'Başkanlık sistemini halk uygun görmedi'

ANKARA - Başbakan Ahmet Davutoğlu, seçim sonuçlarına ilişkin, "Ak Parti'nin oylarının yüzde 41'e gerilemiş olması muhasebe etmemiz gereken bir olgu. Bizim için her zaman iddialı parti olarak beklentimiz tek parti hükümetiydi. Ak Parti'nin denklem dışına çıkması Türkiye'nin zihnen parçalanması anlamına gelir. Ak Parti'nin tek partili hükümet kuramamasından zil çalıp oynayanlar haritaya bakın" dedi. Başbakan Ahmet Davutoğlu seçimlerin ardından ilk kez çıktığı TRT'de açıklama yaparak soruları yanıtladı. Seçim sonuçlarını değerlendiren Davutoğlu, "Seçim neticelerinin hayırlı olmasını diliyorum. Genel başkan, başbakan olarak değil, vatandaş olarak beni mutlu eden birkaç hususu söylemek isterim. Birincisi katılım. Çok yüksek bir katılım oldu. Bu çok önemli. Bu bir kere demokrasinin bir kere kökleştiğinin, halkımızın bilincinin çok yaygınlaştığını gösteren bir tablo. İkincisi meşruiyet. Meşruiyetin kaynağı ve kullanılması. Siyasi gücün kaynağı milli iradedir, milli irade de seçimlerle tezahür eder. Neticesi ne olursa olsun meşru çizgiyi millet gösterir, ülkenin idare edilmesini seçtikleriyle sağlamaya çalışır" diye konuştu. "Seçim sonrasında kaosa hazırlık yapanlar, şu an zafer naraları atanların bir çelişkisi" Davutoğlu, "Tabi şöyle bir senaryoda, ki bununla ilgili zihnen hazırlık yapanları biliyoruz. Türkiye'de 1950'den bu yana bir çok darbe gördük, müdahale gördük. Ama seçimin güvenilirliği hiç tartışma konusu edilmedi. Bu seçimde de nihayette herkesin bu neticeye razı olması ve milli iradenin kabul edilmesi de önemli. Ve bu kabul edildi. Bence YSK ve oy veren her vatandaşımıza, teşekkürü hak ediyor. Ve bundan sonra da böyle bir meşruiyet tartışması hiçbir zaman açılmayacak. Şu parti kazanırsa hile olur, bu parti kazanırsa hile yok gibi yaklaşımın benimsenmemesini bir kez daha söylüyorum. İşte dediğim gibi öbür ihtimali düşünmedik zaten ama düşünenler buna hazırlık yapanlar, seçim sonrasında kaosa hazırlık yapanlar, şu an zafer naraları atanların bir çelişki olduğunu ifade etmek isterim" diye konuştu. "Kazanırsak da kaybedersek de, o anlamda ben Ak Parti'nin başarılı olduğu kanaatindeyim" Davutoğlu, "Kazanırsak da kaybedersek de, o anlamda ben Ak Parti'nin başarılı olduğu kanaatindeyim. Üçüncüsü, çıkan harita. Bütün vatandaşlarımızın, aydınlarımızın, siyasi partilerimizin iki elini başını elinin arasına alıp şöyle bir haritaya bakması lazım" dedi. "Ak Parti'nin tek partili hükümet kuramamasından zil çalıp oynayanlar haritaya bakın" Davutoğlu, "Ak Parti'nin tek partili hükümet kuramamasından zil çalıp oynayanlar için söylüyorum, şöyle bir haritaya bakın. Bu harita ne söylüyor? Türkiye'nin bütününde var olan tek parti hala AK Parti. Bir parti doğu, bir parti batının kenarına sıkışmış. AK Parti 56 vilayette birinciyiz. CHP takriben 37 vilayette vekil çıkaramadı, MHP 35 vilayette, HDP 55-56 yerde çıkaramadı" diye konuştu. "Ak