Aliyev'in açıklaması Merz'i şaşkına çevirdi! 'Bölgemiz izinsiz kullanıldı'

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Bakü'de bu ay gerçekleştirildiği öne sürülen Alman ve Rus yetkililer arasındaki gizli temaslara ilişkin ilk resmi açıklamayı yaptı. Aliyev, uçuş kayıtlarının eski ve mevcut Alman ile Rus isimlerin Azerbaycan'ın başkentinde bir araya geldiğine işaret ettiğini belirterek, ziyaretler hakkında ne Almanya'nın ne de Rusya'nın Bakü yönetimini bilgilendirdiğini söyledi.

Reuters'ın aktardığına göre bu açıklama, Azerbaycan'ın söz konusu görüşmeleri ilk kez resmi olarak doğrulaması niteliğini taşıyor.

Die Zeit ile ARD'nin ortak araştırmasına göre, eski üst düzey Alman siyasetçileri Ronald Pofalla ve Matthias Platzeck, 2024'ten bu yana Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı ve eski Rusya Başbakanı Viktor Zubkov ile Avrupa Birliği yaptırım listesinde bulunan isimlerin de yer aldığı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakın üst düzey yetkililerle Bakü'de gizli temaslarda bulundu.

Alman güvenlik birimlerinden dikkat çeken değerlendirme

Alman güvenlik makamları, bu görüşmeleri Almanya'nın siyasi karar alma süreçlerini etkilemeyi amaçlayan bir Rus nüfuz operasyonu olarak değerlendiriyor. Haberlere göre Moskova tarafı, Ukrayna savaşının ancak kendi koşullarıyla sona erebileceği mesajını iletmeyi ve savaş sonrası Almanya ile Rusya arasındaki ilişkilerin nasıl yeniden şekillenebileceğini değerlendirmeyi hedefliyor.

Berlin'de Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüşmesinin ardından konuşan Aliyev, basında çıkan haberlerden sonra Azerbaycan'ın ziyaretleri incelemeye başladığını söyledi.

"Bu konuda bize ne Almanya'dan ne de Rusya'dan herhangi bir bilgi verilmedi. Başka bir ifadeyle, topraklarımız haberimiz olmadan basitçe kullanıldı" diyen Aliyev, Bakü'nün süreçten haberdar edilmediğini vurguladı.

Bakü'nün hassas dengesi

Azerbaycan, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından hem Moskova hem de Kiev ile ilişkilerini sürdürmeye çalıştı. Ülke, Ukrayna'ya insani yardım sağlarken Batı'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımlara katılmadı.

Öte yandan Bakü ile Moskova arasındaki ilişkiler, Aralık 2024'te Rus hava savunma sistemlerinin bir Azerbaycan yolcu uçağını yanlışlıkla vurması ve en az 38 kişinin yaşamını yitirmesinin ardından ciddi şekilde gerildi.

Geçen yıl da Pofalla, Ralf Stegner, Viktor Zubkov ve Rusya İnsan Hakları Konseyi Başkanı Valeriy Fadeyev'in katıldığı Bakü'deki görüşmeler Almanya'da siyasi tartışmalara yol açmıştı. Dört Alman katılımcı, o dönemde Bakü'de düzenlenen "özel" bir etkinliğe katıldıklarını doğrulamıştı.

Berlin üzerindeki etki tartışması

Söz konusu temaslar, Avrupa Birliği ile Rusya arasındaki ilişkilerin Ukrayna savaşı nedeniyle en gergin dönemlerinden birinde gerçekleşiyor.

Alman basını, resmi görevleri bulunmasa da eski Alman siyasetçilerin CDU ve SPD içinde etkili bağlantılarını sürdürdüğünü belirtiyor. Bu durumun, Batılı ülkelerin Rusya'yı diplomatik olarak yalnızlaştırmaya çalıştığı bir dönemde Moskova'ya Berlin üzerinde etkili olabilecek alternatif bir iletişim kanalı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Uçuş kayıtları toplantıya işaret etti

Aliyev, uçuş kayıtlarına göre eski Başbakan Angela Merkel döneminde Başbakanlık Müsteşarlığı yapan Ronald Pofalla ile SPD'nin eski genel başkanı Matthias Platzeck'in 12 Temmuz'da Berlin'den Bakü'ye geldiğini ve 14 Temmuz'da Almanya'ya döndüğünü açıkladı.

Aynı tarihlerde Viktor Zubkov ile Valeriy Fadeyev'in de Azerbaycan'ın başkentine seyahat ettiğini belirten Aliyev, kayıtların Bakü'de gizli bir toplantının yapıldığı yönünde güçlü bir temel oluşturduğunu söyledi.

Temmuz ayındaki görüşmenin ayrıntıları hakkında bilgi veremeyeceğini ifade eden Aliyev, "Eğer bu toplantı Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesini sağlayacaksa... elbette bunu memnuniyetle karşılarız" dedi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise salı günü yaptığı açıklamada, böyle bir görüşmeden haberdar olmadığını belirtti.