kişinin adını aldığını tahmin ediyor.

NESLİ TÜKENİYOR

Beş milimetre büyüklüğündeki Hitler böceği, neo-Naziler arasında aranan bir koleksiyoncu parçası haline geldi ve bugüne kadar yasa dışı olarak büyük paralar karşılığında işlem görüyordu. İsmi dışında herhangi farklı bir özelliği olan bu böceğin artık nesli tükenmekte olduğu bile kabul ediliyor.

ARTI49