Ay’ın gerçek yaşını öğrenince çok şaşıracaksınız

Mevcut bilgilere göre Ay, güneş sisteminin oluşum aşamasında, ilkel Dünya ile Mars büyüklüğündeki gök cismi Theia arasındaki çarpışmanın enkazından oluşmuştur.

"Apollo 17" görevindeki astronotlar tarafından Dünya'ya getirilen Ay tozları üzerinde yapılan yeni araştırmalar, Dünya'nın yaşının en az 4,46 milyar yıl olduğunu ortaya koyuyor. Uluslararası bir araştırma ekibinin "Geochemical Perspectives Letters" dergisinde yayınladığı rapora göre bu, Dünya'nın uydusunun en iyi ölçümlere göre daha önce varsayılandan 40 milyon yıl daha yaşlı olduğu anlamına geliyor.

Theia'nın ilkel Dünya ile çarpışması o kadar şiddetliydi ki, büyük miktarlarda kaya sıvılaştı, hatta buharlaştı ve uzaya fırladı. Enkazdan oluşan Ay başlangıçta tamamen sıvı kayadan oluşuyordu. Bu "Ay magma okyanusu" yüzeyde yeterince soğuduktan sonra katı kayalar ve dolayısıyla zirkon kristalleri oluşabildi. Bu tür kristaller daha sonraki değişikliklere karşı neredeyse bağışıklık kazandıklarından, Ay’ın minimum yaşı için bir değer sağlarlar.

AY TOZUNUN İNCELENMESİ

İngiltere'deki Glasgow Üniversitesi'nden Jennika Greer'in ekibi, tomografik atom sondası adı verilen bir araç yardımıyla ilk kez Ay tozunu inceledi. Araştırmacılar bunu yapmak için önce milimetrenin yalnızca birkaç binde biri büyüklüğündeki zirkon kristallerini bir iyon ışını kullanarak "keskinleştirdi". Bu şekilde oluşturulan çok keskin uç, numuneden tek tek atomları ayırmayı mümkün kılıyor. Greer, "Uçtaki atomları tek tek buharlaştırmak için bir ultraviyole lazer kullandık" diye açıkladı.

Buharlaşan atomlar özel bir analizörden (kütle spektrometresi) geçerek kimliklerini ortaya çıkarıyor. Greer, "Kristallerin tam olarak neyden yapıldığını atom atom bu şekilde öğreniyoruz" dedi. Kristallerdeki belirli elementlerin karışımından araştırmacılar kristalin yaşını belirleyebilirler.

MİNİMUM YAŞ: 4,46 MİLYAR YIL

Zirkon kristallerindeki uranyum ve kurşun atomlarının frekansının hassas bir şekilde ölçülmesi, araştırmacılara kristallerin yaşını veriyor. Sonuç: “4,46 milyar yıl”. Daha önce başka bir kaya örneği üzerinde yapılan en doğru ölçüm 4,42 milyar yıllık bir yaş vermişti.

Greer ve meslektaşları tarafından incelenen kristaller bu nedenle 40 milyon yıl daha yaşlı. Greer, "Ay'ın şimdiye kadarki en eski parçasını bulduğumuzu bilmek inanılmaz bir duygu" dedi.

ARTI49