Eski kabloları yanlış atmanın cezası 10 bin Euro’ya kadar çıkıyor

Almanya’daki milyonlarca evde çekmecelerde, depolarda ya da çatı aralarında unutulmuş kablolar birikmiş durumda. Mutfak çekmecesinde duran eski bir şarj aleti, kullanılmayan uzatma kablosu ya da eski antenler ilk bakışta önemsiz gibi görünse de aslında ciddi bir değere sahip. Bu ürünler, sıkı yasal düzenlemelere tabi olan elektronik atık kategorisinde yer alıyor ve kurallara uyulmaması halinde ağır yaptırımlar söz konusu olabiliyor.

Kablolar sıradan çöp değil

Kablolar, prizler ve çoklayıcılar evsel atık kapsamında değerlendirilmiyor. İçerdikleri bakır gibi değerli hammaddelerin yanı sıra kurşun ve PVC gibi çevreye zarar verebilecek maddeler de barındırıyorlar. Bu nedenle Almanya’daki Elektrikli ve Elektronik Ekipman Yasası, bu tür ürünlerin özel yöntemlerle bertaraf edilmesini zorunlu kılıyor. Kurallara aykırı hareket edenler ise yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.

Yanlış atımda 10 bin Euro’ya kadar ceza

Kullanım ömrünü tamamlamış kabloların çöpe atılması ya da doğaya bırakılması idari suç sayılıyor. Bu tür ihlallerde 10 bin Euro’ya kadar para cezası uygulanabiliyor. Üstelik yalnızca aktif cihazlar değil, elektrik iletiminden başka işlevi olmayan “pasif” ürünler de bu kapsama giriyor. Birçok kişi bu detayın farkında değil.

Tüketici merkezine göre bu kapsama giren ürünler arasında prizler, çoklu prizler, HDMI ve USB kabloları, uzatma kabloları, ses kabloları, kablo makaraları, iç ve dış mekân antenleri ile telefon prizleri yer alıyor.

Ücretsiz teslim noktaları yaygın

Eski kablolardan kurtulmak için pek çok ücretsiz seçenek bulunuyor. Belediyelere ait geri dönüşüm merkezleri bu atıkları ücretsiz kabul etmek zorunda. Ayrıca satış alanı 800 metrekareyi aşan ve elektronik ürün satan süpermarket, indirim marketleri ve eczaneler de küçük elektronik cihazları geri almakla yükümlü. 400 metrekarenin üzerindeki yapı marketleri ve elektronik mağazaları da aynı sorumluluğu taşıyor. Online satış yapan firmalar için de benzer bir iade zorunluluğu bulunuyor. Bazı belediyelerde ise kablo atıkları geri dönüşüm kutularına bırakılabiliyor; ancak bu konuda yerel yetkililere danışılması öneriliyor.

Bazı kablolar para edebilir

Tüm eski kablolar değersiz değil. Özellikle ince bakır çekirdeğe sahip anten kabloları ya da alüminyum içeren kablolar hurda kapsamında değerlendirilerek satılabiliyor. Tek başına priz başlıkları da bu kategoriye dahil edilebiliyor.

Öte yandan her bakır içeren kablo elektronik atık sayılmıyor. Metreyle satılan ham kablolar ya da bağlantı ekipmanları (örneğin klemensler) ElektroG kapsamına girmiyor ve normal çöpe atılabiliyor. Benzer şekilde, arızalı lambaların bertarafında da sıkça hatalar yapılabiliyor.

Yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen satıcılarla karşılaşılması halinde tüketicilerin sessiz kalmaması öneriliyor. Tüketici merkezi, bu durumların yerel atık yönetim birimlerine bildirilmesini tavsiye ediyor. Kurallara uymayan işletmeler için 100 bin Euro’ya kadar ceza uygulanabileceği belirtiliyor.