Parti'nin denklem dışına çıkması Türkiye'nin zihnen parçalanması anlamına gelir" Ak Parti'nin denklem dışında olamayacağını vurgulayan Davutoğlu, "Ak Parti'nin denklem dışına çıkması, Türkiye yarı Irak Lübnan gibi etnik ve mezhep kimlikleri gibi politika inşa eden partilerin eline kalır ki, böyle bir şey Türkiye'nin zihnen parçalanması anlamına gelir. Ak Parti'nin bu şekilde bir başarısı Türkiye için önemli bir olgu" açıklamasında bulundu. "Bizim için her zaman iddialı parti olarak beklentimiz tek parti hükümetiydi" Davutoğlu, "Biz iddialı bir partiyiz. Bizim hiçbir zaman beklentimiz, tek parti iktidarından daha az olmaz. CHP için yüzde 35 başarıdır. Şu an 10 puan gerisinde. Bizim için her zaman iddialı parti olarak beklentimiz tek parti hükümetiydi" dedi. Ak Parti'nin oylarının yüzde 41'e gerilemiş olmasını tartışacaklarını ifade eden Davutoğlu, "Ama milletimiz ne derse, millete sitem edilmez. Millete küsülmez, millet ne derse doğru olan odur. Yani Ak Parti'nin 49'lardan, yüzde 43,5 civarında oylarının yüzde 41'e gerilemiş olması, bir göreceli olan bizim muhasebe etmemiz gereken bir olgudur. Hiçbir seçim neticesi dolayısıyla, millete sitem duygusu içinde olmadık. Milletimizin verdiği karar doğrudur" diye konuştu. "Yüzde 41 bir başarıdır, kimse kendi yenilgisinden başarı çıkarmaması lazım" Ak Parti'nin yüzde 41 oy almasının başarı olduğunu söyleyen Davutoğlu, "Hiçbir arkadaşımızın millete dönük bir sitem cümlesini duymak istemem. Milletimiz doğru karar vermiştir. Bunu doğru okumamız lazım. Yüzde 41 bir başarıdır, kimse kendi yenilgisinden başarı çıkarmaması lazım. Yüzde 26'da istifa ederim diyen Kılıçdaroğlu, 25'e başarı diyorsa, başkasının başarısından hisse çıkarıyor demektir. 16 puan fark var, bu batı demokrasilerinde büyük bir farktır" açıklamasında bulundu. "Peki yüzde 41 bu sefer nispet olarak, göreceli olarak en başarılı parti" Davutoğlu, "Peki yüzde 41 bu sefer nispet olarak, göreceli olarak en başarılı parti, 1960'tan bu yana yüzde 40'ı bizim dışımızda sadece Adalet Partisi, Ecevit sayın Özal geçti. CHP'nin özellikle, sevmemeleri normal, hedefleri Ak Parti'ye dönük bir negatif hedefti" dedi. "Tüm sol hareketin 60'tan yana tek başarı hikayesi Ecevit'in yüzde 41 oy alması" Davutoğlu, "Ak Parti zaafa düşürmekti kendilerince, onları şey yapabilirler ama. Tüm sol hareketin 60'tan yana tek başarı hikayesi var, o da Ecevit'in yüzde 41. Dolayısıyla onların tarihi zaferi olarak gördüğü oran, Ak Parti'ye şimdi yenilgi gibi gösterilemez" dedi. "Yedi cephenin saldırı altında AK Parti'nin elde ettiği netice önemli bir başarısıdır" Davutoğlu, "Dün mesela yüzde 41 oranla biz, CHP yüzde 30 MHP 20 alsaydı, HDP barajdan geçmemiş olsaydı, Ak Parti 310 vekil çıkarırdı. 