Almanya'da kira yasası, kiraları artırdı
FRANKFURT - Yapılan bir araştırma, yasanın kiraların artmasına neden olduğunu ortaya çıkardı. Yasanın etkisiz olduğuna karar vermenin hâlihazırda erken olduğunu söyleyen Federal Adalet ve Tüketici Koruma Bakanı HeikoMaas, gerektiğinde kuralları sertleştirebileceklerini söyledi.
Alman Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü’nün (DIW ),Almanya genelinde yaptığı araştırma geçen sene yaklaşık 300 şehirde uygulamaya konulan ‘kira artışını önleme yasası’nınetkili olmadığını ortaya koydu.
Konut piyasasındaki kira artışlarını önlemek, düşük ve orta gelirli vatandaşlara ev sağlanmasını hedefleyen yasanın, aksine kiraların artmasına neden olduğu bildirildi. DIW’den yapılan yazılı açıklamada, “Aksine, kira artışına fren yasası uygulamaya konulmadan kısa bir süre önce, amaçlı bir şekilde kiralar artırıldığı için kısmen ters etki oluşturmuş ve etkilenen şehirlerde fiyat artışları meydana gelmiş.” denildi.
Yasanın bugüne kadar istenilen etkiyi göstermediğininaltını çizen DIW ekonomi uzmanı Claus Michelsen, birçok durumda yasaya uyulmadığının tespit edildiğini ifade etti. Yaptırımların çok gevşek olduğunu kaydeden Michelsen, “Ayrıca, kiracılar için gerekli bilgileri edinmek ve kendi haklarını talep etmek zor. Bundan dolayı yasa uygulanmadan önce ev sahipleri kiraları önemli ölçüde yükseltmiş.” dedi.
Yapılan başka araştırmalar da yasanın etkili olamadığına işaret ediyordu. Federal Adalet ve Tüketici Koruma Bakanı Heiko Maas (SPD), yasanın etkisiz olduğuna karar vermenin şu anda erken olduğunu söyledi. ARD-Morgenmagazin’e konuşan Maas, model değişimini temsil eden yasanın şimdiden başarısız olduğunu söylemenin erken olduğunu belirtti. Artışların hâlihazırda Berlin eyaleti için geçerli olduğunu ifade eden bakan, daha sonra uygulamaya geçilen diğer bölgelerde etkili olmaması halinde yasanın yeniden görüşülmesi gerektiğini belirtti.
Süddeutsche Zeitung’a verdiği demeçte ise Maas, yasanın çiğnenmesi durumunda ev sahibinin görevlerini yasaya açık bir şekilde yazılmasını ve gerektiği takdirde, geçmişte fazladan ödenen kiraların geri alınması için ısrar edeceklerini söyledi.
DIW: Yeni konutlar inşa edilmesi gerekiyor
Kira artışına fren yasası, 16 eyaletin 11’inde bazı şehirlerde uygulanıyor. Yasaya göre ev sahibi en fazla yüzde 10 zam yapabiliyor. Zam yapılırken evin bulunduğu bölgedeki kira bedellerinin ortalamasının dikkate alınması gerekiyor. Ancak yasa, yeni inşa edilen ve tadilat çalışmalarından sonraki binaları kapsamıyor. Yasayı ilk olarak 1 Haziran 2015 tarihinde Berlin eyaleti, yürürlüğe koymuştu.
DIW’in raporunda, “Tüm çalışma döneminde, düzenlemenin olmadığı bölgelerde teklif edilen kiralar yüzde 0,24 seviyesinde arttı. Kira freni yasasının olduğu bölgelerde ise bu eğilim aylık yüzde 0,26 ile daha güçlü oldu.” denildi. Enstitü, yasanın olduğu bölgeleri uygulamanın olmadığı bölgelerle posta kodlarını karşılaştırarak mercek altına almış. Belirlenen bölgelerdeki ev sahiplerinin kira artışına freni dikkate almadığı için DIW, yasanın daha da sertleştirilmesini öneriyor. Enstitü uzmanları yasanın haricinde, konut piyasasındaki konut yetersizliğini şehirlerdeki boş arazilere yeni daireler inşa ederek çözmesi gerektiğini tavsiye etti.
DAMİRBEK SYDYKOV
