Almanya'da sağlık sigortaları izinsiz veri inceliyor! Sigortalıların yüzde 71'i bilmiyor

Almanya'da yasal sağlık sigortası kurumları, sigortalıların sağlık verilerini açık onay almadan inceleyebiliyor. Hastalık teşhislerinden kullanılan ilaçlara kadar birçok bilgi, olası sağlık risklerini belirlemek amacıyla analiz ediliyor. Ancak yapılan bir araştırma, sigortalıların yüzde 71'inin bu uygulamadan haberdar olmadığını ortaya koydu. Üstelik kişisel verilerinin bu şekilde kullanılmasını istemeyenlerin itiraz hakkı bulunuyor.

Almanya'da doktora giden herkesin teşhis, tedavi ve reçeteli ilaç bilgileri, üç aylık faturalandırma döneminin sonunda sağlık sigortası kurumlarına iletiliyor. Mart 2024'te yürürlüğe giren Sağlık Verilerinin Kullanımı Yasası, sigorta kurumlarına bu bilgileri yalnızca ödeme işlemleri için değil, kişisel sağlık risklerini belirlemek amacıyla da kullanma yetkisi veriyor.

Sigorta kurumları hangi bilgileri inceliyor?

Yasal düzenlemeye göre sağlık sigortaları, ellerindeki faturalandırma verilerini inceleyerek ciddi hastalıkların erken tespit edilmesine katkı sağlayabiliyor.

Veriler özellikle şu riskleri belirlemek için kullanılıyor:

Kanser ve nadir hastalıklar: Henüz fark edilmemiş ciddi hastalıklar ve önemli sağlık tehlikeleri.

İlaç etkileşimleri: Birlikte kullanılan ilaçların yol açabileceği olumsuz etkiler.

Bakım ihtiyacı: Daha önce tespit edilmemiş bakım gereksinimleri.

Eksik aşılar: Önerilen koruyucu aşıların yaptırılmamış olması.

Hamburg Tüketici Merkezi'nin açıklamasına göre, inceleme sonucunda bir sağlık riski belirlenirse sigorta kurumu ilgili kişiye yazılı bildirim göndermek zorunda. Bildirimde ayrıca doktora başvurarak durumun araştırılması tavsiye edilmeli.

1,5 milyon kişiye sağlık riski uyarısı yapıldı

Almanya Yasal Sağlık Sigortaları Birliği (GKV-Spitzenverband), Temmuz 2026'da yayımladığı açıklamada uygulamanın sonuçlarını paylaştı.

Birliğin verilerine göre, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 1,5 milyon sigortalı kişisel sağlık riskleri konusunda uyarıldı. Bu kişilerden yaklaşık 110 bini, kendilerine yapılan bilgilendirmenin ardından sağlık hizmetlerinden yararlandı.

Birlik, elde edilen sonuçları "Verilere dayalı koruyucu sağlık hizmetleri işe yarıyor" sözleriyle değerlendirdi.

Ancak uygulamanın yararları kadar kişisel verilerin kullanımı ve yanlış değerlendirme ihtimali de tartışılıyor.

Almanya Tüketici Merkezleri Federal Birliği (vzbv) adına Forsa araştırma şirketinin yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 57'si düzenlemeyi kısmen veya tamamen yanlış bulduğunu belirtti.

Birliğin sağlık uzmanı Lucas Auer, sigorta kurumlarına gönderilen faturalandırma verilerinde hatalar bulunabileceğine dikkat çekti. Auer'e göre bu durum, kişilerin sağlık riskleri hakkında yanlış değerlendirmeler yapılmasına neden olabilir.

Sigortalıların çoğu haklarını bilmiyor

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de sigortalıların uygulama hakkında yeterince bilgilendirilmemesi oldu.

Yasal sağlık sigortasına kayıtlı kişilerin yüzde 71'i, sağlık verilerinin açık izinleri olmadan analiz edilebildiğini bilmiyor.

Mevzuata göre sigorta kurumları, veri incelemesi başlamadan önce üyelerini bilgilendirmek ve itiraz haklarını açıklamak zorunda. Ancak bu bilgilendirmenin hangi yöntemle yapılacağı kurumların tercihine bırakılıyor.

Tüketici merkezlerinin incelemeleri, sağlık sigortalarının bilgilendirme için çoğunlukla kendi internet sitelerini ve üye dergilerini kullandığını gösterdi.

Tüketici hakları savunucuları, bu yöntemlerle sigortalıların uygulamadan ve yasal haklarından güvenilir biçimde haberdar edilmesinin oldukça düşük bir ihtimal olduğunu belirtiyor.

Sağlık verilerinin incelenmesi nasıl engellenir?

Kişisel sağlık bilgilerinin risk analizi amacıyla kullanılmasını istemeyen sigortalılar, bağlı oldukları sağlık sigortası kurumuna itiraz başvurusunda bulunabiliyor.

İtiraz işlemi yazılı olarak veya internet üzerinden yapılabiliyor. Çoğu sağlık sigortası kurumunun internet sitesinde bu işlem için özel bir başvuru formu bulunuyor.

Ancak itiraz hakkını kullanacak kişilerin dikkat etmesi gereken önemli bir ayrıntı var.

Hamburg Tüketici Merkezi'ne göre yapılan itiraz yalnızca başvurunun iletildiği sağlık sigortası kurumu için geçerli.

Bu nedenle sağlık sigortasını değiştiren kişilerin yeni kurumlarına tekrar itiraz başvurusu yapması gerekiyor. Aksi halde yeni sigorta kurumu da sağlık verilerini kişisel risk analizi amacıyla inceleyebiliyor.