12 yıllık bir iktidardan sonra, yedi cephenin saldırısı altında Ak Parti'nin elde ettiği netice önemli bir başarısıdır. Türkiye'nin hükümet kurma sorumluluğunu da millet Ak Parti'ye vermiştir milletimiz. Bize bir mesaj verdi belki onu da hep değerlendireceğiz. Türkiye'nin çıkarları neyi gerektiriyorsa onu yapacağız" ifadelerine yer verdi. Davutoğlu, seçmenin verdiği oylar ile başkanlık sistemini istemediğini belirttiğini söyleyen Davutoğlu, "Biz başkanlık sitemine geçmeyi tasavvur ettik. Söyledik halk bunu uygun görmediğini bir şekilde verdiği oylarla bu yetkiyi vermedi bize. O zaman şimdi var olan sistemini işletmektir bizim görevimizdir. Küsemeyiz sırtımızı dönemeyiz" dedi. "Bizim için seçim dönemi tartışmaları bitmiştir" Davutoğlu, "Burada da en önemli şeylerden birisi, siyasetin normalleşmesi lazım. Gerilim ortamından, çatışma ortamından çıkıp herkes yeni bir gün doğdu. Artık yeni şeyler söylemek lazım cancağzım diyor Hz. Mevlana. Bizim için seçim dönemindeki tartışmalar bitmiştir. Herkesin kendi muhasebesini yapması lazım. Yüzde 41 başarısızsa, sen yüzde 24 ile 16 ile 13 ile nasıl başarılısın der. Biz her zaman koalisyona karşı çıktık" diye konuştu. "Halk amirdir, devlet memur" Seçmenin verdiği oylar ile koalisyon istediğini vurgulayan Davutoğlu, "Halkımıza da bunu anlattık. Koalisyonlarla ülke 90'lı yıllarda zarar etti. Koalisyon iyi değil dedik. Ama halk dedi ki, sen böyle diyorsun ama benim tercihim koalisyondur. Şimdi biz de tekrar tartışma açmayız. Önce halkın tercihinin gerektiğini yaparız. Artık halk millet amir, devlet memurdur" dedi. "Koalisyonlar Türkiye'ye zaman kaybettirir" Davutoğlu, "Amir olan millet dedi ki, ben koalisyon istiyorum. Onun tercihi. Ama bu tercihi uygun gördüğümüz anlamına da gelmez. Koalisyonlar Türkiye'ye zaman kaybettirir. Ama halk istemişse, bize düşen bunun en iyisini yapmak" dedi. "İşlemeyen koalisyona veya krize Türkiye'yi düşürmeyiz" Davutoğlu, "İşlemeyen koalisyon, kriz. Ona düşürmeyiz Türkiye'yi. Hükümet var mı yok mu, belli mi belirsiz mi, buna düşürmeyiz. Benim devlet tecrübem, ülkeye olan sadakatim şunu söyler bana: En doğrusunu yap. Ama dediğim gibi 79 şartlarına, 2002 şartlarında olduğu gibi düşürmeyiz. Koalisyonsa en iyisini yapmaya çalışırız. O olmadığında, yine meşruiyet sınırları içinde neyi yapmak gerekiyorsa onu yaparız" diye konuştu. "HDP için yüzde 13'ü ispat vakti" Davutoğlu, "HDP için şimdi mesela. Büyük bir şenlik içindeler. Hayırlı olsun yüzde 13. Şimdi ispat vakti. Seçim kampanyası döneminde yapmadıklarını şimdi yapmaları lazım. Nişantaşı'nda en yüksek oyu almışsa, Marksist Leninist çizgiden yönünü değiştirip, tek tipçi anlayıştan yönünü değiştirip, Türkiyelileşme noktasına gidecekse, ben şiddeti terörü kabul etmiyorum" açıklamasında bulundu. "HDP'nin PKK'ya artık ben meşru bir partiyim, silahları bırak demesi lazım" Davutoğlu, "PKK'yı seçim döneminde bile kullandılar. Baskı yaptılar vesaire. Ama yeni tabloda demesi lazım ki, şimdi dönüp ey PKK artık ben meşru bir partiyim, silahları bırak demesi lazım. Ben HDP'ye fırsat gibi bakan bütün aydınlara, seçmenlere söylüyorum, şimdi senden