İş görüşmeleri, çoğu insanın hayatında defalarca karşılaştığı süreçlerden biri. Ancak bu süreçte alışılagelmiş bir soru, yakında tamamen gündemden çıkacak.
Bugüne kadar pek çok mülakatta, klasik soruların ardından konu bir noktada ücrete geliyordu. Adaylara, önceki işlerinde ne kadar kazandıkları soruluyor, bu bilgi de çoğu zaman yeni maaş pazarlığının başlangıç noktası oluyordu.
Bu durum, işveren ile aday arasındaki güç dengesizliğini daha en baştan belirleyen unsurlardan biri olarak görülüyordu. Önceki maaşını açıklayan aday, farkında olmadan kendi pazarlık alanını daraltabiliyordu.
Geçmiş maaşlar bugünü yansıtmıyor
Uzmanlara göre geçmişte alınan ücretler, mevcut piyasa koşullarını çoğu zaman doğru şekilde yansıtmıyor. Son yıllarda birçok sektörde maaşlar; nitelikli iş gücü eksikliği, dijital becerilere olan yüksek talep ve ekonomik dalgalanmalar nedeniyle hızla değişti. Buna rağmen eski maaşların referans alınması, yeni ücretlerin de düşük bir seviyeden başlamasına yol açabiliyor.
Bu uygulamanın bir başka sonucu ise, eski eşitsizliklerin devam etmesi oldu. Özellikle kadınlar, aile nedeniyle kariyerine ara verenler ya da iş hayatına yeniden dönenler, önceki düşük ücretleri nedeniyle yeni işlerinde de dezavantajlı bir konumda kalabiliyordu. İşte bu zincirin kırılması hedefleniyor.
AB’den bağlayıcı düzenleme geliyor
Bu alandaki en büyük değişiklik, 7 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan Avrupa Birliği düzenlemesiyle yaşanacak. AB genelinde geçerli olacak ücret eşitliği ve maaş şeffaflığı direktifi, işe alım süreçlerini köklü biçimde değiştirecek.
Yeni kurallara göre, işverenler adaylara artık önceki maaşlarını soramayacak. Bunun yerine, açık pozisyon için öngörülen maaş aralığını, ya iş ilanında ya da en geç ilk mülakat sırasında açıklamak zorunda olacak. Böylece ücret pazarlığı, geçmişe değil pozisyonun değerine dayanacak.
Adaylar için yeni bir denge
Bu değişiklik, adaylara mülakatta daha güçlü bir konum kazandırmayı amaçlıyor. Maaş aralığını önceden bilen başvuru sahipleri, neyin mümkün olduğunu görerek görüşmeye girecek. Ayrıca, yasak kapsamındaki maaş sorularıyla karşılaşmaları halinde, herhangi bir rakam vermek zorunda kalmayacaklar. Adaylar, bu tür sorulara yanıt vermeyebilir ve yeni düzenlemelere atıfta bulunabilir.
Yeni sistemle birlikte, iş ilanlarında ücret yapısının daha şeffaf hale gelmesi bekleniyor. Bu durumun, uzun vadede hem maaş eşitsizliklerini azaltması hem de işe alım süreçlerinde daha adil bir zemin oluşturması hedefleniyor.
ARTI49