Almanya'da Suriyelilere koruma statüsünün iptal edildiğine dair mektuplar gönderilmeye başlandı

Almanya'da Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), ülkede yaşayan çok sayıda Suriyelinin mülteci statüsünü iptal etmeye başladı. Kurumun gönderdiği resmi kararlarda, Suriye'deki siyasi ve güvenlik koşullarının değiştiği gerekçesiyle artık uluslararası korumaya ihtiyaç bulunmadığı belirtiliyor. Kararlarda sınır dışı edilme talimatı yer almazken, uygulamanın yüz binlerce Suriyeliyi etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Alman Bild gazetesinin ulaştığı, eylül ayında hazırlanmış 16 sayfalık resmi belge, BAMF'ın yeni uygulamasının ayrıntılarını ortaya koydu. Gazetenin haberine göre işlemler özellikle polis kayıtlarına geçmiş veya Almanya'dan geçici olarak ayrıldıktan sonra ülkeye yeniden giriş yapmış Suriyelileri kapsıyor.

BAMF'ın gönderdiği belgede üç önemli karar bulunuyor. Bunlardan ilki, kişiye daha önce tanınan mülteci statüsünün geri alınması. İkinci kararla ikincil koruma hakkı da tanınmıyor. Üçüncü kararda ise Almanya'nın Oturum Yasası kapsamında sınır dışı edilmeyi engelleyen herhangi bir hukuki gerekçe bulunmadığı belirtiliyor.

BAMF, Suriye'deki koşulların değiştiğini savunuyor

Alman makamlarının kararına dayanak gösterdiği en önemli gelişme, Aralık 2024'te Beşar Esad yönetiminin devrilmesi oldu.

BAMF, Esad rejiminin sona ermesiyle Suriye'deki iç savaşın bittiği ve ülkedeki koşulların önemli ölçüde değiştiği görüşünde. Kurum, bu değişimin Suriyelilere daha önce verilen koruma statüsünün yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini savunuyor.

Resmi değerlendirmeye göre Suriye'deki geçiş hükümeti, ülkenin büyük bölümünü kontrol ediyor ve uluslararası alanda tanınıyor. Terör örgütü IŞİD dahil bazı silahlı grupların güvenlik tehdidi oluşturduğu kabul edilse de bu yapıların mevcut yönetime karşı ciddi bir iktidar alternatifi olmadığı belirtiliyor.

BAMF'ın kararında Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine de yer verildi. Buna göre Esad yönetiminin devrildiği Aralık 2024 ile Mart 2026 arasında 1 milyon 546 bin 317 kişi Suriye'ye geri döndü.

Bild gazetesi, BAMF'ın bu yaklaşımının Almanya'da yaşayan yüz binlerce Suriyelinin koruma hakkını kaybetmesinin önünü açabileceğini değerlendiriyor.

Zor yaşam koşullarına rağmen dönüş mümkün görülüyor

Suriye'deki ekonomik ve insani sorunlar da BAMF'ın değerlendirmesinde yer aldı. Kurum, ülkede gıda sıkıntısı, yüksek yaşam maliyetleri, konut yetersizliği ve elektrik tedarikinde ciddi sorunlar bulunduğunu kabul ediyor.

Belgede, Aralık 2024 ile Nisan 2026 arasında Suriye'de en az 698 kişinin öldüğü, 1.193 kişinin de yaralandığı bilgisi bulunuyor.

Başkent Şam dışında yaşayan beş kişilik bir ailenin aylık geçim gideri ise yaklaşık 554 Euro olarak hesaplanıyor.

Bütün bu koşullara rağmen BAMF, Suriyelilerin ülkelerine kalıcı olarak dönmelerinin genel olarak mümkün olduğu görüşünde. Kurumun değerlendirmesinde "Bu nedenle genel olarak yaşamı tehdit eden bir yoksunluk durumu bulunmuyor." ifadesi kullanılıyor.

Kararda Almanya'nın gönüllü geri dönüşleri desteklemek amacıyla sağladığı maddi yardımlar da hatırlatılıyor.

Bu programlar kapsamında yetişkinlere 200 Euro, 18 yaşından küçüklere ise 100 Euro yol yardımı veriliyor. Ayrıca yetişkinler için 1.000 Euro, çocuklar için 500 Euro başlangıç desteği sağlanıyor. Bir ailenin alabileceği toplam başlangıç yardımı 4.000 Euro ile sınırlandırılıyor.

Koruma statüsünün iptali hemen sınır dışı anlamına gelmiyor

BAMF'ın gönderdiği kararların en dikkat çekici yönlerinden biri, belgelerde herhangi bir sınır dışı edilme talimatının bulunmaması.

Kurum, kararın son bölümünde "Federal Daire açısından gerekli hukuki dayanak bulunmadığından sınır dışı edilme uyarısı yapılmamaktadır." açıklamasına yer veriyor.

Bu nedenle mülteci statüsünün kaldırılması, kişinin Almanya'dan hemen ayrılmak zorunda kalacağı anlamına gelmiyor.

Aynı şekilde koruma hakkının kaybedilmesi, kira desteği, çocuk parası veya diğer sosyal yardımların otomatik olarak kesileceği anlamını da taşımıyor.

Koruma statüsünün iptal edilmesinden olası bir sınır dışı işlemine kadar yeni idari kararların alınması gerekebiliyor. İlgili kişiler ayrıca kararlara karşı mahkemeye başvurabiliyor.

Mahkemelerde dava sayısının artması bekleniyor

BAMF'ın başlattığı işlemler, Almanya'da hukuki itirazları da beraberinde getirdi. Koruma statüsü iptal edilen çok sayıda Suriyeli, kararların kaldırılması için yargı yoluna başvuruyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ilkbaharda yaptığı açıklamada, ülkede yaşayan 900 binden fazla Suriyelinin yüzde 80'inin ülkelerine dönmesini hedef olarak göstermişti.

Alman Vergi Mükellefleri Birliği'nin hesaplamasına göre bu ölçekte bir geri dönüş, kamu harcamalarında yılda yaklaşık 6 milyar Euro tasarruf sağlayabilir.

Federal İş Ajansının göç verilerine göre Almanya'da yaklaşık 415 bin Suriyeli sosyal transfer ödemelerinden yararlanıyor.

Federal Meclise sunulan son verilere göre ülkede 915 bin 840 Suriye vatandaşı yaşıyor. Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana Almanya'dan ayrılan Suriyelilerin sayısı ise 6 bin 947 olarak kaydedildi.