silahları bırak demeni bekliyorum. Eğer bunu demezse HDP. Verdikleri ödünç oylar, ihanet etmiş olur. Türkiye'de artık hiçkimse terör istemiyor. Biz siyasi bedeli ne olursa olsun, çözüm sürecini devam ettirdik. Yeni koalisyon nasıl olacaksa onlarla konuşacağız. Ama HDP yapabilir, ben artık terörün yanında değilim, karşıyım diyebilir" ifadelerini kullandı. "HDP eş başkanları çıkıp PKK silah bıraksın demeliler" Davutoğlu, "Diyarbakır'da 4 vatandaşımız öldürüldü. Güvenlik tedbirlerini almak bizim görevimizdir. Herhangi bir taşkınlıkla, meşruiyet sınırları içine kim çıkarsa, gözünün yaşına bakmayız. Ama HDP'nin yapacağı bir şey var, o çok güzel şeyler söylemlerle kendini barış sembolü olarak gösteren HDP eş başkanları çıkıp PKK silah bıraksın demeliler" dedi. "Ak Parti döneminin etkisi olmasa HPD'liler dağda bayırda başka işlerle meşgul olurdu" Davutoğlu, "Ak Parti aslında CHP söylemini dönüştürdü. Merkez ülke gibi bizim kavramlarımızı kullandı. CHP söylemini değiştirdik. HDP söylemini de biz dönüştürdük. Bu etki, Ak Parti döneminin etkisi olmasa, liberal takınan bir çok HDP'liler dağda bayırda başka işlerle meşgul olurdu" dedi. Seçmenin verdiği oylar ile başkanlık sistemini istemediğini belirttiğini söyleyen Davutoğlu, "Biz başkanlık sitemine geçmeyi tasavvur ettik. Söyledik halk bunu uygun görmediğini bir şekilde verdiği oylarla bu yetkiyi vermedi bize. O zaman şimdi var olan sistemini işletmektir bizim görevimizdir. Küsemeyiz sırtımızı dönemeyiz" dedi. Koalisyon hükümetine ilişkin Davutoğlu, "Kırmızı çizgilerden daha çok, ahlaki siyasi ilkelerimiz var. Cumhurbaşkanımız koalisyon müzakerelerinin parçası değildir" dedi. "Bir anlık dahi kaotik bir tabloya izin vermeyiz" Davutoğlu, "Bugün MKYK'da da konuştum. Geldiğimiz temel ilke şu. En önemli husus, Türkiye'nin menfaatidir. Bir anlık dahi kaotik bir tabloya izin vermeyiz. Buradan halkımıza seslenmek istiyoruz, müsterih olsunlar. Bakın, bir taraftan bakanlar kurulu olarak toplandık, bir taraftan da bakanlarla toplanıp ekonomiyle ilgili alınması gereken talimatı verdim. Nerede kaldık deyip yola devam ederiz. Yeter ki en ufak bir dakika bile kayıp olmasın" dedi. "Hükümet işleyişinde hiçbir aksama olmayacak herkes evinde rahat uyusun" Davutoğlu, "Hükümet işleyişinde hiçbir aksama olmayacak. Piyasalara söylüyorum, iş adamlarımıza söylüyorum, STK'lara sesleniyorum herkes evinde rahat uyusun. O tecelli eden şeyi doğru anlayıp yolumuza devam ederiz. Süreklilikte sıkıntı olmaz" ifadelerini kullandı. "Her türlü müzakereyi de açık yüreklilikle yapmaya hazırım" Koalisyon hükümetinde müzakerelere açık olduğunu belirten Davutoğlu, "Diğerleri yol kapatmayı denerse, her ihtimali de düşünürüz. Diğer partiler iş birliği yaparsa bunu konuşuruz. Hiçbir opsiyonu dışlamadan. Ama bu olmuyorsa başka şeylere gerekiyorsa, onlara da açık. Onlar kendi aralarında bir şey yapacaksa ona da açıktır. Önemli olan meşruiyet sınırları içinde kalmak, iki