Federal İş Ajansı'nın açığı büyüdü, gözler 50 yaş üzerindeki işsizlere çevrildi
Almanya Federal İş Ajansı’nın (BA) bu yıl yaklaşık 10 milyar Euro açık vermesinin beklendiği bir dönemde, 50 yaş üzerindeki işsizlerin İşsizlik Parası I (Arbeitslosengeld I) alma süresinin kısaltılması gündeme geldi. İşgücü Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü’nün (IAB) hesaplamasına göre, ödeme süresinin tüm yaş gruplarında en fazla 12 aya indirilmesi yılda 2,4 milyar Euro tasarruf sağlayabilir.
Mevcut sistemde İşsizlik Parası I alma süresi çalışanın yaşına göre değişiyor. 50 yaşın altındakiler en fazla 12 ay ödeme alabilirken, 50-54 yaş grubunda bu süre 15 aya, 55-57 yaş grubunda 18 aya çıkıyor. 58 yaşından itibaren ise azami süre 24 aya kadar uzayabiliyor.
12 aya indirilirse 2,4 milyar Euro
IAB'nin "Kim ne kadar süre işsizlik parası alıyor ve bunun maliyeti ne?" başlıklı çalışmasında farklı modellerin mali etkileri hesaplandı. Buna göre, bütün yaş grupları için azami sürenin 12 ayla sınırlandırılması yılda yaklaşık 2,4 milyar Euro tasarruf anlamına geliyor.
Daha sınırlı bir değişiklik yapılarak üst sınırın 15 aya çekilmesi halinde ise yıllık tasarrufun yaklaşık 1,4 milyar Euro olacağı tahmin ediliyor.
Alman İşveren Birlikleri Konfederasyonu (BDA) da İşsizlik Parası I için uzun süredir yaş ayrımı olmaksızın 12 aylık üst sınır uygulanmasını istiyor. İşveren tarafı, daha kısa ödeme süresinin işsizlerin daha hızlı iş bulmasını teşvik edeceğini savunuyor.
IAB'nin değerlendirmesine göre, işsizlik parası alma hakkının sona ermesine yaklaşıldığında yeniden işe girme ihtimalinde belirgin bir artış görülüyor. Araştırmacılar, bu davranış etkisinin hesaba katılması durumunda teorik tasarruf miktarının yüzde 50'ye kadar daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
Tasarruf başka bütçeye yük olabilir
Araştırma, ödeme süresinin kısaltılmasının Federal İş Ajansı'nın mali sorunlarına tek başına kalıcı çözüm olmayacağına da dikkat çekiyor. Özellikle ileri yaştaki işsizlerin uygun iş bulamaması halinde, İşsizlik Parası I hakkı sona erdikten sonra daha erken temel sosyal yardıma geçmeleri mümkün.
Bu durumda harcamalar tamamen ortadan kalkmayacak. Maliyet, işsizlik sigortasından vergi gelirleriyle finanse edilen federal bütçeye kayacak.
Bir başka sorun da emeklilik primlerinde ortaya çıkabilir. İşsizlik Parası I alanlar için emeklilik sistemine prim aktarılırken, temel sosyal yardımda aynı uygulama bulunmuyor. IAB, bu nedenle uzun vadede yaşlılıkta yoksulluk riskinin artabileceğine ve tüketimin olumsuz etkilenebileceğine işaret ediyor.
58 yaş üzerindekiler daha uzun süre işsiz kalıyor
Sendikalar ile SPD, Yeşiller ve Sol Parti'den siyasetçiler öneriye karşı çıkıyor. Eleştirilerin merkezinde, ileri yaştaki çalışanların iş bulmasının gençlere göre daha uzun sürmesi bulunuyor.
Verilere göre 58 yaş ve üzerindeki kişiler ortalama 13 ay İşsizlik Parası I alıyor. Daha genç işsizler ise çoğunlukla yaklaşık dört ay içinde yeni bir işe başlıyor. Eleştirenler, ödeme süresinin kısaltılmasının iş piyasasında zaten daha fazla güçlük yaşayan ileri yaştaki çalışanları doğrudan etkileyeceğini savunuyor.
Federal İş Ajansı'nın milyarlarca Euro'luk açığı nedeniyle sosyal güvenlik sistemindeki maliyetleri azaltmaya yönelik tartışmaların önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
