Almanya’da çalışma saatleri değişiyor... 8 saatlik çalışma tarih oluyor

Almanya’da milyonlarca çalışanı ilgilendiren çalışma süresi düzenlemesinde köklü değişiklik gündemde. Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki hükümet, mevcut sekiz saatlik iş günü uygulamasını esnetecek yeni bir çalışma yasası hazırlıyor. Federal Çalışma Bakanı Bärbel Bas, Bundestag’daki oturumda yaptığı açıklamada yasa tasarısının haziran ayında sunulacağını duyurdu. SPD’li Bakan Bas, “Taslak haziran ayında gelecek” dedi.

Mevcut İş Süresi Yasası’nın 3. maddesi çalışanlar için günlük çalışma süresini temel olarak sekiz saatle sınırlandırıyor. İstisnai durumlarda bu süre 10 saate kadar çıkarılabiliyor ancak altı aylık ortalamada günlük sekiz saat sınırının korunması gerekiyor. Ayrıca haftalık azami çalışma süresi 48 saat olarak uygulanıyor. Koalisyon anlaşmasına göre CDU/CSU ile SPD hükümeti şimdi günlük üst sınır yerine yalnızca haftalık azami çalışma süresini esas alan bir modele geçmek istiyor.

Günlük çalışma süresi 12 saati aşabilir

Planlanan değişikliğin arkasında Avrupa Birliği’nin çalışma süresi direktifi ile Avrupa Adalet Divanı’nın 2019 tarihli kararı bulunuyor. Söz konusu karara göre AB üyesi ülkelerin işverenleri günlük çalışma saatlerini sistematik biçimde kayıt altına almakla yükümlü hale getirmesi gerekiyor.

Bakan Bas, çalışma sürelerinde esneklik sağlanırken elektronik zaman takibinin de yasal zemine oturtulacağını belirterek, “Bunun sömürüye dönüşmemesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Ancak sendikalar ve iş hukuku uzmanları yeni sistemin çalışanlar üzerinde ciddi baskı yaratabileceği görüşünde. Hans Böckler Vakfı’na bağlı Hugo Sinzheimer Enstitüsü’nden hukukçular Amélie Sutterer-Kipping ile Laurens Brandt’ın yaptığı hesaplamalara göre, 11 saatlik zorunlu dinlenme süresi ve 45 dakikalık mola dikkate alındığında günlük çalışma süresi teorik olarak 12 saat 15 dakikaya kadar çıkabilecek.

AB kurallarına göre haftada yalnızca bir gün zorunlu dinlenme öngörülmesi nedeniyle altı günlük çalışma düzeninde haftalık süre en uç senaryoda 73,5 saate ulaşabiliyor. Ortalama çalışma süresinin uzun vadede 48 saati aşmaması gerekecek olsa da bazı haftalarda çalışanların çok ağır yük altında kalabileceği belirtiliyor.

Sendikalardan sert tepki

Verdi Sendikası, düzenlemenin uygulamada 12 hatta 13 saatlik iş günlerinin önünü açabileceğini savundu. Alman Sendikalar Birliği Başkanı Yasmin Fahimi ise Süddeutsche Zeitung’a yaptığı değerlendirmede çalışanların uzun çalışma talimatlarına karşı koymakta zorlanabileceğini söyledi.

Fahimi, “Bunu tavsiye edemem. Çalışanlar bazı günlerde daha uzun süre çalışmaya zorlanabilir. 13 saate kadar uzayan çalışma talimatlarına karşı çıkmaları neredeyse mümkün olmayabilir” dedi.

DGB tarafından Frankfurter Rundschau’ya yapılan açıklamada ise mevcut çalışma süresi yasasının çalışan sağlığını korumak açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı. Açıklamada uzun çalışma saatlerinin ve çalışma düzeni üzerindeki kontrol eksikliğinin hem sağlık sistemi hem de ekonomi üzerinde ağır yük oluşturabilecek hastalıklara yol açtığı ifade edildi.

Uzun çalışma saatleri sağlık riskini artırıyor

Federal İş Güvenliği ve İş Sağlığı Kurumu’nun 2023 yılında yayımladığı değerlendirme de benzer uyarılar içeriyor. Kuruma göre haftada 40 saatin üzerindeki çalışma süreleri çalışanların hem fiziksel hem psikolojik sağlığı açısından ciddi riskler taşıyor.

Raporda uzun çalışma saatlerinin ağrı, yorgunluk ve düşük yaşam kalitesinin yanı sıra kalp-damar hastalıkları ile metabolizma bozukluklarına yol açabileceği belirtildi. Ayrıca psikolojik sorunların da tetiklenebileceği ifade edildi.

Kurum, dikkat ve performans kaybı nedeniyle iş kazaları ile trafik kazası riskinin de artabileceği uyarısında bulundu.