samimiyet. Tiyatro oynamaması lazım kimsenin. Her muhalefet partisi görüşmemi ilkeli yapacağım. Her türlü müzakereyi de açık yüreklilikle yapmaya hazırım" dedi. "Bir kaos çıkar, yarı vesayetçi yapı çıkar diye ara rejim gibi yol almaya kalkarsa karşılarında dik dururuz" Davutoğlu, "Ben kırmızı çizgi tabirini hiç kullanmadım. Çünkü siyaset çizgiler değil, istikametle yürür. Opsiyonları daraltmış olursunuz. Her türlü konuyu görüşmeye hazır olmak lazım. Görüşürken ben bu konuya katılmıyorum dersiniz. Bu siyasetin doğasına da uygun değil. Ama şey yapmayacağımız ilkeler var. Bir kaos çıkar, yarı vesayetçi yapı çıkar diye ara rejim gibi yol almaya kalkarsa karşılarında dik dururuz. Bize oy veren seçmenlerime dönüp söylüyorum. Tek bir oyun dahi zayii olmaması için dimdik ayaktayız. Bize rağmen birisi kaosa oynarsa karşılarında dururuz. Uzlaşı gerekiyorsa koalisyon için ona da hazırız. Türkiye'yi riske atacak şekilde, ekonomiyi dalgalandıralım, AK Parti'ye bir darbe daha vuralım, şu veya bu yolla modelizasyon olmaz. Bizim parlamento grubumuz sadakatini ispat etmiştir" diye konuştu. "Kırmızı çizgilerden daha çok siyasi ilkelerimiz var" Davutoğlu, "Kırmızı çizgilerden daha çok, ahlaki siyasi ilkelerimiz var. Bu anlamda da, ben Ak Parti'nin kurumsal kimliğine önem veririm. Balkon konuşmasından önce topladım arkadaşlarımı, ben şunları şunları söyleyeceğim, farklı bir şey var mı dedim. Doğru söylüyorsunuz dediler. İstişare ederek çıktım. Ertesi gün kurulları işletmeye başladım, şimdi de devam edecek" diye konuştu. "Başkanlık sistemini halk uygun görmedi" Seçmenin verdiği oylar ile başkanlık sistemini istemediğini belirttiğini söyleyen Davutoğlu, "Biz başkanlık sistemine geçmeyi tasavvur ettik. Söyledik halk bunu uygun görmediğini bir şekilde verdiği oylarla bu yetkiyi vermedi bize. O zaman şimdi var olan sistemi işletmektir bizim görevimiz. Küsemeyiz sırtımızı dönemeyiz" dedi. "Cumhurbaşkanımız koalisyon müzakerelerinin parçası değildir" Koalisyon müzakerelerine ilişkin Davutoğlu, "Şu anda yeni bir tablo var, herkes bu tabloyu var olan sistem içinde yönetmekle zorunludur. Sayın cumhurbaşkanımızın pazartesi günkü yapmış olduğu açıklamayı bütün partilerin iyice okumasını dilerim. Sayın cumhurbaşkanımız bu tutumuyla krizi çözen bir makamdır. Rolleri dağıtacak ve yönetecek kişi cumhurbaşkanıdır. Kişi nerede ise makamı orasıdır. Sistem değişmediğine göre artık taşların yerine oturtulması lazım. Herkes kendi görevini yetik ve sorumlulukları dahilinde üzerine düşeni yaparsa bir uzlaşı doğar. Cumhurbaşkanı makamına böyle bir şekilde yaklaşılmasını kesinlikle kabul etmem. Cumhurbaşkanın sayın Baykal ile konuşması olumludur. Koalisyon partiler arasında olur. Koalisyon müzakeresi olmaz bu. Sayın Cumhurbaşkanımız koalisyon müzakerelerinin parçası değildir. Parçası haline getirmek de doğru değildir. Gelin güzel bir başlangıç yapalım. Şimdi rasyonel davranma zamanı" diye konuştu.