Almanya'da küçük bozuk paralar tarihe mi karışıyor?

İki yüzyılı aşkın bir sürenin ardından ABD Hazine Bakanlığı ülkenin en küçük madeni parası olan Peni'yi tedavülden kaldırıyor. 1793'ten beri tedavülde olan bu bakır madeni para yakında basılmayacak. Nedeni basit ve ikna edici: Üretim, madeni paranın gerçek değerinden daha pahalı. Artık 1 Cent'lik bir madeni para üretmek 3.69 Cent'e mal oluyor, bu da genel olarak zarar eden bir iş.

Maliye Bakanlığı'na göre şu anda ABD'de dolaşımda yaklaşık 114 milyar Peni var. Hazine Bakanlığı son siparişi Mayıs ayında verdi. Artık 2026 yılının başında tedavüle yeni Peni sürülmeyecek. Bu, ABD Kongresi'nde partiler arası bir girişimle mümkün oldu: hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar ucuz madeni paranın sona ermesi çağrısında bulundu. Sonuçta, üretimin durdurulması yılda yaklaşık 56 milyon ABD Doları tasarruf sağlayabilir.

Almanya da küçük bozuk paraları tartışıyor

Almanya da bir süredir en küçük madeni paraları tedavülden kaldırmayı düşünüyor. Mart ayında Bundesbank tarafından başlatılan "Ulusal Nakit Forumu" somut bir öneri ortaya koydu: Nakit ödemelerde fiyatlar en yakın beş sente yuvarlanmalı, yukarı ya da aşağı yönlü. Örneğin 4.99 Euro'luk bir meblağ 5 Euro ile ödenirken, 1.02 Euro için 1 Euro ödenmesi gerekecek.

Bu sadece kasada ödemeyi hızlandırmakla kalmayacak, aynı zamanda üretim maliyetlerinden de tasarruf sağlayacak. Bundesbank yönetim kurulu üyesi Burkhard Balz üretim, paketleme ve nakliyenin yüksek ekonomik ve ekolojik maliyetlerine dikkat çekiyor. Gerçekte, küçük madeni paraların çoğu artık dolaşıma girmiyor, evlerde kayboluyor, kayboluyor ya da bir daha hiç harcanmıyor.

Almanlar ne istiyor?

En azından anketlere göre, halk arasındaki ruh hali net. Eurobarometer kapsamında Avrupa çapında yapılan bir ankete katılanların çoğunluğu bir ve iki sentlik madeni paraların kaldırılmasından yana. Euro ülkeleri genelinde bu oran %61 iken Almanya'da %53'tür.

Birçok tüketici küçük bozuk paraları sıkıntı verici buluyor. Alman Tüketici Örgütleri Federasyonu'ndan Dorothea Mohn bu durumu şöyle özetliyor: "Süpermarket kasasında cüzdanınızdaki son kuruşu aramak pek çok insan için hiç de eğlenceli değil." Almanya'da nakit para hala tercih edilen ödeme aracı olsa da, pek çok insan daha az ağırlığa sahip ve en küçük bozuk paraların sürekli şıngırdamadığı bir cüzdan istiyor.

Fiyat hilesi

Tüm eleştirilere rağmen, birçok perakendeci küçük madeni paralar olmadan yapmak istemiyor ve bunun için somut nedenler var. Müşteriler için rekabette, kasıtlı olarak sözde psikolojik fiyatlara güveniyorlar. Aradaki fark çok az olsa da, 1,99 Euro'luk bir ürün 2 Euro'luk aynı üründen daha ucuz görünüyor. Çoğu tüketici ondalık noktadan önceki sayıya dikkat eder ve bu nedenle ürünleri daha ucuz olarak algılar.

Bir ve iki sentlik madeni paralar kaldırılırsa, bu fiyat hileleri nakit ödemeler için cazibesini yitirecek. Bu durumda 4.98 Euro gibi fiyatların 5 Euro'ya yuvarlanması gerekecek. Bu değişiklik perakendeciler için dezavantajlı olabilir, en azından fiyat algısı yoluyla cirolarını artırmak istiyorlarsa.4

Ufak hileler

Buna ek olarak, becerikli perakendeciler fiyatlarını, nakit ödemelerin mümkün olduğunca sık yuvarlanacağı şekilde yapılandırmaya çalışabilirler. Bu onlara fazladan birkaç sent kazandıracak, ancak tüketiciler tarafından genellikle fark edilmeyecek. Bu nedenle diğer ülkelerdeki tüketici örgütleri ve merkez bankaları bu tür eğilimleri yakından takip ediyor.

Perakendecilerin sistematik olarak yuvarlama kârlarına güveneceklerine dair endişeler henüz doğrulanmadı. Teorik olarak, bireysel şirketler fiyatlarını buna göre belirlemeye çalışabilir. Ancak deneyimler gösteriyor ki, birçok işlemde, yukarı yuvarlama ve aşağı yuvarlama istatistiksel olarak birbirini dengeliyor.

Korku da var

Bakır paralara son verilmesi yönündeki tüm argümanlara rağmen, düzenli olarak küçük bozuk para toplayanlar şaşırtıcı meblağlar elde edebilirler. Küçük madeni paralar bağışlar için de değerli. Ve bazı insanlar bir ve iki sentlik madeni paraların sona ermesinin nakit paranın sonunun başlangıcı anlamına gelebileceğinden korkuyor.

ARTI49