AB-Türkiye ilişkilerinin kader haftası mı? Atina, Berlin’in direncini test ediyor

Brüksel’deki AB Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda, AB Liderler Zirvesi öncesinde Doğu Akdeniz’deki durum ve Türkiye-AB ilişkileri de ele alındı. Türkiye’ye karşı yaptırımların ele alınacağı 10-11 Aralık’taki AB liderler zirvesi öncesinde üye ülkeler arasında yoğun görüşmeler devam ediyor. 

DW Türkçe’de yer alan haberlere göre Yunan Kathimerini gazetesi, liderler zirvesinde Türkiye’ye karşı bazı önlemler açıklanmasına kesin gözüyle bakıldığını ancak önlemlerin sertlik derecesiyle ilgili görüş ayrılıkları bulunduğunu yazdı. Gazete, pazartesi günü düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısında Yunanistan’ın “Türkiye’ye sert yaptırımlar uygulanması“ talebine en yoğun direnişin Almanya’dan geldiğini, İtalya’nın da Almanya’ya destek verdiğini belirtti. 

İspanya, Malta, Polonya ve Macaristan’ın da Türkiye’ye karşı sert yaptırımlara sıcak bakmadığı kaydedildi. Yunanistan ve Kıbrıs’ın tutumuna AB dışişleri bakanları toplantısında Fransa, Avusturya, Lüksemburg, Slovenya ve Slovakya’nın destek verdiği, Belçika, İrlanda ve Danimarka’nın da Türkiye’ye karşı daha sert bir tutum takınılmasından yana olduğu belirtildi. Hollanda ve Baltık ülkelerinin de yaptırımlardan yana görüş bildirdiği kaydedildi.

SİLAH, YARDIM, PROJELER 

Yunanistan ve Kıbrıs’ın başını çektiği ülkeler, Türkiye’ye karşı, Doğu Akdeniz’de sismik araştırma gemisi Oruç Reis’in faaliyetleriyle bağlantılı kişilerin ötesine geçen, daha kapsamlı yaptırımlar uygulanmasını savunuyor. Yunanistan, yaptırımlara kurumların da dahil edilmesini, ayrıca Türkiye’ye silah ve savunma ürünleri satışının durdurulmasını istiyor. Ancak bu konuda Almanya’nın yoğun direnişiyle karşılaşıldığı belirtiliyor.

Kathimerini’ye göre Yunanistan, zirvede AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in önümüzdeki ay net bir yaptırım listesi açıklamak üzere görevlendirilmesini talep edecek. Atina’nın Türkiye’ye silah satışlarının durdurulması, AB adayı olarak katılım öncesi mali yardımların kesilmesi ve Türkiye’nin AB projelerine katılımının askıya alınması gibi önlemleri de listeye dahil etmek istediği belirtiliyor.

Kathimerini’ye konuşan bir diplomatik kaynak ise Atina’nın öncelikli talepleri arasında yer alan ambargonun zirvede geniş destek göreceğine inanmadığını belirtti.

Üye ülkeler arasında yoğun istişareler ve diplomasi trafiğinin liderler zirvesine kadar sürmesi bekleniyor.

ALMANYA’NIN YAPTIRIMLARI ENGELLEMESI ZORLAŞIYOR

Öte yandan Almanya’nın önde gelen gazetelerinden Frankfurter Allgemeine Zeitung, AB dışişleri bakanları toplantısının ardından AB’nin Türkiye’ye yaptırımdan başka seçeneği kalmadığı değerlendirmesinde bulundu. Merkez sağ eğilimli gazete, Fransa ve Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik yaptırım taleplerine dikkat çekerek Türkiye’nin Doğu Akdeniz gerilimi ve yargı reformları gibi alanlarda “hiçbir şey yapmadığını” savundu.

Yorumda, “Alman hükümetinin, Fransa ve Yunanistan’ın talep ettiği yaptırımları engellemesi giderek zorlaşıyor. Tüm güvencelere rağmen Doğu Akdeniz’deki gerilimi yatıştırmak ya da ülkede yargıya güveni yeniden tesis edecek reformları yürürlüğe sokmak için Türkiye hiçbir şey yapmadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan tutmadığı o kadar söz verdi ki, sonunda testi kırılma noktasına geldi. AB inandırıcılığını koruyabilmek için yaptırımlardan kaçınamayacaktır“ ifadelerine yer verildi.

DIŞİŞLERİ BAKANLARINDAN OLUMSUZ MESAJ

10-11 Aralık’ta düzenlenecek AB liderler zirvesine hazırlık niteliği taşıyan pazartesi günkü AB dışişleri bakanları toplantısında Türkiye ile diyalog çabalarının sonuçsuz kaldığı mesajı çıkmıştı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada Türkiye’nin tutumunda “temelden bir değişiklik” gözlemlenmediğini belirterek “Aksine pek çok açıdan durum kötüleşti” diye konuşmuştu.

Doğu Akdeniz ve Ege’de Yunanistan ve Kıbrıs ile yaşanan gerilimi yatıştırmak için arabulucu rolü üstlenen Almanya’nın Dışişleri Bakanı Heiko Maas da Almanya’nın uzlaşı için elinden gelen her şeyi yaptığını ama bu girişimlerin başarıya ulaşamadığını belirtti. Maas, “Maalesef Türk tarafından sürekli provokasyonlar geldi. Şimdi kararı AB zirvesinde liderler verecek” dedi.

Peter Stano

AB KOMİSYONU: DİYALOG ÖNEMLİ

Bu arada, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Peter Stano, günlük basın toplantısında Türkiye-AB ilişkileri ve 10-11 Aralık’taki AB Liderler Zirvesi hakkındaki soruyu yanıtladı. Türkiye-AB ilişkileri bakımından önemli bir AB Zirvesi yapılacağını ve ilişkilerin yönünün tanımlanacağını ifade eden Stano, 1 Ekim’deki AB Zirvesi’nde Türkiye’ye pozitif gündem ve yapıcı işbirliği vurgusuyla el uzattıklarını ancak karşılık bulamadıklarını savundu.

“AB Konseyi için her şey masada. Hangi yöne doğru ilerleneceğine AB liderleri karar verecek” diyen Stano, AB üyesi ülkelerin liderlerinin Türkiye ile ilgili ne karar verirlerse versinler “bunu Türkiye’nin son aylardaki tutumunu değerlendirerek oy birliğiyle yapmak durumunda” olduklarını aktardı. Stano, şöyle konuştu: 

“AB-Türkiye ilişkilerinin birçok yönü var. Türkiye’nin NATO üyesi olduğunu unutamayız. AB ülkelerinin de birçoğu aynı zamanda NATO’ya üye. Bütün bunlar dikkate alınıyor. Liderler, kararlarını Türkiye ile ilişkilerin karmaşık yapısını göz önünde bulundurarak oybirliğiyle alacaklar. AB’nin çıkarı, Türkiye’nin tutumuna bağlı olarak mümkünse olumlu bir yönde ilerlemek, yapıcı işbirliği ve diyalog içinde olmaktır.”

+49 – BRÜKSEL

FOTO: A.A.