Berlin seçiminde Sol Parti birinci çıktı: Elif Eralp yönetime talip

Berlin'de Temsilciler Meclisi seçiminin ardından açıklanan ilk tahminler, Sol Parti'nin (Die Linke) açık ara birinci parti olduğunu gösterdi. Yüzde 25 civarında oy alan parti, CDU'yu ikinci sıraya iterken mevcut CDU-SPD hükümeti de parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti. Seçim sonucunun kesinleşmesi ve gerekli koalisyonun kurulması halinde Sol Parti'nin başbakan adayı Elif Eralp, Berlin'in yeni Eyalet Başbakanı olabilir.

ARD ve ZDF'nin ilk hesaplamalarında Sol Parti'nin oy oranı yüzde 24,9 ile 25,8 arasında gösteriliyor. Parti, 2023'te yapılan tekrarlanan seçimde yüzde 12,2 oy almıştı. Böylece Sol Parti, Berlin'deki oyunu yaklaşık iki katına çıkardı. Sonuç aynı zamanda partinin kentte bugüne kadarki en yüksek seçim başarısı anlamına gelebilir.

Eralp'in hükümeti kurması halinde Berlin ilk kez Sol Partili bir Eyalet Başbakanı tarafından yönetilecek. Eralp aynı zamanda göç geçmişine sahip ilk Berlin Eyalet Başbakanı olacak.

Eralp başbakanlık görevine talip

Seçim gecesi partisinin etkinliğinde konuşan Elif Eralp, Berlin'de yönetimi devralmak istediğini açıkça ilan etti: "Bugünden itibaren Berlin'imizi birlikte değiştireceğiz ve burayı daha iyi bir yer haline getireceğiz."

Eralp, ARD'ye yaptığı açıklamada da hedefinin Berlin Eyalet Başbakanlığı olduğunu belirterek, özellikle kentin günlük yaşamını ayakta tutan insanların yaşam koşullarını iyileştirmek istediğini söyledi.

Sol Parti'nin bu sonucu, Berlin'deki tarihi rekorunu da yenileyebilir. Partinin selefi Demokratik Sosyalizm Partisi, 2001 seçimlerinde yüzde 22,6 oy almıştı.

CDU'da büyük oy kaybı

CDU ise yüzde 20 civarında kaldı. Parti, 2023'te yüzde 28,2 oyla Berlin'in en güçlü siyasi oluşumu olmuştu. CDU'nun başbakan adayı Stefan Evers, seçim sonucunu mevcut koşullar dikkate alındığında kabul edilebilir olarak değerlendirdi.

CDU seçim yarışına başlangıçta mevcut Eyalet Başbakanı Kai Wegner ile girmişti. Wegner temmuz ayında adaylıktan çekilmiş, yerine Stefan Evers başbakan adayı olmuştu. Wegner'in kararı, ocak ayındaki büyük elektrik kesintisinin ilk gününde tenis oynadığının ortaya çıkmasının ardından kriz yönetimine yönelik eleştirilerin aylarca sürmesi sonrasında gelmişti.

Üçüncülük yarışında Yeşiller ile AfD birbirine yakın seyrediyor. AfD'nin yüzde 13,8 ile 15,7 arasında oy alması beklenirken, Yeşiller yüzde 15,0 ile 15,4 arasında gösteriliyor. AfD 2023'te yüzde 9,1, Yeşiller ise yüzde 18,4 oy almıştı.

SPD beşinci sıraya geriledi

Seçimin en büyük kayıplarından birini SPD yaşadı. Steffen Krach'ın başbakan adayı olduğu parti, tahminlere göre yüzde 11,9 ile 12 arasında oyla beşinci sırada kaldı. SPD, 2023 seçiminde yüzde 18,4 oy almıştı.

Bu sonuç kesinleşirse parti, Almanya'nın yeniden birleşmesinden bu yana Berlin Temsilciler Meclisi seçimlerindeki en düşük oy oranını görmüş olacak.

Krach, seçim sonucunu "felaket bir sonuç" olarak nitelendirdi. SPD'nin onlarca yıl boyunca Berlin'in partisi olarak görüldüğünü söyleyen Krach, artık bunun söylenemeyeceğini belirtti.

Krach, seçimden birkaç hafta önce Hannover Savcılığı tarafından yürütülen bir soruşturmayla da gündeme gelmişti. Eski Hannover Bölge Başkanı olduğu döneme ilişkin soruşturmada menfaat kabul ettiği şüphesi de inceleniyor. Krach suçlamaları reddediyor ve hakkında masumiyet karinesi geçerli.

BSW ise yüzde 5 sınırında bulunuyor. Bu nedenle partinin Berlin Temsilciler Meclisi'ne girip giremeyeceği kesin sonuçlarla belli olacak. FDP'nin ise yaklaşık yüzde 2,5 oyla bir kez daha parlamento dışında kalması bekleniyor.

Berlin'de üç partili koalisyon gündemde

Mevcut CDU-SPD hükümetinin çoğunluğunu kaybetmesi nedeniyle Berlin'de yeni yönetimin üç partili bir koalisyonla kurulması öne çıkıyor. Olası seçenekler arasında Sol Parti, Yeşiller ve SPD'nin oluşturacağı hükümet ile CDU, Yeşiller ve SPD'nin bir araya geleceği koalisyon bulunuyor.

Yeşiller seçim gecesi Sol Parti ve SPD ile hükümet kurmak istediklerini açıkladı. Partinin Berlin teşkilatının eş başkanları Nina Stahr ve Philmon Ghirmai, üç partinin birlikte yönetim sorumluluğunu üstlenmesini hedeflediklerini bildirdi.

Infratest dimap ile Forschungsgruppe Wahlen'in hesaplamalarına göre Sol Parti 36 ila 43, CDU 28 ila 34, AfD 20 ila 27, Yeşiller 22 ila 26, SPD 17 ila 20 ve BSW barajı aşması halinde 7 ila 8 milletvekili çıkarabilir.

Yaklaşık 2,5 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimde katılım da yükseldi. Kaynakta aktarılan ZDF verisine göre katılım yüzde 72 seviyesine çıkarken, 2023'te bu oran yüzde 63'tü.

Seçim kampanyasının en önemli başlıklarından biri Berlin'deki konut sıkıntısı ve yüksek kiralar oldu. Eralp, büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasını ve eyalete ait konutlarda kira üst sınırı uygulanmasını savundu. Kentte temizlik, suç ve güvenlik sorunlarının yanı sıra 30 kilometre hız sınırı uygulanan yollar, bisiklet yolları ve toplu taşıma da kampanyada tartışılan konular arasındaydı. AfD ise kampanyasında göç konusuna ağırlık verdi.

Fotoğraflar: Yalçın Baykul