Çocukların beyin gelişimini olumsuz etkiliyor

Günümüzün dijital çağında, çocukların ekran sürelerini yönetmek ebeveynler için büyük bir zorluk haline geldi. Özellikle YouTube ve TikTok gibi platformlarda milyonlarca takipçisi olan içerikler, çocukların gelişimini nasıl etkiliyor? Amerikalı bir doktor, dünya çapında popüler olan "Cocomelon" adlı çocuk programının beyin gelişimi üzerinde zararlı etkileri olabileceği konusunda uyarıyor.

TikTok'ta milyonlarca takipçisi olan doktorun uyarısı

Joe Whittington, TikTok'ta "Dr. Joe" olarak bilinen bir acil tıp doktoru ve platformda 2 milyondan fazla takipçiye sahip. Son videosunda, küçük çocuklar arasında oldukça popüler olan "Cocomelon" adlı animasyon serisinin tehlikelerine dikkat çekti.

"Cocomelon", 189 milyon abonesiyle YouTube'un en çok takip edilen üçüncü kanalı konumunda. İngilizce, Almanca, İspanyolca, Portekizce, Arapça ve Mandarin dahil birçok dilde yayınlanıyor. Almanya'da ise 2021’den beri Super RTL kanalında yayınlanıyor.

Doktor: "Cocomelon çocukları bağımlı hale getiriyor"

Dr. Whittington'a göre, bu tür programlar göz alıcı renkler, tekrar eden melodiler ve hızlı sahne geçişleri ile çocukların beynindeki ödül sistemini aşırı derecede uyarıyor. Bu durum, çocuklarda bağımlılık benzeri bir etki yaratıyor ve dikkat sürelerini olumsuz etkiliyor.

"Cocomelon, adeta 'bebeklerin kriptoniti' gibi. Çocukları bilinçli olarak ekrana bağımlı hale getiriyor. Yapımcılar, çocukların tepkilerini analiz ederek içeriği sürekli olarak onların dikkatini çekecek şekilde güncelliyor," diyor Dr. Joe.

Özellikle sahne değişimlerinin 2-3 saniyede bir olması, beyinde dopamin seviyelerini aşırı artırarak sürekli bir tatmin hissi yaratıyor. Bu etki, şeker tüketimi sonrası oluşan bağımlılığa benzer bir durumu ortaya çıkarıyor. Sonuç olarak, çocukların dikkat süreleri kısalıyor ve dış dünyaya olan ilgileri azalıyor.

"Cocainemelon" olarak anılmaya başladı!

ABD'de, Cocomelon’un çocuklar üzerindeki etkileri yıllardır tartışma konusu. Programın bağımlılık yapıcı etkisi, ebeveynler arasında “Cocainemelon” (kokain çağrışımı yapan bir kelime oyunu) olarak anılmasına neden oldu.

Özellikle 2006’da eğitici bir program olarak başlatılan içeriklerin zamanla değişmesi, ebeveynlerin endişelerini artırdı. Çocuklarının Cocomelon’a aşırı bağımlı hale geldiğini fark eden birçok aile, ekran sürelerini ciddi şekilde sınırlama kararı aldı.

Dr. Joe’nun önerisi ise ekran süresini oyun, açık hava aktiviteleri ve kitap okumayla dengelemek.

Bilim ne diyor? Çocuklarda ekran süresinin etkileri

Cocomelon gibi içeriklerin çocuk gelişimi üzerindeki etkileri konusunda birçok bilimsel çalışma yürütüldü.

Drexel’s College of Medicine tarafından yapılan bir araştırmaya göre, erken yaşta fazla televizyon izleyen çocuklar, 33 aylık olduklarında uyaranlara daha az duyarlı hale geliyor. Örneğin, isimleri söylendiğinde daha geç tepki veriyorlar veya ışık ve seslere karşı aşırı duyarlılık gösteriyorlar.

Ancak, tüm televizyon içeriği olumsuz değil. Jena Üniversitesi Hastanesi’nin 2024 yılında "Nature" dergisinde yayınlanan bir araştırmasına göre, doğru içerikler çocuklarda görsel bilgi işleme ve motor öğrenmeyi geliştirebilir.