Akdeniz'de CO2 alarmı

Basque İklim Değişikliği Merkezi (BC3) tarafından hazırlanan yeni bir araştırma, bölgenin karbon bütçesinin 2035 yılına kadar tükenebileceğini ortaya koydu. OceanCare adlı uluslararası deniz koruma kuruluşunun talebiyle yapılan analiz, sera gazı emisyonlarının her yıl %6 oranında azaltılmaması halinde, Akdeniz ülkelerinin Paris Anlaşması hedeflerini kaçıracağını vurguluyor. Bu da küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelere kıyasla belirgin biçimde 2°C’nin altında tutma ve 1,5 °C ile sınırlandırma çabalarının başarısız olacağı anlamına geliyor.

İklim krizi deniz sıcaklığını artırıyor

İklim değişikliğinin Akdeniz’e etkisi uzun süredir hissediliyor. Mediterranean Environmental Studies Merkezi (CEAM) verilerine göre, Akdeniz’deki yüzey sıcaklığı son 40 yılda 1,5 °C artmış durumda. Bu artış, bölgedeki ekosistemlerin dengesini tehdit ederken, insan sağlığı ve geçimi üzerinde de baskı kuruyor. OceanCare uzmanı Carlos Bravo’ya göre ise birçok ülke, sera gazı azaltımı konusunda liderlik rolü üstlenmekten kaçınıyor.

Bravo, “1,5 derece hedefi Akdeniz için artık ulaşılamaz,” diyerek, “ancak 2 derece sınırının altında kalmak hâlâ mümkün,” ifadelerini kullandı. Bu da, ülkelerin COP28 İklim Zirvesi’nde alınan kararlara uyması ve fosil yakıtlardan çıkış sürecini başlatması gerektiğini gösteriyor.

Bölgesel karbon bütçesi hızla azalıyor

Çalışmayı yöneten Dr. María Victoria Román, “Ekolojik dönüşüm artık aşamalı bir süreç olarak değerlendirilemez,” diyerek aciliyetin altını çiziyor. Araştırmaya göre, belirli karbon paylaşım yöntemlerine göre birçok Akdeniz ülkesinin adil karbon payını çoktan aştığı ve bu ülkelerin 2031 yılına kadar iklim nötrlüğüne ulaşması gerektiği belirtiliyor.

Kişi başı emisyon esasına dayalı hesaplamalara göre, bölge en yüksek karbon bütçesine sahip olsa da, bu durum 2030–2050 arasında yıllık ortalama %5'lik bir emisyon azaltımını zorunlu kılıyor. Bu da, kişi başı yıllık 4,24 ton CO₂ emisyonunun 2,14 tona düşürülmesi anlamına geliyor.

Zaman daralıyor, maliyet artıyor

Raporda, ülkelerin bekledikçe kıyı bölgeleri ve deniz ekosistemlerini korumak için alacakları önlemlerin hem daha zor hem de çok daha maliyetli hale geleceği uyarısı yapılıyor. Ayrıca, iklim hedeflerine ulaşmak için fosil yakıt rezervlerinin önemli bir kısmının yer altında bırakılması gerektiği belirtiliyor.

Bir sonraki Taraflar Konferansı Aralık ayında Kahire’de yapılacak. Bu tarihe kadar, ülkelerin emisyonları nasıl azaltacaklarına dair somut bir yol haritası oluşturmaları bekleniyor.