Berlin'de milyonlarca Euroluk yatırımı kimsenin görmediği bir kurbağa ergelledi

Berlin’de planlanan milyonlarca Euro’luk batarya fabrikası yatırımı, sıkı koruma altındaki bir amfibi türü nedeniyle rafa kalktı. Latince adı Bufotes viridis olan ve “yeşil kara kurbağası” olarak bilinen tür, Marzahn’daki CleanTech Business Park’ta kurulması planlanan tesise yıllarca engel oluşturdu.

Sodyum-iyon bataryalar, lityum-iyon akülere kıyasla daha çevreci bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Lityum ve kobalt gibi nadir metallere olan bağımlılığı azaltmaları, daha düşük maliyetle üretilebilmeleri ve özellikle elektrik şebekelerinde yük dengeleme amacıyla kullanılmaları öne çıkan özellikleri arasında. Uzun vadede elektrikli otomobillerde de kullanılabilecekleri belirtiliyor. Çinli üretici BYD, bu teknolojiyi halihazırda küçük bir modelinde kullanıyor.

Yatırım planından iptale giden süreç

2021 yılında yatırımcı Peter Urban ile Berlinli batarya üreticisi BAE’nin de yer aldığı bir konsorsiyum, Marzahn’daki CleanTech Business Park’ta fabrika kuracaklarını duyurmuştu. Tagesspiegel’in aktardığı bilgilere göre yaklaşık 39 milyon Euro’luk yatırım ve 380’e kadar istihdam öngörülüyordu. Aynı alanda planlanan Aucoteam’a ait bir batarya test merkezi ile yeşil hidrojen üretim tesisi de projeyi tamamlayacak unsurlar olarak görülüyordu. Ancak gelinen noktada üç girişim de başarısızlıkla sonuçlandı.

Sürecin düğüm noktası, inşaat alanının çevresine çekilen bir kurbağa koruma çiti oldu. Amaç, yeşil kara kurbağalarının sahaya girişini engellemekti. Marzahn Doğa Koruma Dairesi ise çitin kaldırılmasını talep ederek alanın tamamında ayrıntılı bir tür envanteri çalışması yapılmasını istedi. 2023’te eyalete ait işletmeci şirket WISTA mahkemede ilk etapta haklı bulundu ve ilçe yönetimi inşaat ruhsatı verdi.

Mahkeme kararı projeyi durdurdu

Ancak 2024’te Berlin’deki doğa koruma kuruluşlarının hizmet birimi olan Landesarbeitsgemeinschaft Naturschutz e.V. dava açtı ve itirazı kabul edildi. Mahkeme, tür koruma standartlarına uygun kapsamlı bir incelemenin yapılmadığını ve park genelinde yeşil kara kurbağalarının bulunabileceğine dair şüpheler olduğunu hükme bağladı. Sonbahar 2024’te ilçe yönetimi ile WISTA, alanın bütünüyle incelenmesi konusunda anlaşmaya vardı. Bu süreç tamamlanmadan herhangi bir inşaat faaliyetine izin verilmeyecekti.

Sonuç olarak Avrupa’nın ilk sodyum-iyon batarya fabrikası Berlin yerine Bavyera’nın Lichtenfels kentinde kurulma kararı aldı. Dikkat çekici olan ise, söz konusu kurbağanın Berlin’deki arazide somut olarak tespit edilmemiş olması.

Bayern’de destek, Berlin’de geri adım

Aralık 2025’te Bavyera Ekonomi Bakanlığı, Lichtenfels’teki fabrika için resmi teşvik onayını verdi. Bavyera Ekonomi Bakanlığı verilerine göre yatırım hacmi 93 milyon Euro’nun üzerinde. Proje, Bavyera eyaleti ve Avrupa Birliği tarafından toplamda 22 milyon Euro’dan fazla destek alacak. Bunun 19,65 milyon Euro’su eyalet bütçesinden, 2,52 milyon Euro’su ise Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu’ndan karşılanacak. Bavyera Ekonomi Bakanı Hubert Aiwanger, "MOLL Batterien GmbH’nin Lichtenfels’te yenilikçi sodyum-iyon batarya üretimiyle hayata geçirdiği yatırım, Bayern için gerçek bir kilometre taşıdır ve Avrupa genelindeki batarya ekosistemini güçlendiriyor – temiz, güvenli ve geleceğe dönük" ifadelerini kullandı.

Bavyera’daki teşvik kararından dört hafta sonra Urban, Berlin için verilen destek belgesini iade etti. Lichtenfels’teki fabrika binası ise hazır durumda. 1946’dan bu yana kurşun marş aküsü üreten Moll Batterien, başka bir firmaya ait üretim hollerini devraldı. Üretimin bu yıl içinde başlaması planlanıyor.