Almanya'da mağazaların pazar günü açılması yeniden gündemde

Almanya'da mağazaların çalışma saatlerinin daha esnek hale getirilmesine yönelik tartışmaya Alman Sanayi ve Ticaret Odası (DIHK) da katıldı. DIHK Başkanı Peter Adrian, pazar günleri mağazaların açılmasına ilişkin hukuki durumun kalıcı biçimde netleştirilmesi için Anayasa değişikliği yapılmasını istedi.

DIHK, mağazaların açılış saatlerini düzenleyen kuralların büyük ölçüde serbestleştirilmesinden yana olduğunu açıkladı. Funke Medya Grubu'na konuşan Adrian, internet üzerinden günün 24 saati alışveriş yapılabildiğine dikkat çekerek, buna karşılık fiziksel mağazaların katı düzenlemelere tabi olmaya devam ettiğini söyledi.

Adrian'a göre pazar günleri mağazaların açık tutulabilmesi konusunda güvenilir bir hukuki çerçeve bulunmuyor ve mevcut durum yüksek dava risklerini beraberinde getiriyor. Mağaza kapanış saatlerine ilişkin düzenlemeleri "geçmişten kalma bir uygulama" olarak nitelendiren Adrian, işletmelerin pazar günü açılıp açılmayacağına satıcıların kendilerinin karar vermesi gerektiğini savundu.

2009 tarihli kararı gündeme getirdi

Adrian, talebine gerekçe olarak Federal Anayasa Mahkemesi'nin 2009 yılında verdiği mağaza kapanış saatlerine ilişkin kararı gösterdi. Mahkemenin bu kararında Weimar Anayasası'nda pazar günü için kullanılan "ruhsal yükseliş" ifadesine atıfta bulunduğunu belirten DIHK Başkanı, bu yaklaşımın artık çağın koşullarına uygun görünmediğini söyledi. Adrian'a göre Anayasa'da yapılacak bir değişiklik, daha fazla hukuki güvence sağlayabilir.

Federal Anayasa Mahkemesi, 2009'daki kararında pazar ve resmi tatil günlerinin anayasal koruma altında bulunduğunu teyit etmişti. Buna göre pazar günü mağaza açılışlarının istisna olarak kalması ve prensip olarak şehir festivali ya da fuar gibi özel bir gerekçeye dayanması gerekiyor. Bu kapsamdaki düzenlemeler o tarihten bu yana defalarca mahkemelerin incelemesine konu oldu.

Pazar ve resmi tatil günlerinin korunması, Weimar Anayasası'ndaki bir hükmü devralan Alman Anayasası'nın 140. maddesi üzerinden güvence altına alınıyor. Mağazaların çalışma saatlerine ilişkin somut kuralları ise eyaletler belirliyor. Eyalet yönetimleri, genellikle özel bir etkinlik şartına bağlı olmak üzere sınırlı sayıda pazar günü mağazaların açılmasına izin verebiliyor.

Hükümet de pazar mesaisini genişletmek istiyor

DIHK'nın talebi, Almanya'da pazar günleri çalışma konusunda devam eden daha geniş kapsamlı tartışmanın bir parçası oldu. Federal hükümet de belirli sektörlerde çalışanların pazar ve resmi tatil günlerinde çalıştırılabilmesine ilişkin imkanları genişletmek istiyor.

Çalışma Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa tasarısına göre fırın ve pastanelerde çalışanların pazar ve resmi tatil günlerindeki çalışma süresi Ocak 2027'den itibaren değiştirilecek. Mevcut durumda en fazla üç saat olan çalışma süresinin sekiz saate kadar çıkarılması öngörülüyor.

Tasarı ayrıca kamuya ait kütüphanelerde de pazar günü çalışılmasına imkan tanıyor. Bu iş yerlerinde pazar günleri için en fazla altı saatlik çalışma süresi planlanıyor.

Perakende sektörü daha fazla esneklik istiyor

Alman Perakendeciler Birliği (HDE) de mevcut kuralların daha fazla gevşetilmesini talep ediyor. HDE Genel Müdürü Stefan Genth, perakende sektöründe de pazar günü çalışmanın mümkün hale getirilmesini istedi.

Sendikalar ve kiliseler karşı çıkıyor

Pazar günü çalışma imkanlarının genişletilmesine sendikalar ve kiliseler ise karşı çıkıyor. Bu kesimler, anayasal güvence altındaki pazar günü korumasının zayıflatılabileceği uyarısında bulunuyor.

Sendikalar ve kiliseler ayrıca çalışanlar, aileler ve toplumsal yaşam açısından herkesin ortak olarak çalışmadığı bir gün bulunmasının önemine dikkat çekiyor.