Güneş kremlerindeki kimyasal, çocukların idrarında tespit edildi

Yaklaşık iki yıl önce Federal Çevre Dairesi tehlike sinyali vermişti: Çok sayıda çocuk ve gencin idrarında riskli bir yumuşatıcı maddenin izlerine rastlanmıştı. Kaynak olarak ise güneş kremleri gösterilmişti. Aradan geçen sürede tablo düzelmek bir yana, daha da dikkat çekici bir hal aldı. 2025 ilkbahar ve yaz aylarında alınan örneklerin yüzde 92’sinde MnHexP maddesi yeniden tespit edildi. Bu da neredeyse tüm çocuk ve gençlerin etkilenmiş olabileceğini ortaya koyuyor.

Tehlikeli madde neredeyse tüm örneklerde

MnHexP, sağlığa zararlı Di-n-hexyl-Phthalat (DnHexP) adlı yumuşatıcının parçalanma ürünü olarak biliniyor. Söz konusu madde üreme sağlığına zarar verebiliyor ve Avrupa Birliği’nde onaylı değil. Federal Çevre Dairesi daha önce 2024 yılında kirlenmiş idrar örneklerine ilişkin ilk bulguları kamuoyuyla paylaşmıştı. Aynı dönemde Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Doğa, Çevre ve İklim Dairesi de anaokulu çocuklarında benzer izlere rastlamıştı.

Başlangıçta kirliliğin kaynağı netleşmemişti. Ancak yapılan incelemeler, maddenin güneş kremlerinde bulunan ve kirlenmiş olabilen UV filtreleri aracılığıyla vücuda girdiğini ortaya koydu. Güncel veriler de bu bağlantıyı doğrular nitelikte. DnHexP’nin, güneş koruyucularda sık kullanılan Diethylamino-Hydroxybenzoyl-Hexylbenzoat (DHHB) adlı UV filtresinin üretimi sırasında ortaya çıkabildiği belirtiliyor.

Daha sıkı kurallar 2027’de yürürlüğe girecek

Avrupa Birliği’nde bu UV filtresini içeren güneş kremlerinde izin verilen azami DnHexP oranına ilişkin daha katı düzenlemeler Ocak 2027’den itibaren geçerli olacak. Maddenin kendisi AB’de ruhsatlı olmasa da, DHHB üretimi sırasında safsızlık olarak oluşabiliyor. Bu nedenle gelecek yıldan itibaren sınır değerlerin düşürüleceği ifade ediliyor.

Federal Çevre Dairesi Başkanı Dirk Messner ise tüm bu bulgulara rağmen çocuk ve gençlerde güneş koruyucu kullanımının vazgeçilmez olduğunu vurguladı ve "Çocuklar ve gençler için güneş kremi kullanımı, cilt kanseri riskini azaltmak açısından temel önem taşımaya devam ediyor" dedi.

259 örnek incelendi

Son analiz kapsamında Nisan-Temmuz 2025 döneminde 6 ila 17 yaş arasındaki çocuk ve gençlerden alınan 259 idrar örneği değerlendirildi. İki katılımcının, Federal Çevre Dairesi’nin litre başına 60 mikrogram olarak belirlediği referans değeri aştığı kaydedildi. Bu kişilerde ölçülen değerler 83 ve 107 mikrogram olarak belirlendi.

Veriler, sorunun bireysel vakalarla sınırlı olmadığını ve geniş bir kesimi etkilediğini gösteriyor.