Bilim insanları Antarktika’da açıklanamayan radyo dalgaları buldu
Antarktika’da yapılan bilimsel çalışmalar genellikle buz tabakaları ve iklim değişikliğiyle ilgilidir. Ancak bu kez bir araştırma ekibi, kıtanın derinliklerinde açıklanamayan bir radyo sinyali tespit etti. Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden astrofizikçi Stephanie Wissel liderliğindeki ekip, “ANITA” (Antarctic Impulsive Transient Antenna) adlı deneyle aslında kozmik ışınların neden olduğu radyo dalgalarını arıyordu. Fakat kaydedilen sinyaller, bekledikleri türden değildi. Wissel ve ekibine göre bu veriler, mevcut fizik anlayışıyla uyuşmuyor.
Radyo dalgalarının yönü bilinen fizik kurallarına uymuyor
Yaklaşık 40 kilometre yüksekte, balonlarla taşınan bir dizi cihazdan oluşan ANITA deneyi, genellikle buzdan yansıyan radyo dalgalarını tespit ediyor. Ancak bu kez alınan sinyaller, ufkun ötesinden geliyormuş gibi göründü. Bilim insanlarına göre bu durum, parçacık fiziğinin mevcut modelleriyle açıklanamaz ve yeni tür bir parçacığa ya da henüz keşfedilmemiş bir etkileşime işaret ediyor olabilir. Bulgular, Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.
“Bu anomaliler için henüz bir açıklamamız yok”
Wissel, keşfedilen dalgaların buz yüzeyinin yaklaşık 30 derece altından geldiğini belirterek, sinyalin dedektöre ulaşmadan önce binlerce kilometrelik kaya tabakalarından geçmiş olması gerektiğini söylüyor. “Bu gerçekten ilginç bir sorun, çünkü bu anomalileri henüz açıklayamıyoruz ama bunun muhtemelen nötrinolarla ilgisi olmadığını biliyoruz” diyor.
Nötrinolar, elektrik yükü taşımayan ve evrende çok yaygın bulunan parçacıklar. Güneş gibi yüksek enerjili kaynaklardan veya süpernova patlamalarından fırlatılıyorlar. Ancak bu parçacıkları tespit etmek oldukça güç. Wissel, “Her an milyarlarca nötrino başparmağınızın tırnağından geçiyor ama onlar maddeyle hemen hiç etkileşmiyor. Bu yüzden birini tespit ettiğimizde, evrenin gözlemlenebilir sınırından gelmiş bile olabilir” ifadelerini kullanıyor.
Yeni dedektörle daha net sonuçlar bekleniyor
Ekip, sinyalleri diğer dedektörlerle karşılaştırdı ancak IceCube ve Pierre-Auger Gözlemevi gibi sistemler aynı sinyali kaydetmedi. Bu da nötrino ihtimalini zayıflatıyor. Bazı teoriler, bu sinyallerin karanlık maddeyle bağlantılı olabileceğini öne sürse de Wissel bu olasılığın da sınırlı olduğunu düşünüyor.
Bilim insanı, farklı bir açıklamaya da dikkat çekiyor: “Buzun ve ufkun yakınlarında tam olarak anlayamadığım bir radyo dalgası yayılım etkisi olabilir. Şu anda bu, çözülememiş gizemlerden biri” diyor. Wissel, yakında devreye girecek PUEO adlı yeni dedektörle gözlemlerine devam etmeyi planlıyor. “PUEO sayesinde daha yüksek hassasiyete sahip olacağız. Belki bu sayede bu anomalilerin nedenini ya da yeni nötrinoları tespit edebiliriz, bu da çok daha heyecan verici olur” ifadeleriyle sözlerini tamamlıyor.
