AB’de yeni dönem: Altı yaşındaki çocuklardan da parmak izi alınacak

Avrupa Birliği’nin uzun süredir tartışılan Ortak Avrupa İltica Sistemi (GEAS), iki yıllık geçiş sürecinin ardından 12 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme; sınırlarda hızlandırılmış işlemler, biyometrik kayıt zorunluluğu ve üye ülkeler arasında yeni bir dayanışma mekanizması öngörürken, uygulama hazırlıklarının yetersizliği şimdiden tartışmaları beraberinde getirdi.

Yeni sistem kapsamında, belgesiz şekilde AB dış sınırlarına ulaşan kişiler önce en fazla yedi gün sürecek bir tarama sürecinden geçirilecek. Bu süreçte biyometrik kayıt alınması zorunlu olacak. Düzenleme, altı yaşından itibaren çocukların da parmak izi vermesini şart koşuyor. Kurallara göre, gerektiğinde “uygun ölçüde zorlayıcı yöntemler” kullanılabilecek.

Sınır prosedürleri genişletildi

Tarama aşamasının ardından, iltica başvurularında kabul oranı yüzde 20 veya daha düşük olan ülkelerden gelenler ya da kimlik ve durumlarını açıklığa kavuşturacak belgeleri sunamayanlar özel sınır prosedürüne tabi tutulacak.

Bu kapsamda kişiler, AB topraklarına ulaşmış olsalar bile, hukuken Birliğe giriş yapmamış kabul edilecek. “Giriş yapmamış sayılma” ilkesi nedeniyle, başvuru sahipleri en fazla 12 hafta boyunca gözaltına benzer koşullarda tutulabilecek. Uygulama aileleri ve çocukları da kapsıyor.

Yeni sistemin temelleri Nisan 2024’te Avrupa Parlamentosu’nun reform paketini kabul etmesiyle atılmıştı. Üye devletlere gerekli uyum çalışmalarını tamamlamaları için iki yıl süre verilmişti.

Almanya’da tartışmalar sürüyor

Almanya’da reform süreci özellikle siyasi açıdan yoğun tartışmalara sahne oldu. Yeşiller Partisi, dönemin koalisyon hükümeti içinde düzenlemeye destek vermiş ancak parti tabanından ciddi eleştiriler almıştı.

Parti yönetimi o dönemde, sınır dışı işlemlerinin yalnızca kişilerin bağlantısının bulunduğu ülkelere yapılabilmesini önemli bir kazanım olarak savunmuştu. Ancak geçen hafta Avrupa Parlamentosu ile üye ülkeler arasında üzerinde uzlaşı sağlanan yeni geri gönderme düzenlemesinin bu güvenceleri zayıflatabileceği belirtiliyor.

Alman Federal Meclisi de GEAS’a uyum için gerekli yasa paketlerini kabul etti. Düzenlemeler kapsamında eyaletlerin, daha sıkı ikamet zorunluluğu uygulanan merkezler kurabilmesinin önü açıldı. Bu merkezlerde çocuklu ailelerin de aylarca kalabileceği ifade ediliyor.

Üye ülkelere yeni yükümlülükler

GEAS ile birlikte yeni bir dayanışma mekanizması da devreye giriyor. Buna göre her yıl en az 30 bin sığınmacının, İtalya ve Yunanistan gibi yoğun giriş alan ülkelerden diğer AB ülkelerine dağıtılması planlanıyor.

Sığınmacı kabul etmek istemeyen ülkeler ise kişi başına 20 bin Euro ödeme yapabilecek, sınır personeli gönderebilecek ya da üçüncü ülkelerde yürütülen projelere katkı sağlayabilecek. Almanya’nın bu yıl için özel bir düzenleme nedeniyle zorunlu kabul kotasından muaf tutulduğu belirtiliyor.