Almanya’da asgari ücret denetimleri: Her dört kontrolden birinde ihlal

Almanya’da asgari ücret artırıldı ancak tüm işverenlerin bu artışı eksiksiz uygulamadığı ortaya çıktı. Gümrük denetimleri binlerce işletmede yasal düzenlemelere aykırı uygulamalar bulunduğunu gösterdi. Sol Parti ise kontrollerin yetersiz kaldığını savunarak daha sıkı denetim talep ediyor.

Federal Maliye Bakanlığı’nın Sol Parti’nin soru önergesine verdiği yanıta göre, Gümrük İdaresi’ne bağlı Kaçak Çalışmayla Mücadele Birimi 2025 yılında ülke genelinde 25 bin 765 işvereni denetledi. Bu kontrollerin 6 bin 121’inde Asgari Ücret Yasası’na aykırı davranıldığı şüphesiyle işlem başlatıldı.

Sol Parti milletvekili Cem İnce, ortalama olarak her dört denetimden birinde ihlal tespit edildiğini belirtti. Maliye Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 2 bin 500 soruşturma yalnızca gastronomi ve otelcilik sektöründe yürütüldü. Nakliye şirketleri, inşaat firmaları ile kuaför ve kozmetik salonlarında da 500’ün üzerinde dosya açıldı. Taksi işletmeleri, içecek dükkanları ve güvenlik hizmetlerinde de çok sayıda usulsüzlük saptandığı bildirildi.

Milyonlarca çalışan artıştan etkilendi

1 Ocak itibarıyla asgari ücret saat başına 12,82 Euro’dan 13,90 Euro’ya çıkarıldı. Federal İstatistik Dairesi’nin verilerine göre bu artış yaklaşık 4,8 milyon işi doğrudan etkiledi. Buna karşın gümrük denetimlerinin, asgari ücretle çalışanların bulunduğu işletmelerin yalnızca sınırlı bir bölümüne ulaşabildiği belirtiliyor.

Sol Parti’den daha sıkı denetim talebi

Cem İnce, Asgari Ücret Komisyonu’nun son raporunda yer alan çalışan anketlerine dayalı tahminlere işaret ederek, 2,5 milyona kadar kişinin asgari ücret konusunda mağdur edildiğini söyledi. Mevcut önlemlerin yeterli olmadığını savunan İnce, "Bu nedenle denetimlerin belirgin biçimde artırılmasını talep ediyorum" dedi. Kaçak Çalışmayla Mücadele Birimi’nin bunun için yeterli personele sahip olması gerektiğini vurguladı.

2025 yılında yapılan denetim sayısının ve tespit edilen ihlal oranının, bir önceki yılla büyük ölçüde benzer seviyede seyrettiği kaydedildi.

İhlaller hangi yöntemlerle yapılıyor?

Asgari Ücret Yasası’na aykırılık, örneğin çalışma saatlerinin kayıt altına alınmaması ya da belgelendirilememesi durumunda söz konusu oluyor. Çalışanların açık ya da örtülü biçimde ücretsiz fazla mesaiye zorlanması, saatlik ücretin fiilen düşmesine yol açıyor. Bazı işyerlerinde iş yükünün, ödenen süre içinde tamamlanamayacak kadar yüksek tutulduğu ifade ediliyor.

Bunun yanında iş araçları ya da iş kıyafetleri için ücret kesintisi yapılması da başvurulan yöntemler arasında. Ayrıca sözde serbest meslek statüsü üzerinden çalışan gösterilerek asgari ücret yükümlülüğünün aşılmaya çalışıldığı durumlar da denetimlerde ortaya çıkıyor.