Federal Meclis’te kabul edilen yasa küçük işletmeleri zorluyor
Tartışmalı Tarife Bağlılık Yasası, Federal Meclis’te üçüncü oylamada kabul edilerek yasalaştı. Perşembe sabahı alınan kararla birlikte kamu ihalelerinde yeni bir dönem başlıyor. Ancak özellikle Alman metal ve elektrik sanayisi cephesinde alarm zilleri çalıyor. Sektör temsilcileri, düzenlemenin binlerce istihdamı riske atabileceğini ve şirketleri rekabetin dışına itebileceğini savunuyor. Bu durumun uzun vadede Almanya’nın ekonomik gücünü zayıflatabileceği uyarısı yapılıyor.
Kamu ihalelerinde yeni zorunluluklar
Yeni yasa, kamu ihalelerine katılan şirketlere toplu sözleşme hükümlerine uygun çalışma koşulları uygulama yükümlülüğü getiriyor. Üstelik bu zorunluluk yalnızca ücret ve çalışma şartlarıyla sınırlı değil; kapsamlı belge tutma, denetim ve sorumluluk hükümlerini de içeriyor.
Sanayi temsilcileri ise tam bu noktada itiraz ediyor. Hali hazırda Saksonya ve Bavyera hariç 14 eyalette farklı tarife bağlılık yasaları bulunuyor ve bu düzenlemeler toplam 219 maddeden oluşuyor. Federal düzeyde kabul edilen ve 16 maddeden oluşan yeni yasayla birlikte ülke genelinde 15 ayrı düzenlemenin geçerli olacağı belirtiliyor. Her birinin farklı eşik değerleri, istisnaları, belge yükümlülükleri ve yaptırımları olması ise eleştirilerin odağında. Sektör temsilcileri bu tabloyu “bürokrasi canavarı” olarak nitelendiriyor.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler risk altında
Metal ve elektrik sanayisinin işveren çatı kuruluşu Gesamtmetall, gelişmenin ardından “istihdam alarmı” verdi. Verilere göre 2022 yılında federal ihalelerin yüzde 50’si, 2023 yılında ise yüzde 46’sı küçük ve orta ölçekli işletmelere verildi.
Yeni düzenlemenin özellikle bu işletmeler için ağır bir bürokratik yük anlamına geleceği ifade ediliyor. Birçok küçük şirketin artan belge ve denetim zorunluluklarını karşılayamayabileceği, bunun da kamu ihalelerinden gönüllü olarak çekilmelerine yol açabileceği öne sürülüyor. Böyle bir senaryoda söz konusu işletmelerin rekabet dışı kalabileceği belirtiliyor.
Düzenlemenin en tartışmalı başlıklarından biri de yeni sorumluluk hükmü. Buna göre şirketler, alt yüklenicilerin toplu sözleşme ihlallerinden de tamamen sorumlu tutulacak. Olası yaptırımlar arasında sözleşme cezaları, fesih ve kamu ihalelerinden men edilme gibi ağır sonuçlar yer alıyor.
“Şirketler fiilen rekabet dışına itiliyor”
Gesamtmetall Genel Müdürü Oliver Zander, yasaya yönelik sert eleştirilerde bulundu. "Federal Tarife Bağlılık Yasası’nın getirdiği zorunlu tarif uygulaması nedeniyle ekonomik olarak zor durumda olan ve kamu ihalelerine bağımlı şirketler fiilen rekabetin dışına itiliyor" diyen Zander, mevcut ekonomik krize dikkat çekti.
Zander ayrıca, "Bu durum, ağır ekonomik kriz nedeniyle varlık mücadelesi veren birçok Alman şirketine karşı adeta bir darbe niteliğindedir" ifadelerini kullandı.
Sanayi kanadı, yasanın amacının çalışma koşullarını iyileştirmek olduğunu kabul etmekle birlikte, uygulamanın ekonomik gerçeklerle uyumlu olup olmadığı konusunda ciddi soru işaretleri bulunduğunu savunuyor.
