Avrupa Adalet Divanı'ndan bankalara karar: Dolandırılan müşterinin parası hemen iade edilecek
Avrupa Birliği Adalet Divanı, banka hesaplarından dolandırıcılık yoluyla para çekilen müşterileri yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Mahkeme, bankaların dolandırıcılık mağdurlarına kaybettikleri parayı gecikmeden iade etmek zorunda olduğuna hükmetti. Müşterinin ağır ihmali bulunduğu iddiası da bankanın ilk aşamadaki iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacak.
Lüksemburg merkezli mahkemenin kararına göre bankalar, izinsiz para transferlerini zamanında bildiren müşterilerin zararını öncelikle karşılamak zorunda. Müşterinin dolandırıcılığa ağır ihmaliyle yol açtığının belirlenmesi halinde ise banka, ödediği parayı daha sonra geri isteyebilecek.
Dolandırıcıya kaptırdığı 700 Euro davalık oldu
Kararın temelinde Polonya'da yaşanan bir internet dolandırıcılığı bulunuyor. İnternet üzerinden satış yapmak isteyen bir kadın, ürününü çevrim içi satış platformunda ilana koydu. Kendisine alıcı gibi yaklaşan dolandırıcı, satış işlemini onaylaması gerektiğini söyleyerek bir bağlantı gönderdi.
Kadın, bağlantıya tıkladığında kendi bankasının internet sitesine benzeyen sahte bir sayfaya yönlendirildi. Burada internet bankacılığı giriş bilgilerini paylaştı. Bilgileri ele geçiren dolandırıcı, kadının hesabından yaklaşık 700 Euro'yu kendi hesabına aktardı.
Dolandırıcılığı fark eden kadın, ertesi gün bankasına başvurarak parasının iadesini istedi. Ancak banka, müşterinin dikkatsiz davranarak dolandırıcılığa imkan sağladığını ve ağır ihmali bulunduğunu öne sürerek talebi reddetti.
Bunun üzerine kadın yargıya başvurdu. Davaya bakan Polonya mahkemesi, Avrupa Birliği hukukunun nasıl uygulanması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması için konuyu Avrupa Birliği Adalet Divanı'na taşıdı.
Bankalar ağır ihmal gerekçesiyle iadeyi reddedemeyecek
Avrupa Birliği Adalet Divanı, müşterinin ağır ihmali bulunduğu iddiasının bankaya parayı başlangıçta iade etmeme hakkı vermediğini belirtti.
Karara göre müşteri, hesabındaki izinsiz işlemi zamanında bankaya bildirdiğinde kaybolan tutarın gecikmeden geri ödenmesi gerekiyor.
Bankanın müşteriyi ağır ihmalle suçlaması, bu yükümlülüğü değiştirmiyor. Ancak müşterinin zararının gerçekten kendi ağır ihmalinden kaynaklandığı ortaya çıkarsa banka, daha önce iade ettiği tutarı geri talep edebilecek.
Mahkeme, Avrupa Birliği düzenlemelerinin temel amaçlarından birinin tüketicilere yüksek düzeyde koruma sağlamak olduğunu vurguladı.
Para iadesinde yalnızca bir istisna var
Mahkeme, bankaların derhal iade yükümlülüğünden hangi durumda muaf tutulabileceğini de açıkladı.
Buna göre bankanın, müşterinin bizzat dolandırıcılık yaptığına ilişkin şüphe duyması ve bu şüpheyi yetkili ulusal makama yazılı olarak bildirmesi gerekiyor.
Müşterinin dolandırıcılığa uğramasında ağır ihmali olduğu iddiası ise tek başına para iadesini durdurmak için yeterli sayılmıyor.
Böylece bankaların, müşterinin kusurlu olup olmadığına ilişkin anlaşmazlığı gerekçe göstererek geri ödemeyi başlangıçta reddetmesinin önüne geçiliyor.
Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın kararı, Almanya dahil AB ülkelerindeki banka müşterilerinin izinsiz para transferleri karşısındaki haklarını netleştiriyor. Bankalar önce parayı iade etmek, müşterinin ağır ihmalinden kaynaklanan zararları ise daha sonra talep etmek zorunda.
